24 September 2026

అబ్బాసిద్ ఖలీఫా రాజ్యంలో అత్యున్నత న్యాయ పదవిని అధిరోహించిన మహిళ: థుమల్ అల్-కహ్రామాన్ Dhumal Al-Qahraman, The Woman Who Rose to the Highest Judicial Position in the Abbasid Caliphate

 

థుమల్ అల్-కహ్రామాన్ ఒక సాధారణ రాజభవన ఉద్యోగి స్థాయి నుండి బాగ్దాద్‌లోని 'మజాలిమ్' న్యాయస్థానానికి (అన్యాయాలకు వ్యతిరేకంగా ఫిర్యాదులను స్వీకరించే ప్రత్యేక న్యాయస్థానం) ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఎదిగారు. ఖలీఫా తల్లి రాజమాత షఘాబ్,  థుమల్ ను ఈ పదవిలో నియమించారు. థుమల్ తన అసాధారణ న్యాయ పరిజ్ఞానం, నిష్పాక్షికత మరియు పరిపాలనా సామర్థ్యాలను నిరూపించుకుని, మధ్యయుగ ఇస్లామిక్ చరిత్రలో మహిళల న్యాయాధికారానికి ప్రతీకగా నిలిచారు.

క్రీ.శ. 918లో, అబ్బాసిద్ ఖలీఫా తల్లి రాజమాత షఘాబ్, థుమల్ అల్- ఖహ్రామాన్‌ను,  మజాలిమ్ న్యాయస్థానానికి ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమించినది.

థుమల్,  అబూ అల్-హసన్‌తో సహా బాగ్దాద్‌లోని అత్యంత ప్రసిద్ధ, గౌరవనీయ న్యాయ పండితులను తనతో పాటు కోర్టులో కూర్చోవడానికి ఆహ్వానించింది. థుమల్ తన వృత్తి జీవితాన్ని అబ్బాసిద్ ఖలీఫా రాజ్యంలోని అంతఃపురం అని పిలువబడే రాజభవనంలో ఒక సాధారణ ఉద్యోగిగా ప్రారంభించింది. ఆ కాలంలో, అంతఃపురం రాజకీయ, దౌత్య కార్యకలాపాలకు ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా ఉండేది. థుమల్‌ సామర్థ్యాలను గుర్తించి, ఖహ్రామానా పదవికి పదోన్నతి లభించింది. అబ్బాసిద్ సామ్రాజ్యంలో, ఖహ్రామానా పదవి అత్యంత శక్తివంతమైనదిగా, ప్రభావవంతమైనదిగా పరిగణించబడింది.

ఖహ్రామానా పదవిలో ఉన్నప్పుడు, థుమాల్ సామ్రాజ్యం యొక్క ఆర్థిక వ్యవహారాలు, రహస్య సమాచారం మరియు రాజకీయ పొత్తుల గురించి లోతైన అవగాహనను సంపాదించింది.క్రమంగా, థుమాల్ ఖలీఫా తల్లి అయిన షఘాబ్‌కు అత్యంత విశ్వసనీయమైన వ్యక్తిగత ప్రతినిధిగా మరియు సహాయకురాలిగా మారింది.రాజ్య పరిపాలనకు సంబంధించిన ప్రతి ప్రధాన నిర్ణయంపై రాజమాత షఘాబ్, థుమాల్‌ను సంప్రదించేది.

క్రీ.శ. 918 నాటికి, బాగ్దాద్ పరిపాలనా మరియు న్యాయ వ్యవస్థలలో విస్తృతమైన అవినీతి పాతుకుపోయింది. రాజ్యం లో క్షీణిస్తున్న న్యాయ వ్యవస్థను సంస్కరించడానికి, రాజమాత షఘాబ్ తన అత్యంత విశ్వసనీయ మరియు నమ్మకమైన సహచరురాలైన థుమల్‌ను మజాలిమ్ కోర్టుకు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమించింది. ఈ పదవి, ఆధునిక కాలపు న్యాయశాఖ మంత్రి మరియు ప్రధాన న్యాయమూర్తి పాత్రలతో పోల్చదగినది.

మజాలిమ్ న్యాయస్థానాలు ప్రధానంగా ఖలీఫా లేదా రాజ్యంచే నిర్వహించబడేవి. షరియా యొక్క సాధారణ సూత్రాలతో పాటు, ఈ న్యాయస్థానాలు రాజ్య పరిపాలనా చట్టాలు మరియు నిష్పక్షపాత, మానవతా న్యాయ సూత్రాల ఆధారంగా ప్రధానమైన మరియు సంక్లిష్టమైన కేసులను విచారించేవి.

ధుమల్ అల్-ఖహ్రామన్ ప్రధాన న్యాయమూర్తి అయిన వెంటనే, కోర్టు పిటిషన్ ఫీజులను దాదాపు పూర్తిగా రద్దు చేశారు లేదా వాటిని చాలా నామమాత్రపు మొత్తానికి తగ్గించారు.

ప్రఖ్యాత అరబ్ చరిత్రకారుడు అల్-తబరీ ఇలా వ్రాశారు:"ధుమల్ తన విధులను ఎంత అద్భుతంగా నిర్వర్తించారంటే, ఆమె బాగ్దాద్ ప్రజలలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొంది, న్యాయానికి రక్షకురాలిగా పరిగణించబడ్డారు."

అబ్బాసిద్ కాలంలో, పలువురు ప్రాంతీయ గవర్నర్లు మరియు ఇతర ఉన్నత అధికారులు అవినీతి కి పాల్పడేవారు మరియు  ఖలీఫా బంధువులు, శక్తివంతమైన సైనిక కమాండర్లు మరియు ధనవంతులైన ఆస్థానీయులు పేద మరియు బలహీన కుటుంబాలకు చెందిన భూములను, తోటలను అక్రమంగా ఆక్రమించుకోవడం జరిగేది.  వారిపై ఫిర్యాదులు థుమల్ దర్బారుకు చేరినప్పుడు, ధుమాల్ అవినీతి అధికారులను వారి పదవుల నుండి తొలగించమని ఆదేశించడమే కాకుండా, వారు అక్రమంగా వసూలు చేసిన డబ్బును, ఆస్తిని  బాధితులకు తిరిగి అందేలా చూస్తూ, దానిని తిరిగి చెల్లించమని కూడా ఆదేశించేవారు.

ప్రఖ్యాత చరిత్రకారుడు ఇబ్న్ అల్-జౌజీ ప్రకారం,“థుమల్ స్వయంగా వినతిపత్రాల చట్టపరమైన యోగ్యతలను పరిశీలించేవారు. రాజరికపు ఒత్తిడికి లొంగకుండా శాసనాన్ని జారీ చేసి,భూమి దాని నిజమైన యజమానులకు తిరిగి అందేలా చూసేవారు”.

రాజమాత షఘాబ్ స్వయంగా థుమాల్‌ను ప్రశంసిస్తూ ఇలా అన్నారు:"రాజ్య  పరిపాలనా, ప్రజా వ్యవహారాలను, న్యాయ వ్యవస్థను థుమాల్ ఉత్తమంగా నిర్వహించగలరు."

ప్రఖ్యాత చరిత్రకారుడు అల్-తబరీ ఇలా రాశారు:" ఇస్లామిక్ చరిత్రలో మజాలిమ్ న్యాయస్థానాల అత్యుత్తమ  అధిపతిగా ధుమాల్ కన్పిస్తారు, థుమాల్ తన సామర్థ్యంతో ప్రజల కేసులను నిష్పక్షపాతంగా, వివేకంతో పరిష్కరించేవారు."

ఆధునిక ఇస్లామిక్ పండితులు ఇలా నమ్ముతారు:" ఇస్లామిక్  స్వర్ణయుగంలో మహిళలు అత్యున్నత న్యాయాధికారాన్ని కలిగి ఉన్నారనడానికి థుమాల్ జీవితమే బలమైన సాక్ష్యం. "

థుమల్ క్రీ.శ. 918 నుండి 929 వరకు, సుమారు 11 సంవత్సరాల పాటు మజాలిమ్ దర్బారుకు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశారు.

క్రీ.శ. 929లో, థుమల్ సహజ కారణాలతో మరణించారు. థుమల్ మరణం రాజమాత షఘాబ్‌కు పూడ్చలేని నష్టాన్ని కలిగించింది; షఘాబ్ వ్యక్తిగతంగా మరియు రాజకీయంగా దెబ్బతిన్నారు.

ఒక సాధారణ నేపథ్యం నుండి సామ్రాజ్యంలో అత్యున్నత న్యాయ పదవికి థుమల్ అల్-ఖహ్రామన్ ఎదగడం మధ్యయుగ చరిత్రలో అత్యంత అసాధారణ సంఘటనలలో ఒకటిగా నిలిచిపోయింది

23 September 2026

మదరసా అలియా నుండి అలియా విశ్వవిద్యాలయం వరకు Madarsaa aliya to alia university

 

West Bengal: Allegations of Land Encroachment at Historic Aliah University  Cause Concern | NewsClick 

ఒకప్పుడు మదరసా అలియా మరియు  మహమ్మదీయ కళాశాలగా పిలువబడిన అలియా విశ్వవిద్యాలయం, భారత ఉపఖండంలో ఆధునిక విద్యను ప్రవేశపెట్టిన మొట్టమొదటి విద్యాసంస్థ,  దాని చరిత్రను క్లుప్తంగా పరిశీలిద్దాం.

1765లో, కోల్‌కతాను ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ ఆక్రమణ కోల్‌కతాలోని ముస్లింలను తీవ్రంగా కలవరపరిచింది. తమ పురోగతికి విద్య చాలా అవసరమని ముస్లిములు భావించారు. ముస్లిములు ఒక విద్యాసంస్థను తెరవాలనుకున్నారు, కానీ నిధుల కొరత ఉండేది. కోల్‌కతాలోని ముస్లింలు పేదవారు కావడంతో, వారు సొంతంగా ఏ విద్యాసంస్థనూ తెరవలేకపోయారు. ముస్లిములు ఈ విషయాన్ని అప్పటి పండితుడు, మౌల్వీ మదన్ అని పిలువబడే ముల్లా ముజుద్దీన్‌తో చర్చించారు. ఆ తర్వాత, మౌల్వీ మదన్‌తో పాటు ఒక ప్రతినిధి బృందం గవర్నర్ జనరల్ వారెన్ హేస్టింగ్స్‌ను కలిసింది.వారెన్ హేస్టింగ్స్‌వెంటనే ఆ ప్రతినిధి బృందం అభ్యర్థనను అంగీకరించారు.

1780 అక్టోబర్ లో వారెన్ హేస్టింగ్స్‌ సహాయంతో మదరసా ఆలియా కోల్‌కతాలోని బౌ బజార్ (సీల్దా సమీపంలో) కలకత్తా మదర్సాగా స్థాపించబడింది.

మదరసా అలియా/ మహమ్మదీయ కళాశాల స్థాపన ఉద్దేశం:

 బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో పరిపాలనా మరియు న్యాయపరమైన పాత్రలకు ముస్లిం విద్యార్థులను అర్హులుగా చేయడానికి, వారికి అరబిక్, పర్షియన్ మరియు ఇస్లామిక్ చట్టాలలో శిక్షణ ఇవ్వడానికి ఇది స్థాపించబడింది. కొన్ని సంవత్సరాలలోనే, జ్యామితి, ఖగోళశాస్త్రం మరియు అంకగణితం వంటి లౌకిక విషయాలు చేర్చబడ్డాయి.

మొదట్లో, అద్దె ఇంట్లో చదువులు ప్రారంభమయ్యాయి. ఆ తర్వాత, గవర్నర్ జనరల్ వారెన్ హేస్టింగ్స్‌ మదరసా కోసం ఒక పెద్ద స్థలాన్ని కొనుగోలు చేసి, ఒక అద్భుతమైన భవనాన్ని నిర్మించారు. ప్రారంభంలో, మదరసా యొక్క నెలవారీ ఖర్చులు 650 రూపాయలు ఉండేవి.

బ్రిటిష్ వారు 1819లో మదరసాను స్వాధీనం చేసుకుని, ఒక ఆంగ్లేయుడిని దాని కార్యదర్శిగా నియమించారు. 1820లలో వెల్లెస్లీ స్క్వేర్ (హాజీ మహమ్మద్ మోసిన్ స్క్వేర్)లోని తన ప్రముఖ ప్రాంగణానికి మదరసా తరలించబడింది మరియు దానిలో ఆంగ్ల విద్య కూడా ప్రవేశ పెట్టబడింది. మదర్సా నుండి పట్టభద్రులైన వారికి మంచి ఉద్యోగాలు లభించాయి. వారికి స్కాలర్‌షిప్‌లు అందాయి.

1837లో, లార్డ్ మెకాలే తన విద్యా విధానాన్ని అమలు చేశారు. అధికార భాషను పర్షియన్ నుండి ఇంగ్లీషుకు మార్చారు. దీని తరువాత, బ్రిటిష్ వారు మదర్సాపై ఆసక్తి కోల్పోయారు కానీ మదర్సా తన కార్యకలాపాలను కొనసాగించింది.

దేశ విభజనతో, మదర్సా అలియా కూడా విభజించబడింది. దానిలోని ఒక భాగాన్ని ఢాకాకు తరలించారు. కోల్‌కతా భాగం ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంది.

చివరగా, 1949లో, కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ మదర్సాపై దృష్టి సారించి, ఆర్థిక సహాయం అందించారు మరియు ఆ కాలంలో చాలా సమర్థుడైన మౌలానా సయ్యద్ అహ్మద్ అక్బరాబాదీని దాని ప్రిన్సిపాల్‌గా నియమించారు.

2006లో, బెంగాల్‌లోని ముస్లింలు దేశవ్యాప్తంగా విద్యలో వెనుకబడి ఉన్నారని పేర్కొంటూ సచార్ కమిటీ నివేదిక విడుదలైంది. దీనికిగాను బెంగాల్ లోని వామపక్ష ప్రభుత్వం తీవ్ర విమర్శలకు గురైంది. సాంప్రదాయ వేదాంతశాస్త్రంతో పాటు ఆధునిక సాంకేతిక మరియు వృత్తి విద్యను విస్తరించడానికి, పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం 2007 అలియా విశ్వవిద్యాలయ చట్టం ద్వారా శతాబ్దాల నాటి సంస్థను అలియా విశ్వవిద్యాలయంగా ఉన్నతీకరించింది. 2007లో విశ్వవిద్యాలయ హోదాను కల్పించే బిల్లు బెంగాల్ శాసనసభలో ఆమోదం పొందగా,.2008–09 విద్యా సంవత్సరంలో చారిత్రాత్మక మదర్సా పూర్తి స్థాయి, స్వయంప్రతిపత్తి గల రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయంగా  ఆలియా విశ్వవిద్యాలయం ఉన్నతీకరించబడింది

మమతా బెనర్జీ ప్రభుత్వం ఈ విశ్వవిద్యాలయం కోసం ఎన్నో కొత్త క్యాంపస్‌లను నిర్మించి, ఎంతో కృషి చేసింది

నేటి ఆలియా విశ్వవిద్యాలయం

నేడు, ఆలియా విశ్వవిద్యాలయం బహుళ సమకాలీన క్యాంపస్‌లలో విస్తృత శ్రేణి సాంకేతిక మరియు సాధారణ కార్యక్రమాలను అందించే ఆధునిక మైనారిటీ విద్యా సంస్థగా పనిచేస్తోంది:

ఆలియా విశ్వవిద్యాలయం -ప్రస్తుత స్థితి:

పశ్చిమ బెంగాల్, మైనారిటీ వ్యవహారాలు మరియు మదర్సా విద్య విభాగం కింద స్వయంప్రతిపత్తి గల రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయం.

ఆలియా విశ్వవిద్యాలయం క్యాంపస్‌లు:

ప్రధాన క్యాంపస్: న్యూ టౌన్ క్యాంపస్, కోల్‌కతా (ఇంజనీరింగ్, టెక్నాలజీ మరియు ప్రాథమిక శాస్త్రాలపై దృష్టి పెడుతుంది).

ఇతర క్యాంపస్‌లు: పార్క్ సర్కస్ (హ్యుమానిటీస్, నర్సింగ్, మరియు సోషల్ సైన్సెస్) మరియు తల్తలా/హాజీ మహమ్మద్ మోసిన్ స్క్వేర్ (చారిత్రాత్మక అసలు భవనం, ఇప్పుడు ఇస్లామిక్ స్టడీస్ మరియు అరబిక్‌పై దృష్టి సారిస్తోంది).

 

ప్రధాన విభాగాలు: ఇంజనీరింగ్ (సివిల్, సీఎస్ఈ, మెకానికల్, ఈసీఈ, ఈఈ), మేనేజ్‌మెంట్, సైన్సెస్, అరబిక్ & ఇస్లామిక్ స్టడీస్, నర్సింగ్, మరియు ఎడ్యుకేషన్.

 

 

19 September 2026

హజ్రత్ ఆయిషా (రజి) గారి మేధో వారసురాలు: అమ్రా బింత్ అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్ Amrah bint Abd al-Rahman The Intellectual Heir of Hazrat Aisha (R.A.)

 

అమ్రా బింత్ అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్ ప్రారంభ ఇస్లామిక్ చరిత్రలో అత్యంత ప్రముఖ మహిళా పండితులలో, న్యాయ నిపుణులలో మరియు బోధకులలో ఒకరు. ఇస్లామిక్ న్యాయ విజ్ఞానాన్ని, హదీసు సంప్రదాయాన్ని భవిష్యత్ తరాలకు భద్రపరచడంలో మరియు అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.

అమ్రా బింత్ అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్ హజ్రత్ ఆయిషా (రజి) గారి ప్రత్యక్ష శిష్యురాలు  మరియు ఇస్లామిక్ చట్టంపై అత్యంత ప్రామాణికమైన జ్ఞానాన్ని కలిగి ఉన్న గొప్ప పండితురాలు.

తొలి ఇస్లాం కాలంలో స్త్రీలు కేవలం మతపరమైన విషయాలకే పరిమితం కాలేదు. అమ్రా బింత్ అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్‌కు గల న్యాయపరమైన అధికారం, సామాజిక గౌరవం పట్ల మదీనా ప్రధాన న్యాయాధిపతి కూడా  గౌరవించేవారు.

 ప్రఖ్యాత పండితులు ఇమామ్ మాలిక్ మరియు ఇమామ్ ఇబ్న్ కతీర్ ఇలా వ్రాశారు:"అమ్రా తన కాలంలోని న్యాయాధిపతులు చేసిన ఇటువంటి న్యాయపరమైన తప్పులను తరచుగా సరిదిద్దేవారు."

అమ్రా బింత్ అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్ క్రీ.శ. 650 ప్రాంతంలో మదీనాలో, అన్సార్‌ల యొక్క ప్రసిద్ధ బనూ నజ్జర్ వంశంలో జన్మించారు. అమ్రా తండ్రి అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్ ఇబ్న్ సాద్ ఇబ్న్ జురారా, మరియు తల్లి సలీమా బింత్ హకీమ్.

అమ్రా తాత, సాద్ ఇబ్న్ జురారా, ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) యొక్క తొలి సహాబాలలో ఒకరు. అమ్రా చాలా చిన్న వయసులోనే తన తండ్రిని కోల్పోయి అనాథగా మారింది.

అమ్రా తండ్రి మరణం తర్వాత, ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి సతీమణి అయిన హజ్రత్ ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) అమ్రా ను తన సంరక్షణలోకి తీసుకుని, అమ్రా పెంపకం మరియు విద్యను స్వయంగా పర్యవేక్షించారు. అమ్రా, హజ్రత్ ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) యొక్క అత్యంత సన్నిహిత శిష్యులలో ఒకరిగా మారింది.

అమ్రా అసాధారణమైన తెలివితేటలను గుర్తించి, హజ్రత్ ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) అమ్రాను తన కార్యదర్శిగా నియమించారు. ఇస్లాం ప్రపంచం నలుమూలల నుండి మహిళలు పంపిన లేఖలకు సమాధానాలు రాసే బాధ్యత అమ్రాపై ఉండేది. ఆ మహిళలు హజ్రత్ ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) నుండి క్లిష్టమైన మతపరమైన మరియు చట్టపరమైన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కోరేవారు. ఈ అనుభవం అమ్రా చట్టపరమైన పరిజ్ఞానాన్ని మరియు పరిపాలనా సామర్థ్యాలను ఎంతగానో పెంపొందించింది.

హజ్రత్ ఆయిషా (ర.అ.) ఉల్లేఖించిన హదీసుల విషయంలో అమ్రా కంటే ఎక్కువ కచ్చితమైన మరియు విశ్వసనీయమైన వారు ఎవరూ లేరని ఆ కాలంలోని పండితులు మరియు విమర్శకులు కూడా అంగీకరించారు.

హజ్రత్ ఆయిషా (ర.అ.) మరణానంతరం, మదీనాలో హజ్రత్ ఆయిషా (ర.అ.) జ్ఞానానికి అమ్రా గొప్ప వారసురాలు అయ్యారు. అమ్రా, ఆయిషా(ర.అ) బోధనలను పదానికి పదం కంఠస్థం చేశారని సమకాలీన పండితులు గమనించారు.

అమ్రా బింత్ అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్ తన అపారమైన జ్ఞానాన్ని తనకే పరిమితం చేసుకోలేదు. ఒక శ్రేష్ఠమైన ఉపాధ్యాయురాలిగా, ఆ జ్ఞానాన్ని భవిష్యత్ తరాలకు అందించే బాధ్యతను అమ్రా స్వయంగా తీసుకున్నారు. అమ్రా తన ఇంటిని ఒక అధికారిక విద్యా సంస్థగా మార్చారు. సుదూర ప్రాంతాల నుండి విద్యార్థులు అమ్రా ఉపన్యాసాలకు హాజరు కావడానికి మదీనాకు వచ్చేవారు.

అమ్రా స్వయంగా చాలా మంది అనాథ బాలురను, బాలికలను పెంచి, వారు సమాజానికి భవిష్యత్ నాయకులుగా ఎదగాలనే ఉద్దేశ్యంతో వారికి ఉన్నతమైన మత మరియు న్యాయ విద్యను అందించారు.

ఒక ఉపాధ్యాయురాలిగా, అమ్రా కేవలం పుస్తక జ్ఞానాన్ని మాత్రమే బోధించలేదు. అమ్రా బోధన ఎంత ప్రభావవంతంగా ఉందంటే, ఖలీఫా ఉమర్ ఇబ్న్ అబ్ద్ అల్-అజీజ్ అమ్రా జ్ఞానాన్ని భవిష్యత్ తరాల కోసం భద్రపరచాలని ఆకాంక్షించారు.

ఒక సందర్భంలో, ఒక తండ్రి తన కుమార్తె ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా ఆమెకు వివాహం కుదిర్చాడు. స్త్రీల హక్కులను పరిరక్షిస్తూ, అమ్రా బింత్ అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్ ఒక బలమైన న్యాయపరమైన అభిప్రాయాన్ని వెలువరించారు:

"కన్య అయినా, వితంతువు అయినా, ఏ స్త్రీకి అయినా ఆమె స్పష్టమైన సమ్మతి మరియు ఆమోదం లేకుండా వివాహం జరిపించరాదు. ఒక తండ్రి తన కుమార్తె ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా ఆమెపై వివాహాన్ని బలవంతంగా రుద్దితే, ఇస్లాం ఆ వివాహాన్ని చెల్లనిదిగా పరిగణిస్తుంది."

అమ్రా బింత్ అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్ అనేక ముఖ్యమైన న్యాయ సూత్రాలను కూడా స్థాపించారు. అమ్రా ఖురాన్ మరియు హదీసుల వెలుగులో అనేక క్లిష్టమైన న్యాయపరమైన వివాదాలను పరిష్కరించారు.

చట్టం మూఢనమ్మకాలు లేదా పుకార్లపై కాకుండా, పక్కా ఆధారాలు మరియు ప్రామాణికమైన హదీసులపై ఆధారపడి ఉండాలని అమ్రా దృఢంగా విశ్వసించారు. అమ్రా న్యాయపరమైన వ్యాఖ్యానం (ఇజ్తిహాద్) నేరుగా ఖురాన్ మరియు ప్రవక్త ఆచరణ(హదీస్)పైనే ఆధారపడ్డారు.

అమ్రా బింత్ అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్, ఇబ్న్ షిహాబ్ అల్-జుహ్రీ, అబూ బక్ర్ ఇబ్న్ హజ్మ్, యహ్యా ఇబ్న్ సయీద్ అల్-అన్సారీ, అబూ అల్-రిజాల్ ముహమ్మద్, మరియు అబ్దుల్లా ఇబ్న్ అబీ బక్ర్ వంటి ఇస్లామిక్ చరిత్రలోని గొప్ప పండితులు, న్యాయవేత్తలు మరియు న్యాయమూర్తులలో కొందరికి శిక్షణ ఇచ్చారు.

ఇస్లామిక్ చరిత్ర ఎల్లప్పుడూ అద్భుతమైన మహిళా పండితులచే సుసంపన్నమైంది.

18 September 2026

మసీదు అనేది సమాజము చైతన్యవంతమయ్యే ప్రదేశం Mosque is a place where communities come alive

 

Mosque - Wikipedia


సాధారణంగా మసీదు అనే పదం వినగానే, మన మనసులో మెదిలే మొదటి భావన ప్రార్థన: భుజం భుజం కలిపి నిలబడిన ప్రజల వరుసలు, ప్రార్థన పిలుపు, ఖురాన్ పఠనం, మరియు ఆరాధన యొక్క నిశ్శబ్ద వాతావరణం. అది సరైనదే. మసీదు ఒక ప్రార్థనా మందిరం మరియు ముస్లింలు అల్లాహ్ వైపు మళ్ళే ప్రదేశం.

కానీ మసీదు అనేది కేవలం కొన్ని నిమిషాలు ప్రార్థన చేసి వెళ్ళిపోయే ప్రదేశం కంటే చాలా ఎక్కువ.

ఇస్లామిక్ చరిత్ర అంతటా, మసీదులు విద్యా కేంద్రాలుగా, దానధర్మాలకు, సామూహిక చర్చలకు, ఆశ్రయానికి మరియు సామాజిక సంరక్షణకు కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి.

అల్లాహ్ ఖురాన్ లో ఇలా అంటున్నాడు: “మీరు తూర్పు వైపు గానీ, పడమర వైపు గానీ ముఖం తిప్పడం పుణ్యం కాదు, కానీ అల్లాహ్‌ను విశ్వసించి... సంపదపై ప్రేమ ఉన్నప్పటికీ దానిని బంధువులకు, అనాథలకు, పేదలకు, ప్రయాణికులకు ఇచ్చేవాడిలోనే పుణ్యం ఉంది...” (ఖురాన్ 2:177)

పై ఆయత్ విశ్వాసాన్ని మానవ బాధ్యతతో అందంగా ముడిపెడుతుంది. ప్రార్థన ముఖ్యం, కానీ మన పక్కన నిలబడి సహాయం అవసరమైన వ్యక్తి కోసం మనం చేసేది కూడా అంతే ముఖ్యం.

మసీదు రక్తదాన శిబిరం:

శుక్రవారం ప్రార్థన తర్వాత, అందరూ కేవలం ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళిపోకుండా, స్వచ్ఛంద సేవకులు ఒక రక్తదాన శిబిరాన్ని నిర్వహిస్తారు. అక్కడ యువకులు ప్రమాద బాధితులకు, శస్త్రచికిత్స చేయించుకుంటున్న రోగులకు మరియు తీవ్రమైన అనారోగ్యాలతో పోరాడుతున్న వారికి రక్తాన్ని దానం చేస్తారు. ఆ మసీదు ఒక ప్రాణాన్ని కాపాడటం ఒక సామూహిక ప్రయత్నంగా మారే ప్రదేశంగా మారుతుంది.

ఇది ఆరాధనకు వేరు కాదు. ఇది దాని యొక్క మరొక రూపం.

అల్లాహ్ ఇలా అంటున్నాడు: “మరియు ఎవరైతే ఒక ప్రాణాన్ని కాపాడతారో, వారు మానవాళి మొత్తాన్ని కాపాడినట్లే.” (ఖురాన్ 5:32)

మసీదు వరదలు మరియు ఇతర ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో సహాయ కేంద్రం:

వరదలు మరియు ఇతర ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలలో, మసీదులు ఆహారం, బట్టలు, మందులు మరియు ఇతర నిత్యావసరాల సేకరణ మరియు పంపిణీ కేంద్రాలుగా ఉపయోగపడతాయి. వంటగది ఉన్న మసీదు నిరాశ్రయులైన కుటుంబాలకు ఆహారం అందించగలదు. దాని గదులు తాత్కాలిక ఆశ్రయం కల్పించగలవు. దానిలోని స్వచ్ఛంద సేవకులు వృద్ధులకు, పిల్లలకు మరియు ఆశ్రయం లేని వారికి సహాయం చేయగలరు.

మసీదు విద్యా కేంద్రం:

నాణ్యమైన విద్యను పొందడానికి పిల్లలు ఇబ్బంది పడే సమాజాలలో, మసీదు పాఠశాల తర్వాత సరసమైన లేదా ఉచిత తరగతులను అందించగలదు. పదవీ విరమణ చేసిన ఉపాధ్యాయులు, కళాశాల విద్యార్థులు మరియు వృత్తి నిపుణులు గణితం, సైన్స్, భాషలు, కంప్యూటర్ సైన్స్ బోధించడానికి, మరియు పోటీ పరీక్షలకు కోచింగ్ ఇవ్వడానికి తమ సమయాన్ని స్వచ్ఛందంగా కేటాయించవచ్చు. విద్యాభ్యాసంతో పాటు, పిల్లలు నిజాయితీ, క్రమశిక్షణ, కరుణ మరియు బాధ్యతలను నేర్చుకోగలరు.

విద్యను మత జీవితానికి వెలుపల ఉన్న విషయంగా చూడకూడదు. ఖురాన్‌లో అవతరించిన మొదటి ఆజ్ఞ: “సృష్టించిన మీ ప్రభువు పేరుతో చదవండి.” (ఖురాన్ 96:1)

ఒక మసీదు ఒక బిడ్డకు కష్టమైన గణిత సమస్యను అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడినా, ఒక విద్యార్థికి ఉన్నత విద్య వైపు మార్గనిర్దేశం చేసినా లేదా ఒక యువకుడు ఉపయోగకరమైన నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించుకోవడానికి సహాయపడినా, అది మొత్తం సమాజం యొక్క బలానికి దోహదపడుతుంది.

ఇంకా మసీదు కౌన్సెలింగ్ మరియు కుటుంబ సహాయక సమావేశాలు, యువతకు వృత్తి మార్గదర్శనం, నిరుపేదలకు ఆహార పంపిణీ, వితంతువులు మరియు వృద్ధులకు మద్దతు, ఆరోగ్య శిబిరాలు, పర్యావరణ పరిరక్షణ కార్యక్రమాలు, విపత్తుల సన్నద్ధతా కార్యక్రమాలు మరియు ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు పడుతున్న ప్రజలకు సహాయం.

ఖురాన్ ఇలా చెబుతోంది: “మంచితనం మరియు సత్కార్యాలలో సహకరించండి.” (ఖురాన్ 5:2)

మసీదు ద్వారాలు కేవలం ప్రార్థనా మందిరం వైపే కాకుండా, సమాజం వైపు కూడా దారితీయాలి.

ఒక మసీదు నిశ్చయంగా అల్లాహ్ ముందు ఎలా నిలబడాలో మనకు నేర్పాలి. కానీ అది ఒకరికొకరు తోడుగా ఎలా నిలబడాలో కూడా మనకు నేర్పగలదు.

నమాజ్ మసీదుకు గుండెకాయ వంటిది. కానీ కరుణ, జ్ఞానం, సేవ మరియు సామాజిక బాధ్యత ఆ గుండెకాయకు మరింత విస్తృత పరిధిని ఇవ్వగలవు.

ఒక మసీదు కేవలం మనం సందర్శించే ప్రదేశంగా ఉండకూడదు. అది ప్రపంచంలోకి మంచితనాన్ని పంపే ప్రదేశంగా ఉండాలి.