“మహాత్మా గాంధీ తలచి ఉంటే భగత్ సింగ్ను కాపాడి ఉండేవారు.” ఈ వాక్యాన్ని మనలో చాలామంది లెక్కలేనన్ని సార్లు విని ఉంటారు. భగత్ సింగ్, అతని సహచరులైన రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్లను ఉరితీయడంలో గాంధీకి కూడా భాగస్వామ్యం ఉందని గాంధీ విమర్శకులు తరచుగా ఆరోపిస్తుంటారు. ఈ ఆరోపణ భారతదేశంలో ఒక ఇతిహాసంలా నిలిచిపోయింది మరియు పదేపదే చెబుతుంటారు.
భగత్ సింగ్కు మరణశిక్ష విధించే విషయంలో గాంధీ తీసుకున్న వైఖరి చాలా సంక్లిష్టమైనది. అహింసా సిద్ధాంత ప్రవక్తగా, భారత జాతి నాయకుడిగా గాంధీ విప్లవకారులను కాపాడటానికి ఒక సంక్లిష్టమైన విధానాన్ని అవలంబించారు. అందులో గాంధీ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాన్ని మరణశిక్షను తగ్గించమని కోరారు, కానీ తన అనుచరులను భగత్ సింగ్ అడుగుజాడలను అనుసరించవద్దని చెప్పారు.
1931 మార్చి 23న లాహోర్లో భగత్ సింగ్ను ఉరితీశారు. మార్చి 29న గాంధీ 'నవజీవన్'లో ఇలా రాశారు, “వీరుడైన భగత్ సింగ్, అతని ఇద్దరు సహచరులను ఉరితీశారు. వారి ప్రాణాలను కాపాడటానికి ఎన్నో ప్రయత్నాలు జరిగాయి, కొన్ని ఆశలు కూడా పెట్టుకున్నారు, కానీ అన్నీ వృధా అయ్యాయి.
“భగత్ సింగ్ బ్రతకాలని కోరుకోలేదు. క్షమాపణ చెప్పడానికి నిరాకరించారు; అప్పీలు దాఖలు చేయడానికి కూడా అంగీకరించలేదు. ఒకవేళ బ్రతకడానికి ఒప్పుకున్నా, అది ఇతరుల కోసం మాత్రమే; తన మరణం ఎవరినీ విచక్షణారహిత హత్యలకు ప్రేరేపించకూడదనే ఉద్దేశంతోనే ఒప్పుకున్నారు. భగత్ సింగ్ అహింసావాది కాదు, కానీ హింసా మతాన్ని కూడా అనుసరించలేదు; నిస్సహాయత భావనతో హత్య చేయడానికి కూడా సిద్ధపడ్డారు. భగత్ సింగ్ చివరి లేఖ ఈ విధంగా ఉంది: "నేను యుద్ధం చేస్తుండగా అరెస్టు చేయబడ్డాను. నాకు ఉరిశిక్ష పడకూడదు. నన్ను ఫిరంగి నోటిలో పెట్టి పేల్చివేయండి." ఈ వీరులు మృత్యు భయాన్ని జయించారు. వారి వీరత్వానికి వేయిసార్లు నమస్కరిద్దాం.
గాంధీ నిజానికి భగత్ సింగ్ విషయాన్ని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంతో ప్రస్తావించారు. 1931 ఫిబ్రవరి 18న గాంధీతో జరిగిన సమావేశంపై తన నివేదికలో వైస్రాయ్ లార్డ్ ఇర్విన్ ఇలా రాశారు: సమావేశం ముగిసిన తర్వాత గాంధీ భగత్ సింగ్ విషయాన్ని ప్రస్తావించినప్పటికీ, వైస్రాయ్ ఎలాంటి క్షమాభిక్షను నిరాకరించారు.
గాంధీ వైస్రాయ్తో ఇలా అన్నారని చెబుతారు, “ కానీ మీరు ప్రస్తుత వాతావరణాన్ని మరింత అనుకూలంగా మార్చాలనుకుంటే, భగత్ సింగ్ ఉరిశిక్షను నిలిపివేయాలి.”
గాంధీ ఇంకా ఇలా అన్నారు, “అతను నిస్సందేహంగా ధైర్యవంతుడే, కానీ అతను సరైన మానసిక స్థితిలో లేడని నేను ఖచ్చితంగా చెప్పగలను. అయితే, మరణశిక్షలో ఉన్న లోపం ఇదే, మరణ శిక్ష అలాంటి వ్యక్తికి తనను తాను సంస్కరించుకోవడానికి ఎలాంటి అవకాశం ఇవ్వదు. నేను ఈ విషయాన్ని ఒక మానవతా సమస్యగా మీ ముందు ఉంచుతున్నాను మరియు దేశంలో అనవసరమైన గందరగోళం జరగకుండా ఉండేందుకు శిక్షను నిలిపివేయాలని కోరుకుంటున్నాను..”
మార్చి 7న, ఒక బహిరంగ సభలో ప్రసంగిస్తూ గాంధీ, భగత్ సింగ్కు విధించిన శిక్షపై యువతలో ఉన్న ఆగ్రహం సమర్థనీయమేనని, అయితే స్వాతంత్ర్యం సాధిస్తేనే ఆయన జైలు నుండి విడుదల కాగలరని వారు అర్థం చేసుకోవాలని అన్నారు. గాంధీ అభిప్రాయంలో, సాయుధ పోరాటం స్వాతంత్ర్య లక్ష్యాన్ని సాధించదు. గాంధీ ఇంకా ఇలా అన్నారు, “దేవుడి దయతో, మనం సరైన దశకు చేరుకున్నప్పుడు భగత్ సింగ్ మరియు ఇతరులు జీవించి ఉంటే, వారు ఉరిశిక్ష నుండి రక్షించబడటమే కాకుండా విడుదల కూడా అవుతారు.”
మళ్ళీ
మార్చి 19న, వైస్రాయ్తో జరిగిన సమావేశంలో
గాంధీ, భగత్ సింగ్కు విధించిన మరణశిక్షను రద్దు చేయడాన్ని
పరిశీలించమని వైస్రాయ్ను కోరారు. రెండు రోజుల తరువాత గాంధీ పత్రికలతో మాట్లాడుతూ, భగత్ సింగ్ను ఉరితీస్తే అది గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం
యొక్క అవకాశాలను కూడా దెబ్బతీస్తుందని అన్నారు.
ఆ లేఖలో గాంధీ ఇలా రాశారు, “ప్రజాభిప్రాయం, అది తప్పైనా ఒప్పైనా, శిక్ష తగ్గింపును కోరుతుంది. ఏ సూత్రమూ ప్రమాదంలో లేనప్పుడు, దానిని గౌరవించడం తరచుగా మన విధి.”
ప్రస్తుత కేసులో, శిక్ష క్షమిస్తే అంతర్గత శాంతి ఎక్కువగా వృద్ధి చెందే అవకాశాలు ఉన్నాయి. మరణశిక్ష అమలు చేస్తే, శాంతి నిస్సందేహంగా ప్రమాదంలో పడుతుంది….., ఇప్పటికే కష్టంగా ఉన్న పరిస్థితిని, భవిష్యత్తులో మరీ కష్టతరం చేయవద్దని దయచేసి విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాను.
"మరణశిక్ష అనేది వెనక్కి తీసుకోలేని చర్య. ఈ చర్యను తదుపరి సమీక్ష కోసం నిలిపివేయాలని నేను మిమ్మల్ని కోరుతున్నాను."
బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భగత్ సింగ్ను ఒక రోజు ముందు, మార్చి 23న ఉరితీసింది. గాంధీ నిరసనలకు పిలుపునిస్తూ ఒక ప్రకటన విడుదల చేశారు, "ప్రభుత్వం చేసిన ఈ ఘోర తప్పిదం మనకు స్వాతంత్ర్యం సాధించే శక్తిని పెంచిందని, అందుకే భగత్ సింగ్ మరియు అతని సహచరులు మరణాన్ని స్వీకరించారని నా దృఢ విశ్వాసం. కోపంతో ఏమైనా చేసి ఈ అవకాశాన్ని మనం వృధా చేయవద్దు. సార్వత్రిక సమ్మె జరుగుతుందనేది నిస్సందేహం. సంపూర్ణ శాంతియుత, గౌరవప్రదమైన ఊరేగింపులు నిర్వహించడం కంటే అమరవీరులైన దేశభక్తులను మనం గౌరవించలేము."
మూడు రోజుల తరువాత, కరాచీలో జరిగిన కాంగ్రెస్ సమావేశంలో గాంధీ ఇలా అన్నారు, “మరణశిక్షల ద్వారా ప్రభుత్వం దేశానికి తీవ్రమైన ఆగ్రహాన్ని కలిగించింది. నా సంప్రదింపులు, చర్చల వల్ల భగత్ సింగ్, రాజ్గురు మరియు సుఖ్దేవ్లను కాపాడగలనే ఒక చిన్న ఆశ నాకు కలిగింది కాబట్టి, ఈ విషయం నన్ను కూడా దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది..”
ఒకవైపు గాంధీ,
భగత్
సింగ్ శిక్షను రద్దు చేయమని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాన్ని కోరి,
అతడిని
ఒక ధైర్యవంతుడని ప్రశంసించారు. కానీ మరోవైపు, అతని
అనుచరులను అతని అడుగుజాడలను అనుసరించవద్దని కోరారు. మనకున్న సాక్ష్యాధారాలు గాంధీ
భగత్ సింగ్ను కాపాడటానికి ప్రయత్నించారని చూపిస్తున్నాయి.
No comments:
Post a Comment