దేవబంద్‌కు చెందిన మౌలానా మహమూద్ హసన్ Maulana Mahmud Hasan of Deoband

 

 

1916లో, మౌలానా మహమూద్ హసన్ మరియు మౌలానా ఉబైదుల్లా సింధీ, మౌలానా హుస్సేన్ అహ్మద్ మదానీ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం కు వ్యతిరేకం గా పన్నిన ఒక కుట్రను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం వెలికితీసింది. టర్కీ మరియు జర్మనీల సహాయంతో ఒక సైన్యాన్ని సమీకరించి, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ సరిహద్దు నుండి బ్రిటిష్ ఇండియాపై దాడి చేసి, భారతదేశం నుండి ఆంగ్ల సైన్యాన్ని తరిమివేయడమే ఆ ప్రణాళిక. నిఘా నివేదికల ప్రకారం, ఈ పథకం ప్రకారం ఏర్పడే ప్రభుత్వానికి 'అధ్యక్షుడు' ఆర్. మహేంద్ర ప్రతాప్" కావలసి ఉంది..

'సిల్క్ లెటర్ కుట్ర'గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ కుతంత్రం వెలుగులోకి వచ్చినప్పుడు, మౌలానా మహమూద్ హసన్ హిజాజ్‌లో (ప్రస్తుతం సౌదీ అరేబియాలో) ఉన్నారు. సౌదీ అరేబియాలోని జెడ్డాలో బ్రిటిష్ అధికారులు మౌలానా మహమూద్ హసన్ ను, మౌలానా హుస్సేన్ అహ్మద్ మదానీ, అంజర్ గుల్, వాహిద్ అహ్మద్, హకీం నస్రత్ హుస్సేన్ మరియు మరికొందరితో పాటు అరెస్టు చేశారు.

వారిని కోర్టు విచారణ కోసం భారతదేశానికి అప్పగించాలని నిర్ణయించారు. కానీ బ్రిటిష్ అధికారులు మౌలానా మహమూద్ హసన్ భారత గడ్డపై ఉండటానికి భయపడ్డారు. మహమూద్‌ను కోర్టులో విచారిస్తే అది సాధారణ భారత ప్రజలలో కూడా తిరుగుబాటును ప్రేరేపించగలదని వారు భావించారు. వైస్రాయ్ 1916 డిసెంబర్ 21న ఇలా రాశారు: "మౌలానా మహమూద్ హసన్ వయస్సు మరియు భారతదేశంలో ఆయనకున్న ప్రత్యేకమైన మతపరమైన హోదా దృష్ట్యా, ఆయనను (భారతదేశానికి) మన వద్దకు పంపడం అవాంఛనీయం."

ఈ లేఖకు రెండు వారాల ముందు, భారతదేశంలోని ఇంటెలిజెన్స్ విభాగం అధిపతి సి.ఆర్. క్లీవ్‌ల్యాండ్ ఢిల్లీ నుండి ఇలా రాశారు: మహమూద్ హసన్‌ను భారతదేశానికి తిరిగి పంపకపోవడమే మంచిదని నా అభిప్రాయం."

మహమూద్‌ను హెజాజ్ నుండి కూడా తరలించాలని ఆ నివేదిక సూచించింది. "ఒకవేళ వారిని హెజాజ్‌లో ఎక్కువ కాలం నిర్బంధంలో ఉంచితే, భారతదేశం మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని అనేకమంది మతోన్మాద ముస్లింలకు వారు ఆకర్షణీయమైన మరియు ఉద్వేగభరితమైన తీర్థయాత్ర కేంద్రాలుగా లేదా సహాయం లేదా విముక్తి కల్పించే ప్రయత్నాలకు కేంద్రబిందువులుగా మారవచ్చు" అని నివేదికలో పేర్కొన్నారు. ఫలితంగా, మౌలానా మహమూద్ హసన్, మౌలానా హుస్సేన్ అహ్మద్ మదనీ, అంజర్ గుల్, వహీద్ అహ్మద్ మరియు నస్రత్ హుస్సేన్‌లను యుద్ధ ఖైదీలుగా మాల్టాకు తరలించారు.

ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత యుద్ధ ఖైదీల శిబిరం మూసివేయబడటంతో, మౌలానా 1920 జూన్‌లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చారు. మహాత్మా గాంధీతో సహా జాతీయవాద నాయకులు ముంబై ఓడరేవు వద్ద మౌలానా మహమూద్ హసన్ కు స్వాగతం పలికారు. దీర్ఘకాలిక కారాగారవాసం తర్వాత బలహీనంగా, అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పటికీ, మౌలానా తిరిగి స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నారు; సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో భాగంగా 'జామియా మిలియా ఇస్లామియా' స్థాపనలో మౌలానా మహమూద్ హసన్ కీలక పాత్ర పోషించారు. భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన ఆరు నెలలకే, 1920 నవంబర్ 30న మహమూద్ హసన్ కన్నుమూశారు.

ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) రాక ప్రపంచాన్ని చీకటి నుండి విముక్తి చేసింది Prophet Muhammad's arrival rid the world of darkness

 

 

చరిత్రలో కొన్ని ఘట్టాలు మానవాళి గమనాన్ని శాశ్వతంగా మార్చివేస్తాయి. ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) జననం అటువంటిదే. రబీ-ఉల్-అవ్వల్ 12వ తేదీన, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ముస్లింలు, అల్లాహ్ సకల లోకాలకు కరుణగా పంపిన ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) రాకను స్మరించుకుంటారు. ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) సందేశం హృదయాలను, సమాజాలను, కుటుంబాలను, మరియు నాగరికతలను మార్చివేసింది.

ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) జననానికి ముందు, అరేబియా తెగల విధేయతలతో తీవ్రంగా విభజించబడి ఉండేది. బలహీనులను సులభంగా అణచివేయవచ్చు, స్త్రీల గౌరవాన్ని తరచుగా నిరాకరించేవారు, పేదలకు రక్షణ చాలా తక్కువగా ఉండేది, మరియు అజ్ఞానం, మూఢనమ్మకాలు సామాజిక జీవితాన్ని ఎక్కువగా ప్రభావితం చేసేవి.

ముహమ్మద్(స) జననం మానవ చరిత్రలో ఒక కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికింది.దివ్య ఖురాన్‌లో అల్లాహ్ ప్రవక్త(స)ను "లోకాలకు కరుణ" అని వర్ణించాడు (ఖురాన్ 21:107). ప్రవక్త(స) సందేశం ఎన్నడూ ఒకే తెగకు, ఒకే జాతికి, లేదా ఒకే తరానికి పరిమితం కాలేదు. ప్రవక్త(స) సందేశం మానవాళి మొత్తాన్ని ఉద్దేశించిందే.ప్రవక్త(స) ద్వారా ప్రపంచం పొందిన గొప్ప విషయం మార్గదర్శకత్వం.

దివ్య ఖురాన్ ఇలా చెబుతోంది: "నిశ్చయంగా అల్లాహ్ నుండి మీ వద్దకు ఒక వెలుగు మరియు ఒక స్పష్టమైన గ్రంథం వచ్చింది." (ఖురాన్ 5:15)

మానవులందరూ ఒకే సృష్టికర్తకు సేవకులని, సంపద, తెగ, జాతి లేదా సామాజిక హోదా కారణంగా ఏ వ్యక్తి మరొకరి కంటే గొప్పవాడు కాదని ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) బోధించారు. నిజమైన గౌరవం సదాచారంలోనే ఉంది.

ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) స్త్రీల పట్ల దృక్పదాన్ని మార్చారు. తల్లులు అసాధారణమైన గౌరవానికి అర్హులని, మరియు స్త్రీలకు వారసత్వం, ఆస్తి, విద్య, వివాహానికి అంగీకారం, మరియు గౌరవం వంటి హక్కులు ఉన్నాయని బోధించారు.

స్త్రీ పురుషులు ఒకే మూలం నుండి వచ్చారని ఖురాన్ మానవాళికి గుర్తుచేసింది: “ఓ మానవులారా, మిమ్మల్ని ఒకే ఆత్మ నుండి సృష్టించిన మీ ప్రభువుకు భయపడండి.” (ఖురాన్ 4:1)

ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) సహచరులను సంప్రదించారు, పిల్లలపై ఆప్యాయత చూపారు, ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) తన సహచరుల పట్ల మాత్రమే కాకుండా పిల్లలు, పెద్దలు, పేదలు, అనాథలు, సేవకులు, జంతువులు, మరియు తనను వ్యతిరేకించిన వారి పట్ల కూడా దయ చూపారు. హృదయం ప్రతీకారం కోరుకున్నప్పుడు క్షమను బోధించారు.

దివ్య ఖురాన్ ప్రవక్త(స) పట్ల  ఇలా చెబుతోంది: “నిశ్చయంగా, మీరు గొప్ప నైతిక స్వభావం కలవారు.” (ఖురాన్ 68:4)

ఇస్లాం లో దుఃఖకరమైన గతం ఉన్నవారు అసాధారణ విశ్వాసం గలవారుగా మారారు. పూర్వ శత్రువులు సోదరులుగా మారారు. బానిసలు నాయకులుగా ఎదిగారు. పేదవారు గౌరవనీయులయ్యారు. సమాజంచే విస్మరించబడినవారు సమాజంలో స్థానం సంపాదించుకున్నారు.ఇస్లాం లో పశ్చాత్తాపానికి ద్వారం తెరిచే ఉంటుందని బోధించింది.

దివ్య ఖురాన్ విశ్వాసులకు ఇలా చెబుతుంది: “నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ మరియు ఆయన దేవదూతలు ప్రవక్తపై ఆశీర్వాదాలు పంపుతారు. ఓ విశ్వాసులారా, ఆయనపై ఆశీర్వాదాలు మరియు శాంతి వందనాలు పలుకండి.” (ఖురాన్ 33:56)

ప్రవక్త(స) మానవాళికి వారసత్వాన్ని వదిలి వెళ్లారు. సత్యం పలికే ప్రతిచోటా, అనాథను ఆదరించే చోట, ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం పెట్టే చోట, కోపంతో ఉన్న హృదయం క్షమించే చోట, తల్లిదండ్రులు తమ బిడ్డను ఆప్యాయంగా చూసుకునే చోట, మరియు విశ్వాసి వ్యక్తిగత లాభం కంటే న్యాయానికే ప్రాధాన్యత ఇచ్చే చోట ప్రవక్త (స) వారసత్వం జీవిస్తూనే ఉంది.

ముహమ్మద్‌(స) కరుణను బోధించే గురువుగా, శీలానికి ఆదర్శంగా, బలహీనుల రక్షకుడిగా, సేవ చేసిన నాయకుడిగా, మరియు మానవాళిని దాని సృష్టికర్త వద్దకు తిరిగి పిలిచిన ప్రవక్తగా నిలిచారు..

 

 

ఆధునిక పూర్వ ఇస్లామిక్ తపాలా వ్యవస్థ Postal system in the pre-modern Islamic world

 

 

ఆధునిక పూర్వ ఇస్లామిక్ తపాలా వ్యవస్థను బరీద్ (بريد) అని పిలుస్తారు ఆధునిక పూర్వ ఇస్లామిక్ ప్రపంచంలో దివాన్ అల్-బరీద్ వ్యవస్థ  సాధారణ పౌరుల కంటే ఎక్కువగా పాలక అధికారుల కోసం స్థాపించబడినది. అధికారిక ఉత్తర్వులను ప్రసారం చేయడానికి, వస్తువులను రవాణా చేయడానికి మరియు సుదూర ప్రాంతాల నుండి గూఢచారాన్ని సేకరించడానికి రిలే స్టేషన్లు, కొత్త వాహనాలు, కాలినడకన వచ్చే దూతలు, వార్తాహర పావురాలు మరియు సంకేత దీపస్తంభాలను ఉపయోగించుకుంది.

'బరీద్' అనే పదం లాటిన్ పదం ' వెరెడస్ ' (గుర్రం వెనుక) నుండి ఉద్భవించి ఉండవచ్చు. తొలి ముస్లింలు రోమన్ కర్సస్ పబ్లికస్ మరియు పర్షియన్ మెసెంజర్ నెట్‌వర్క్‌లను స్వీకరించారు ఉమయ్యద్‌లు మరియు అబ్బాసిద్‌ల వంటి తొలి ఇస్లామిక్ రాజవంశాలు, చివరి ప్రాచీన బైజాంటైన్ మరియు ససానియన్ సమాచార ప్రసార మౌలిక సదుపాయాలను వారసత్వంగా పొంది, తమకు అనుగుణంగా మార్చుకున్నాయి.

ఉమయ్యద్ ఖలీఫా కాలంలో ప్రారంభమై, అబ్బాసిద్‌లు మరియు మామ్లూక్‌ల పాలనలో బరీద్ వ్యవస్థ అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకుంది. ఉమయ్యద్ ఖలీఫా ముఆవియాI (క్రీ.శ. 661–680) ఈ వ్యవస్థను క్రమబద్ధీకరించారు.

బరీద్ విశాలమైన సామ్రాజ్యాలకు కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థగా పనిచేసింది. బరీద్ ప్రధానంగా సామ్రాజ్య సమాచార ప్రసారం, గూఢచార సేకరణ మరియు గూఢచర్యం కోసం రూపొందించబడిన ఒక అధునాతన, ప్రభుత్వ-నిర్వహణ నెట్‌వర్క్

అబ్బాసిద్‌ల పాలనలో, ముఖ్యంగా 9వ శతాబ్దంలో, బరీద్ వ్యవస్థ అత్యంత అధునాతన కార్యాచరణ స్థాయికి చేరుకుంది. 9వ శతాబ్దంలో, బరీద్ వ్యవస్థ పూర్తిగా క్రోడీకరించబడింది. ప్రఖ్యాత భూగోళ శాస్త్రవేత్త ఇబ్న్ ఖుర్రదాద్బిహ్ తపాలా అధికారిగా పనిచేశారు మరియు 'కితాబ్ అల్-మసాలిక్ వా-ల్-మమాలిక్' (రహదారులు మరియు రాజ్యాల పుస్తకం) అనే గ్రంథాన్ని రచించారు.

తదనంతరం వచ్చిన సమనిద్‌లు, గజనవిద్‌లు, ఫాతిమిద్‌లు, సెల్జుక్‌లు, ఇల్ఖానిద్‌లు మరియు మమ్లూక్‌లతో సహా ఇతర ప్రాంతీయ రాజవంశాలు తమ భూభాగాలను సురక్షితం చేసుకోవడానికి ఈ నెట్‌వర్క్‌లను నిర్వహించాయి మరియు అభివృద్ధి పరిచాయి. సవరించాయి. భూమార్గాలకు అదనంగా, మమ్లూక్ సుల్తానేట్ వేగవంతమైన సైనిక మరియు రాజకీయ సమాచార ప్రసారం కోసం అధునాతన పావురాల ద్వారా సమాచార ప్రసార నెట్‌వర్క్‌లను విస్తృతంగా అనుసంధానించింది.

 తపాలా మంత్రిత్వ శాఖ అధిపతి, సాహిబ్ అల్-బారిద్ (పోస్ట్‌మాస్టర్ జనరల్), సామ్రాజ్య పరిపాలనలో అత్యంత శక్తివంతమైన వ్యక్తులలో ఒకరు. సాహిబ్ అల్-బారిద్ ఖలీఫాకు కళ్ళు మరియు చెవులుగా పనిచేశాడు. స్థానిక పన్ను వసూలు, ప్రజాభిప్రాయం, గవర్నర్ల ప్రవర్తన మరియు రాబోయే తిరుగుబాటు సంకేతాల గురించి అత్యంత వివరణాత్మక, రహస్య నివేదికలను వ్రాయవలసిన బాధ్యత ప్రావిన్షియల్ పోస్ట్‌మాస్టర్లపై ఉండేది

గుర్రపు మరియు భూమార్గ ప్రయాణాలకు అనుబంధంగా, ఇస్లామిక్ రాజ్యాలు అనేక ద్వితీయ వేగవంతమైన సమాచార ప్రసార వ్యవస్థలను ప్రారంభించాయి:

పావురాల ద్వారా సందేశాలు (హమామ్ అల్-జజల్): ఫాతిమిద్‌లు మరియు మమ్లూక్‌లు పావురాల ద్వారా సందేశాలు పంపడాన్ని పరిపూర్ణం చేశారు., ఇవి గంటల వ్యవధిలో దేశాల మధ్య అత్యవసర సందేశాలను అందించగలవు.

 

 

 

హైదరాబాద్ నిజాం మరియు మదీనాలో విద్యుదీకరణ The Nizam of Hyderabad & Electricity in Madinah

 

హైదరాబాద్ చివరి నిజాం అయిన మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ (ఆసఫ్ జా VII) చరిత్రలో ఒక విశేషమైన ఘట్టం, మదీనాలోని ప్రవక్త(స) మసీదు (మస్జిద్-అన్-నబవి) విద్యుదీకరణతో ముడిపడి ఉంది.

1936లో, తన పాలన రజతోత్సవం సందర్భంగా, హైదరాబాద్ ఏడవ నిజాంమీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్, మదీనాలోనిమస్జిద్ అల్-నబవి (ప్రవక్త మసీదు) కోసం ఒక కొత్త విద్యుత్ ప్లాంటు మరియు లైటింగ్ వ్యవస్థకు నిధులు సమకూర్చారు . అంతకుముందు ఒట్టోమన్లు ​​ఏర్పాటు చేసిన జనరేటర్ పాడైపోవడంతో, నిజాం ఆ ఆధునిక ప్రత్యామ్నాయానికి అధికారిక దానం (వక్ఫ్) రూపంలో నిధులు సమకూర్చారు, అలాగే దాని నిరంతర నిర్వహణ ఖర్చులను కూడా భరించారు.

ఈ ప్రాజెక్ట్ పర్యవేక్షణ కోసం హైదరాబాద్ ప్రజా పనుల శాఖ (PWD) చీఫ్ ఇంజనీర్ నవాబ్ అహ్‌సాన్ యార్ జంగ్‌ను పంపాలని కూడా నిజాం ప్రతిపాదించారు.

అవసరమైన అనుమతులు లభించిన తర్వాత, విద్యుత్ వ్యవస్థ మరియు లైటింగ్ ఏర్పాటు పనులు 1939 నాటికి పూర్తయ్యాయి. పవిత్ర నగరాలకు నిజాం అందించిన ఆర్థిక సహకారానికి ఇది ఒక ముఖ్యమైన ఉదాహరణగా చరిత్ర చెబుతోంది. 

1936లో ప్రవక్త(స) మసీదులో విద్యుత్ ఏర్పాటు కోసం నిజాం రూ. 50,000 విరాళంగా ఇచ్చారని మరొక చారిత్రక రికార్డు పేర్కొంటోంది.

మదీనాలోని జన్నతుల్బాకీ మరియు మక్కాలోని జన్నతుల్ మొఅల్లాJannatul Baqi in Madinah and Jannatul Moalla in Makkah.విభాగాలతో సహా పవిత్ర స్థలాల మరమ్మతులకు ఎండోమెంట్ అదనంగా నిధులు సమకూర్చింది

 

ఆధారం:[Siasat Archive]