బారిస్టర్ మహమ్మద్ యాసీన్ నూరీ(1895-1971). Barrister Mohammed Yaseen Nurie(1895-1971).

 

 

ఎం.వై. నూరీగా ప్రసిద్ధికెక్కిన  బారిస్టర్ మహమ్మద్ యాసీన్ నూరీ భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, కార్మిక సంఘ నాయకుడు మరియు భారతదేశ విభజనను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన ఒక ప్రముఖ ముస్లిం నాయకుడు.

 "పాకిస్తాన్ వ్యవస్థాపకుడు మహమ్మద్ అలీ జిన్నాను నేరుగా ఎదుర్కొన్న, గుర్తింపులేని వీరుడు, మరచిపోయిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు" బారిస్టర్ మహమ్మద్ యాసీన్ (ఎం వై) నూరీ (1895-1971).

మహమ్మద్ యాసీన్ (ఎం వై) నూరీ మహమ్మదన్ ఆంగ్లో-ఓరియంటల్ కళాశాలలో (1920 నుండి అలీగఢ్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం) విద్యాభ్యాసం చేసి, ఇంగ్లాండ్ నుండి బారిస్టర్ పట్టా పొంది, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం (1942) సమయంలో రెండు సంవత్సరాలు జైలులో ఉన్నారు.  

నూరీ, మహమ్మద్ అలీ జిన్నాకు మరియు ముస్లిం లీగ్ యొక్క విభజనవాద తత్వానికి తీవ్ర వ్యతిరేకి. జిన్నాను ఎంతగా వ్యతిరేకించారంటే జిన్నా నూరీని "నా అత్యంత తీవ్రమైన పోటీదారుడు" అని పిలిచారు;

 గుజరాత్‌తో సహా బొంబాయి రాష్ట్రానికి చెందిన 1937 ప్రాంతీయ ఎన్నికలలో అహ్మదాబాద్ నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై, 1937 నుండి 1939 వరకు ప్రీమియర్ బి.జి. ఖేర్ మంత్రివర్గంలో నూరీ, ప్రజా పనుల శాఖ మంత్రిగా నియమితులయ్యారు. నూరీ తన పదవీకాలంలో, మెరైన్ డ్రైవ్ ("క్వీన్స్ నెక్లెస్") వంటి ముంబైలోని ప్రసిద్ధ ప్రదేశాల ప్రారంభ అభివృద్ధి మరియు మౌలిక సదుపాయాల పర్యవేక్షణలో కీలక పాత్ర పోషించారు.

జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్, లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి, మొరార్జీ దేశాయ్, సయ్యద్ మహమూద్ (విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రి), వి.కె. కృష్ణ మీనన్ (రక్షణ మంత్రి), ఎస్.కె. పాటిల్ (రవాణా మరియు సమాచార శాఖ మంత్రి) వంటి ప్రముఖులు నూరీ కు రాసిన లేఖలు, జాతీయ మరియు మహారాష్ట్ర రాజకీయాలలో నూరీ ప్రాముఖ్యతకు నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి.

తన చేతివ్రాత లేఖలో (నవంబర్ 17, 1956), నెహ్రూ తన పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు తెలిపినందుకు నూరీకి మనస్ఫూర్తిగా కృతజ్ఞతలు తెలిపారు.

నూరీ పత్రాలలో, బైకుల్లాలోని చారిత్రాత్మక ఖిలాఫత్ హౌస్‌ను హజ్ యాత్రికుల కోసం ముసాఫిర్‌ఖానాగా మార్చాలనే ప్రతిపాదనకు వ్యతిరేకంగా నూరీ దాఖలు చేసిన ఒక వివరణాత్మక నిరసన లేఖ కూడా ఉంది. " నూరీ నిరసన కారణంగానే ఖిలాఫత్ హౌస్, హజ్ హౌస్‌గా మారలేదు (అది చాలా కాలం తర్వాత క్రాఫోర్డ్ మార్కెట్ సమీపంలో నిర్మించబడింది). నూరీ సాహెబ్ ఖిలాఫత్ ఉద్యమానికి సేవ చేశారు అని ప్రస్తుతం ఖిలాఫత్ హౌస్ పునరాభివృద్ధిలో నిమగ్నమై ఉన్న ఖిలాఫత్ హౌస్ ట్రస్టీ రౌఫ్ పఠాన్ పేర్కొన్నారు.

నూరి  ఖిలాఫత్ ఉద్యమానికి చురుకుగా సేవ చేశారు మరియు సమ్మిళిత జాతీయవాదం, లౌకిక ఐక్యత కోసం ఒక కీలక స్వరంగా నిలిచారు.