19 November 2026

2035 నాటికి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మతంగా క్రైస్తవ్యాన్ని అధిగమించనున్న ఇస్లాం: ప్యూ రీసెర్చ్ నివేదిక. Islam set to surpass Christianity as world’s largest religion by 2035: Pew Research

 Islam set to surpass Christianity as world's largest religion by 2035: Pew  Research Report


ఇస్లాం మరియు క్రైస్తవ్యం అనే రెండు మత సమూహాలు విస్తరిస్తున్నప్పటికీ, ముస్లిం జనాభా వేగంగా పెరుగుతోంది.

ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ రూపొందించిన 'ది ఫ్యూచర్ ఆఫ్ వరల్డ్ రిలీజియన్స్: పాపులేషన్ గ్రోత్ ప్రొజెక్షన్స్, 2020-2070' (ప్రపంచ మతాల భవిష్యత్తు: జనాభా వృద్ధి అంచనాలు, 2020-2070) అనే కొత్త నివేదిక ప్రకారం, 2035 నాటికి ముస్లింల సంఖ్య క్రైస్తవుల సంఖ్యను అధిగమించే అవకాశం ఉంది.

ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ నివేదిక ప్రకారం, ప్రస్తుత ధోరణి ఇలాగే కొనసాగితే, 2070 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముస్లింల సంఖ్య 3.6 బిలియన్లకు పైగా, క్రైస్తవుల సంఖ్య 3 బిలియన్ల కంటే కొంచెం తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది.

ఈ ధోరణికి ప్రధాన కారణాలలో ఒకటి, ఇతర ప్రధాన మత సమూహాలతో పోలిస్తే ముస్లిం మహిళల్లో సంతానోత్పత్తి రేటు (fertility rate) ఎక్కువగా ఉండటం.

ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్‌కు చెందిన సీనియర్ డెమోగ్రాఫర్ (జనాభా నిపుణుడు) కాన్రాడ్ హ్యాకెట్ మాట్లాడుతూ, "ఇదంతా పిల్లల పుట్టుకకు సంబంధించిన విషయం" అని పేర్కొన్నారు. మతపరమైన జనాభా వృద్ధిలో మత మార్పిడులు లేదా మత గుర్తింపు మార్పుల కంటే, జనన రేట్లలోని వ్యత్యాసాలే కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని ఆయన వివరించారు.

ప్యూ రీసెర్చ్ గణాంకాల ప్రకారం, 2020–2025 మధ్యకాలంలో ముస్లిం మహిళల్లో సగటు సంతానోత్పత్తి రేటు 3.1గా ఉండగా, క్రైస్తవ మహిళల్లో ఇది 2.5గా ఉంది.

ఇతర మతాలకు చెందిన మహిళల్లో సగటు సంతానోత్పత్తి రేటు 1.6గా ఉంది. ఇది జనాభాను స్థిరంగా ఉంచడానికి అవసరమైన 'రీప్లేస్‌మెంట్-లెవల్' (తర్వాతి తరానికి జనాభాను సమానంగా కొనసాగించేందుకు అవసరమైన స్థాయి) సంతానోత్పత్తి రేటు 2.1 కంటే చాలా తక్కువ.

2020 నుండి 2070 మధ్య ప్రపంచ మొత్తం జనాభా 29 శాతం పెరుగుతుందని అంచనా. విశ్లేషించిన మత సమూహాలలో, క్రైస్తవులు 30 శాతం వృద్ధితో మరియు ముస్లింలు 80 శాతం వృద్ధితో మాత్రమే ఈ పెరుగుదలకు అనుగుణంగా లేదా అంతకంటే వేగంగా వృద్ధి చెందుతారని భావిస్తున్నారు. మరోవైపు, ప్రపంచ జనాభాలో హిందువులు మరియు యూదుల శాతం తగ్గే అవకాశం ఉందని అంచనా వేయబడింది.

 

వార్తకు మూలం: దక్కన్ హెరాల్డ్, 18 November 2026


18 November 2026

చెవిటి ముస్లింలకు పవిత్ర ఖురాన్ మొత్తాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చిన ఎజాద్దీన్ హమీద్ ముస్తఫా Ezaddin Hamed Mustafa, a Kurdish educator and sign language interpreter made the entire Holy Quran accessible to deaf Muslims

 

వచనం చిత్రం కావచ్చు

.

ఇరాక్‌లోని ఎర్బిల్‌కు చెందిన కుర్దిష్ విద్యావేత్త మరియు సంజ్ఞాభాషా sign language అనువాదకుడు అయిన ఎజాద్దీన్ హమీద్ ముస్తఫా, చెవిటి deaf ముస్లింలకు పవిత్ర ఖురాన్ మొత్తాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి రెండు సంవత్సరాలు అంకితం చేశారు.

1978లో ఎర్బిల్‌లో జన్మించిన ఎజాద్దీన్ హమీద్ ముస్తఫా, చెవిటివారు ఉన్న కుటుంబంలో పెరిగారు. దీనివల్ల, మత బోధనలను అర్థం చేసుకోవడంలో చెవిటివారు ఎదుర్కొనే ఇబ్బందులపై ఎజాద్దీన్ హమీద్ ముస్తఫాకు వ్యక్తిగత అవగాహన ఏర్పడింది. సంవత్సరాల తరబడి, ఎజాద్దీన్ హమీద్ ముస్తఫా చెవిటి సమాజంతో కలిసి పనిచేశారు, విద్యార్థులకు బోధించారు మరియు స్థానిక మసీదులో శుక్రవారం ప్రసంగాలను సంజ్ఞా భాషలోకి అనువదించారు.

చెవిటి ముస్లింలకు కూడా ఖురాన్‌ను వారి సొంత భాషలో అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక మార్గం అవసరమని గ్రహించిన ముస్తఫా, దాని ఆయతులను కుర్దిష్ సంజ్ఞా భాషలోకి అనువదించడం ప్రారంభించారు.

ఎర్బిల్‌లోని సలాహుద్దీన్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఇస్లామిక్ సైన్సెస్ అభ్యసించిన ముస్తఫా, సంవత్సరాల తరబడి స్థానిక మసీదులో శుక్రవారం ప్రార్థనల ప్రసంగాలను (ఖుత్బా) సంజ్ఞా భాషలోకి అనువదిస్తూ బధిర సమాజానికి సేవ చేశారు.

గతంలో స్థానిక మసీదులలో శుక్రవారం ప్రసంగాలను సంజ్ఞా భాషలోకి అనువదించిన అనుభవంతో, ముస్తఫా సుమారు రెండు సంవత్సరాల పాటు శ్రమించి ఖురాన్‌లోని ప్రతి వాక్యాన్ని కుర్దిష్ సంజ్ఞా భాషలోకి మార్చారు.

రెండు సంవత్సరాల ఈ ప్రాజెక్టులో, ముస్తఫా 6,000కు పైగా ఆయతులు కలిగిన మొత్తం 114 అధ్యాయాల(సూరాల)పై జాగ్రత్తగా పనిచేశారు మరియు నిపుణులను సంప్రదించారు. పూర్తయిన ఈ గ్రంథం సుమారు 600 పేజీలతో మూడు సంపుటాలుగా ప్రచురించబడింది.

ముస్తఫా రూపొందించిన ఈ ప్రత్యేక ఖురాన్ ప్రతిలో ఒకవైపు అరబిక్ వాక్యాలు, వాటికి ఎదురుగా వాటి అర్థాన్ని వివరించే చేతి సంజ్ఞల బొమ్మలు (Illustrations) ముద్రించబడ్డాయి. దీనివల్ల ఇతరుల సహాయం లేకుండానే బధిరులు స్వయంగా ఖురాన్ భావాన్ని అర్థం చేసుకోగలరు

ప్రాజెక్టును పూర్తి చేసిన తర్వాత, ముస్తఫా తన పనిని కుర్దిస్తాన్ ప్రాంతంలోని ఇస్లామిక్ మత పండితుల సంఘానికి సమర్పించారు. అక్కడ దానిని సమీక్షించి, ఆమోదం కోసం ఉన్నత ఫత్వా కమిటీకి పంపారు.

కుర్దిస్తాన్ ప్రాంతీయ ప్రభుత్వ ఎండోమెంట్ మరియు మత వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఈ ఘనతను ప్రశంసించగా, కుర్దిస్తాన్ ఇస్లామిక్ పండితుల సంఘం ముస్తఫా ను గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డుకు నామినేట్ చేయాలని ప్రతిపాదించింది.

ముస్తఫా మొదట 1,000 ప్రతులను ముద్రించి, ఈ ప్రాంతంలోని చెవిటి ముస్లింలకు మరిన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని ఆశించారు. ముస్తఫా చేసిన ఈ కృషి, వినికిడి లోపం ఉన్న వ్యక్తులు ఖురాన్‌ను చదివి, అధ్యయనం చేయడానికి మరో మార్గాన్ని తెరిచింది.

ఈ కధనం 'ది న్యూ అరబ్' (డిసెంబర్ 26, 2024), 'అనడోలు ఏజెన్సీ' (సెప్టెంబర్ 5, 2024), మరియు 'కుర్దిస్తాన్ 24' (సెప్టెంబర్ 10, 2024) వారి కథనాలపై ఆధారపడి ఉంది.

రెండవ క్రూసేడ్ 1148-మోయినుద్దీన్ ఉనూర్- డమాస్కస్ రక్షకుడు

 

వచనం చిత్రం కావచ్చు 

1148లో జరిగిన డమాస్కస్ ముట్టడి (Siege of Damascus) రెండవ క్రూసేడ్ (Second Crusade) యొక్క చివరి మరియు అత్యంత నిర్ణయాత్మకమైన ఘట్టం, ఇందులో డమాస్కస్ పాలకుడు మోయినుద్దీన్ ఉనూర్ క్రూసేడర్ సైన్యాలను ఓడించాడు. జులై 24 నుండి జులై 28, 1148 వరకు కేవలం నాలుగు రోజుల పాటు సాగిన ఈ దండయాత్రలో ఐరోపా మరియు జెరూసలేం రాజుల సంయుక్త సైన్యం ఘోర పరాజయం పాలై వెనుదిరిగింది

రెండవ క్రూసేడ్ సమయంలో యూరప్‌లోని గొప్ప రాజుల సంయుక్త బలగాలను మోకరిల్లేలా చేసిన డమాస్కస్ యొక్క ధైర్యవంతుడైన రక్షకుడు మోయిన్ ఉద్దిన్  ఉనూర్, 12వ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక అసాధారణ దౌత్యవేత్త మరియు సైనిక కమాండర్. మోయిన్ ఉద్దిన్  ఉనూర్ తన వ్యూహాత్మక చతురతతో డమాస్కస్‌ను ఒక వినాశకరమైన దాడి నుండి కాపాడి, చరిత్ర గమనాన్ని మార్చాడు.

ఒక బానిస నుండి డమాస్కస్ యొక్క వాస్తవ పాలకుడిగా మారిన మోయిన్ ఉద్దిన్  ఉనూర్ ప్రయాణం, శౌర్యం మరియు దౌత్యానికి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ.

1144లో ఎడెస్సా (Edessa) నగరాన్ని ముస్లిం పాలకుడు ఇమాదుద్దీన్ జెంగీ స్వాధీనం చేసుకోవడంతో, దాన్ని తిరిగి గెలుచుకోవడానికి రెండవ క్రూసేడ్ ప్రారంభమైంది. అయితే, జెరూసలేం చేరుకున్నాక క్రూసేడర్ నాయకులు తమ అసలు లక్ష్యాన్ని వదిలి, అప్పటివరకు తమకు మిత్రుడిగా ఉన్న డమాస్కస్ నగరంపై దాడి చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు

రెండవ క్రూసేడ్ 1148 నాటి సమయంలో, ఫ్రాన్స్ రాజు లూయిస్ VII, జర్మనీ చక్రవర్తి కాన్రాడ్ III, మరియు జెరూసలేం రాజు బాల్డ్విన్ III ఒక భారీ సైన్యంతో డమాస్కస్‌ను ముట్టడించారు. డమాస్కస్ నగర రక్షణ బాధ్యతను బురిద్ రాజవంశ ప్రతినిధి మోయినుద్దీన్ ఉనూర్ (Mu'in ad-Din Unur) చేపట్టాడు.

ఉనూర్ యొక్క తెలివితేటలు మరియు బలమైన రక్షణ వ్యూహం ఈ భారీ సైన్యాన్ని కేవలం నాలుగు నుండి ఐదు రోజుల్లోనే వెనక్కి తగ్గేలా చేశాయి. క్రూసేడర్ల భారీ సైన్యం డమాస్కస్ వైపు కదులుతోందని తెలియగానే, మోయినుద్దీన్ ఉనూర్ తన పాత శత్రువులైన జెంగీ వారసులను (నూర్ అద్-దిన్ జెంగీ మరియు సైఫ్ అద్-దిన్ ఘాజీ) సహాయం కోసం ఆహ్వానించాడు. నగరంలో గట్టి రక్షణ ఏర్పాట్లు చేసి, స్థానిక యోధులను సిద్ధం చేశాడు

క్రూసేడర్ల దండయాత్ర సమయంలో, మోయిన్ ఉద్దిన్  ఉనూర్ డమాస్కస్ నీటి వనరులను మళ్లించి, గెరిల్లా యుద్ధ వ్యూహాలను ప్రయోగించి, శత్రువును పూర్తిగా నిరుత్సాహపరిచాడు. నీటి కొరత, ఆహార లేమి, అంతర్గత విభేదాలు మరియు నూర్ అద్-దిన్ సైన్యం రాకతో భయపడిన క్రూసేడర్లు జులై 28న ముట్టడిని విరమించుకుని జెరూసలేంకు వెనుదిరిగారు. తిరుగు ప్రయాణంలో ముస్లిం విలుకాండ్ల దాడుల వల్ల క్రూసేడర్లు భారీగా ప్రాణనష్టం చవిచూశారు.ఓటమితో రెండవ క్రూసేడ్ పూర్తిగా విఫలమైంది..

డమాస్కస్ రక్షణ కోసం మోయినుద్దీన్ ఉనూర్ తీసుకున్న నిర్ణయం వల్ల మధ్యప్రాచ్యంలో ముస్లిం రాజ్యాల మధ్య ఐక్యత బలపడింది. తర్వాతి కాలంలో 1154లో నూర్ అద్-దిన్ జెంగీ డమాస్కస్‌ను పూర్తిగా తన అధీనంలోకి తీసుకున్నాడు, ఇది భవిష్యత్తులో సలాదిన్ (Saladin) జెరూసలేంను జయించడానికి బాటలు వేసింది.

మోయిన్ ఉద్దిన్  ఉనూర్ పాలనలో, డమాస్కస్ సురక్షితంగా ఉండటమే కాకుండా, వాణిజ్యం, కళలు మరియు సామాజిక శాంతితో కూడిన అపూర్వమైన వాతావరణాన్ని ఆస్వాదించింది.

పరిమిత వనరులతో కూడా, సరైన దౌత్యం మరియు అచంచలమైన ధైర్యంతో అతిపెద్ద సవాళ్లను అధిగమించవచ్చని ముయినుద్దీన్ ఉనూర్ కథ మనకు నేర్పుతుంది.

 

 

 

ఖుదాయి ఖిద్మత్‌గర్ ఉద్యమం ख़ुदाई ख़िदमतगार आंदोलन

 

వచనం చిత్రం కావచ్చు

ఖుదాయి ఖిద్మత్‌గర్ ఉద్యమం (అర్థం: "దేవుని సేవకులు") అనేది బ్రిటిష్ వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా వాయువ్య సరిహద్దు రాష్ట్రంలో (NWFP - ప్రస్తుత పాకిస్తాన్‌లోని ఖైబర్ పఖ్తున్ఖ్వా) జరిగిన ఒక ప్రముఖ అహింసాత్మక స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం. దీనిని 1929లో ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ (బాచా ఖాన్ లేదా సరిహద్దు గాంధీ) స్థాపించారు

ఖుదాయి ఖిద్మత్‌గర్ ఉద్యమం భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఒక మైలురాయి వంటిది. ఇది ఆయుధాలను ఆశ్రయించకుండా బ్రిటిష్ పాలనను సవాలు చేసింది.

ఖుదాయి ఖిద్మత్‌గర్ ఉద్యమం బ్రిటిష్ పాలన నుండి స్వాతంత్ర్యం సాధించడం, విద్య, శాంతి, సౌభ్రాతృత్వం మరియు సామాజిక సంస్కరణలను ప్రోత్సహించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీని కార్యకర్తలు ఎరుపు రంగు యూనిఫాంలు ధరించేవారు, దీనివల్ల వారికి "రెడ్ కుర్తీ" అనే మారుపేరు వచ్చింది. 1932 తర్వాత మహిళలు కూడా ఈ ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. వీరు నల్లని వస్త్రాలను ధరించేవారు

ఖుదాయి ఖిద్మత్‌గర్ ఉద్యమ సభ్యులు అహింసా మార్గాన్ని అనుసరిస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేశారు. వారు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఆయుధాలు చేపట్టబోమని, హింసకు హింసతో ప్రతిస్పందించబోమని ప్రమాణం చేశారు. పఠాన్ వర్గానికి చెందిన పెద్ద సంఖ్యలో సభ్యులు ఈ ఉద్యమంలో చేరి బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం నిర్వహించారు.

1930లో, పెషావర్ లోని కిస్సా ఖ్వానీ బజార్ లో నిరసనకారులపై బ్రిటిష్ సైన్యం కాల్పులు జరిపింది. అయినప్పటికీ, నిరసనకారులు అహింసకే కట్టుబడి ఉన్నారు. ఈ సంఘటన యావత్ దేశం దృష్టిని ఆకర్షించింది మరియు స్వాతంత్ర్య పోరాట చరిత్రలో ఖుదాయి ఖిద్మత్‌గర్ ఉద్యమానికి ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని కల్పించింది.

ఖుదాయి ఖిద్మత్‌గర్ ఉద్యమం భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (INC) తో కలిసి పనిచేసింది మరియు శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. 1937 ప్రాంతీయ ఎన్నికలలో విజయం సాధించి NWFP లో ప్రభుత్వాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేసింది. ఖుదాయి ఖిద్మత్‌గర్లు భారత దేశ విభజనను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు

స్వాతంత్ర్య పోరాటాన్ని కేవలం ఆయుధాలతోనే కాకుండా, ఐక్యత, క్రమశిక్షణ, ధైర్యం మరియు అహింస ద్వారా కూడా చేయవచ్చనడానికి ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ మరియు అతని సహచరుల పోరాటం ఒక ఉదాహరణగా నిలిచింది.

ఖుదాయి ఖిద్మత్‌గర్ ఉద్యమం ధైర్యం, మానవత్వం మరియు అహింసా పోరాటానికి ఒక విశిష్ట ఉదాహరణగా చరిత్రలో ఇప్పటికీ గుర్తుండిపోయింది.

 

 

17 November 2026

ఫఖ్రీ పాషాగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా 1868 –1948 ఒట్టోమన్ సైనిక కమాండర్ An Ottoman military commander Ömer Fahreddin Pasha, also known as Fakhri Pasha1868 –1948 ,

 వచనం చిత్రం కావచ్చు


ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా (Ömer Fahrettin Türkkan; 1868 –1948), ఫఖ్రీ పాషాగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్య సైనిక కమాండర్ మరియు మదీనా గవర్నర్. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో 1916 నుండి 1919 వరకు మదీనా నగరాన్ని బ్రిటిష్ మద్దతు గల దళాల నుండి అత్యంత ధైర్యసాహసాలతో రక్షించినందుకు ఆయనకు "మదీనా రక్షకుడు" (Defender of Medina) మరియు "ఎడారి పులి" (Lion/Tiger of the Desert) అనే బిరుదులు లభించాయి.

ఫఖ్రీ పాషా 1868లో ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యంలోని రుస్చుక్ (ప్రస్తుత బల్గేరియాలోని రూస్) నగరంలో జన్మించారు. ఇస్తాంబుల్‌లోని మిలిటరీ అకాడమీ నుండి 1888లో పట్టభద్రులై ఒట్టోమన్ సైన్యంలో చేరారు. ఫఖ్రీ పాషా ఇటలో-టర్కిష్ యుద్ధం మరియు బాల్కన్ యుద్ధాలలో కీలక పాత్ర పోషించారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో మోసుల్ మరియు అలెప్పో ప్రాంతాలలో ఒట్టోమన్ దళాలకు నాయకత్వం వహించారు

1916లో హెజాజ్‌లోని ఒట్టోమన్ దళాలకు నాయకత్వం వహించడానికి నియమితులైన ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా, బ్రిటన్ మద్దతుతో షరీఫ్ హుస్సేన్ దళాలు ఆ ప్రాంతం గుండా ముందుకు సాగుతున్నప్పటికీ, ఆ పవిత్ర మదీనా నగరాన్ని రక్షించడం కొనసాగించారు.

 సరఫరా మార్గాలు దెబ్బతినడం మరియు అదనపు బలగాలను పొందడం కష్టంగా మారడంతో, ఫహ్రెద్దీన్ పాషా రెండు సంవత్సరాల ఏడు నెలల పాటు మదీనాను తన ఆధీనంలో ఉంచుకున్నారు. ఈ సందర్భంగా ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా "మదీనా రక్షకుడు" మరియు "ఎడారి పులి" అనే బిరుదులను పొందారు. హెజాజ్‌లో ఒట్టోమన్ పాలన చివరి సంవత్సరాలలో అత్యంత గుర్తుండిపోయే ఘట్టాలలో ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా దృఢ సంకల్పం ఒకటిగా నిలిచింది.

ముట్టడి కొనసాగుతున్న కొద్దీ, హెజాజ్ రైల్వేకు అంతరాయం ఏర్పడింది మరియు ఆహార సరఫరాలు మరింత కొరతగా మారాయి. జూన్ 1918లో, ఫహ్రెద్దీన్ పాషా తన సైనికులను ప్రత్యామ్నాయ ఆహార వనరుగా మిడతలను తినమని ప్రోత్సహిస్తూ ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేశారు. చారిత్రక కథనాల ప్రకారం, ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా వాటి పోషక విలువలను ఎలా నొక్కిచెప్పాడో మరియు వాటిని ఏ విధంగా తయారు చేయవచ్చో వివరించాడో తెలుస్తుంది.

క్లిష్ట పరిస్థితులు ఉన్నప్పటికీ, 1918 అక్టోబర్ 30న ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం ముద్రోస్ సంధిపై సంతకం చేసిన తర్వాత కూడా ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా రక్షణ ఏర్పాట్లను కొనసాగించాడు. ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా వెంటనే లొంగిపోవడానికి నిరాకరించి, 1919 జనవరి వరకు మదీనాలోనే ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా ను బ్రిటిష్ వారు  అదుపులోకి తీసుకున్నారు.


ఫహ్రెద్దీన్ పాషా, మదీనాలో భద్రపరిచిన పవిత్ర ఇస్లామిక్ అవశేషాలను, ప్రవక్త ముహమ్మద్ ﷺకు సంబంధించిన వస్తువులతో సహా, భద్రత కోసం ఇస్తాంబుల్‌కు తరలించే ఏర్పాటు కూడా చేశాడు. చారిత్రక కథనాల ప్రకారం, సుమారు 30 వస్తువుల సేకరణను సైనిక రక్షణలో పంపారు. ఈ వస్తువులను ఒట్టోమన్ రాజధానికి తరలించారు మరియు వాటిలో చాలా వరకు ఇస్తాంబుల్‌లోని టోప్‌కాపి ప్యాలెస్‌లో భద్రపరిచిన సేకరణలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.

యుద్ధ ఖైదీగా 1919లో అరెస్టయిన తర్వాత బ్రిటిష్ వారు ఫహ్రెద్దీన్ పాషా ను మొదట ఈజిప్ట్‌కు, ఆపై మాల్టా ద్వీపానికి యుద్ధ ఖైదీగా తరలించారు. అక్కడ రెండేళ్లపాటు ఫహ్రెద్దీన్ పాషా తన ఒట్టోమన్ సైనిక యూనిఫాంను తీయడానికి నిరాకరించారు.

1921లో విడుదలైన తర్వాత ముస్తఫా కెమాల్ అతాతుర్క్ నాయకత్వంలో టర్కీ స్వాతంత్ర్య యుద్ధంలో ఫహ్రెద్దీన్ పాషా పాల్గొన్నారు. ఆ తర్వాత 1922 నుండి 1926 వరకు ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని కాబూల్‌కు టర్కీ రాయబారిగా పనిచేశారు.

 1936లో లెఫ్టినెంట్ జనరల్ హోదాలో సైన్యం నుండి పదవీ విరమణ పొందిన ఫహ్రెద్దీన్ పాషా, 1948 నవంబర్ 22న ఎస్కిసెహిర్ సమీపంలో రైలు ప్రయాణంలో గుండెపోటుతో మరణించారు

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో మదీనా చరిత్రలో ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా చర్యలు ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా నిలిచాయి, మదీనా నగరాన్ని రక్షించాలనే ఓమర్ ఫహ్రెద్దీన్ పాషా సంకల్పం, గొప్ప మతపరమైన మరియు చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగిన వస్తువులను కాపాడటానికి చేసిన ప్రయత్నాల కారణంగా గుర్తుండిపోతుంది.