కేంద్ర ప్రభుత్వ బేగం హజ్రత్ మహల్ జాతీయ స్కాలర్షిప్ పథకం కింద ప్రభుత్వం భారతదేశంలోని మతపరమైన మైనారిటీలకు చెందిన యువతుల విద్యా ఖర్చులను భరిస్తుంది మరియు వారు చదువు మానేయకుండా చూస్తుంది.
బేగం హజ్రత్ మహల్ జాతీయ స్కాలర్షిప్ పథకం సిక్కులు, జైనులు, పార్సీలు, బౌద్ధులు మరియు క్రైస్తవులతో సహా ఆరు మతాలకు చెందిన బాలికల కోసం ఉద్దేశించినప్పటికీ, ఇది ప్రధానంగా ముస్లిం బాలికలలో అధిక సంఖ్యలో ఉన్న డ్రాపౌట్ రేటును పరిష్కరించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
గతంలో 'మౌలానా ఆజాద్ నేషనల్ స్కాలర్షిప్ ఫర్ మెరిటోరియస్ గర్ల్స్'గా పిలువబడిన ఈ పథకం, దాని కొత్త రూపంలో, విద్యాపరంగా రాణించినప్పటికీ ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా పురోగతికి ఆటంకం ఎదుర్కొంటున్న విద్యార్థినులకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహాన్ని అందిస్తుంది.
బేగం హజ్రత్ మహల్ జాతీయ స్కాలర్షిప్ పథకాన్ని 2003లో అప్పటి ప్రధానమంత్రి అటల్ బిహారీ వాజ్పేయ్ ప్రారంభించారు.ఈ పథకం కింద, 9 మరియు 10 తరగతులలో చదువుతున్న లబ్ధిదారులు ₹5,000 స్కాలర్షిప్కు అర్హులు. 11, 12 తరగతులలోని వారికి ₹6,000 లభిస్తాయి.
ఈ మొత్తం నేరుగా విద్యార్థి బ్యాంకు ఖాతాలోకి బదిలీ చేయబడుతుంది. ఈ స్కాలర్షిప్ నిధులను పాఠశాల లేదా కళాశాల ఫీజులు చెల్లించడానికి, పాఠ్యపుస్తకాలు కొనడానికి, స్టేషనరీని సమకూర్చుకోవడానికి, మరియు హాస్టల్ వసతి లేదా జీవన వ్యయాలకు సంబంధించిన ఖర్చులను భరించడానికి ఉపయోగించుకోవచ్చు.
విద్యార్థిని గత విద్యా తరగతిలో కనీసం 50 శాతం మార్కులు సాధించి ఉండాలి. అంతేకాకుండా, ఆమె తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకుల వార్షిక ఆదాయం ₹2,00,000 మించకూడదు. ఆదాయ ధృవీకరణ పత్రం సంబంధిత ప్రభుత్వ అధికార సంస్థచే జారీ చేయబడటం తప్పనిసరి.
బేగం హజ్రత్ మహల్ జాతీయ స్కాలర్షిప్ పథకం యొక్క అత్యంత ముఖ్యమైన లక్షణం దాని పారదర్శక ఆన్లైన్ ప్రక్రియ. దరఖాస్తులు ప్రత్యేకంగా నేషనల్ స్కాలర్షిప్ పోర్టల్ ద్వారా మాత్రమే స్వీకరించబడతాయి. విద్యార్థులు తమ దరఖాస్తులను ఆన్లైన్లో సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
స్కాలర్షిప్ కోసం ఎంపిక ప్రతిభ మరియు ఆదాయం ఆధారంగా జరుగుతుంది. రాష్ట్రాల వారీగా మరియు వర్గాల వారీగా కోటాలు కూడా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.ఈ కేటాయింపు విధానం 2011 జనాభా లెక్కలలో నమోదైన మైనారిటీ జనాభా ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది. ఒక నిర్దిష్ట రాష్ట్రం లేదా వర్గం నుండి తగినన్ని దరఖాస్తులు రాకపోతే, మిగిలిన స్కాలర్షిప్లను ఇతర రాష్ట్రాలకు చెందిన అర్హులైన బాలికా విద్యార్థులకు కేటాయించవచ్చు.
ఇలాంటి పథకాలకు గణనీయమైన సామాజిక ప్రభావం ఉంటుందని
నిపుణులు భావిస్తున్నారు. బేగం హజ్రత్ మహల్ జాతీయ స్కాలర్షిప్ పధకం బాలికల
విద్యను ప్రోత్సహిస్తుంది మరియు వారు బడి మానేసే అవకాశాలను తగ్గిస్తుంది.
