.
1876లో జన్మించిన బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా సర్బులంద్ జంగ్
హైదరాబాద్‌లోని ఒక ఉన్నత కుటుంబానికి చెందినవారు. బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా 1909–1910లో రాసిన యాత్రా గ్రంథం, మక్కా, మధ్యప్రాచ్యం మరియు ఐరోపా
అంతటా ఆమె చేసిన ప్రయాణాలను నమోదు చేసింది.
బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా బాలికల విద్యను ప్రోత్సహించారు, వరకట్నాన్ని
వ్యతిరేకించారు, సామాజిక సంస్కరణలను ప్రోత్సహించారు మరియు 1942లో హైదరాబాద్‌లో పేద పిల్లల కోసం తర్బియత్-గాహ్ Tarbiyat-Gah ను అనే పాఠశాలను స్థాపించారు.
బేగం సర్బులంద్ జంగ్ (బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా) నిజాం మరియు బ్రిటిష్ అధికారులతో
సహా తన కాలంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన కొందరు వ్యక్తులతో బలమైన పరిచయాలు గలది.1909 జూలైలో, బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా తన భర్త తో కలసి జరిపిన యూరప్ మరియు లండన్ యాత్ర లో భాగం
గా వేల్స్ యువరాజు మరియు యువరాణి నుండి తేనీరు కోసం రాజ ఆహ్వానం పొందినది. బేగం
అక్తర్-ఉన్-నిసా యూరప్ మరియు లండన్ పర్యటన విశేషాలను వివరిస్తూ 'దునియా ఔరత్ కీ నజర్ మే Duniya Aurat Ki Nazar Mein ' అనే యాత్రా గ్రంథాన్ని travelogue రచించారు. ఆ గ్రంధాన్ని జనవరి
2025లో, ఇండియానా యూనివర్శిటీ ప్రెస్.“ఎ జర్నీ టు మెక్కా అండ్ లండన్: ది ట్రావెల్స్ ఆఫ్ ఆన్
ఇండియన్ ముస్లిం వుమన్” అనే పేరు తో ఆంగ్లం లో ప్రచురించినది.
అక్తర్-ఉన్-నిసా బేగం సర్బులంద్ జంగ్
తండ్రి నవాబ్ అఘా మీర్జా బేగ్ సర్వర్ జంగ్, తల్లి నవాబ్ మహల్ బేగం సికందర్ జమానీ.
అక్తర్-ఉన్-నిసా, నిజాం రాజ దర్బారు మధ్య, అత్యంత సౌకర్యవంతమైన
వాతావరణంలో పెరిగారు.
అక్తర్-ఉన్-నిసా తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగం పర్దా పద్ధతిని పాటిస్తూ
గడిపినప్పటికీ, ఆమె ముక్కుసూటి వ్యక్తిత్వం మరియు బలమైన కుటుంబ సంబంధాలు హైదరాబాద్ పాలక
వర్గంలో ఆమెకు ఒక ముఖ్యమైన స్థానాన్ని కల్పించాయి.
అక్తర్-ఉన్-నిసా తన ఇంట్లోనే విద్యను అభ్యసించారు.ఉర్దూ, పర్షియన్ మరియు అరబిక్
భాషలలో ఉన్నత విద్యను పొందారు. ఆమె ఈ భాషలను మాట్లాడటమే కాకుండా, వాటిపై లోతైన సాహిత్య
పరిజ్ఞానాన్ని కూడా కలిగి ఉండేవారు.
అక్తర్-ఉన్-నిసా, చరిత్రతో పాటు
పవిత్ర ఖురాన్ మరియు ఇస్లామిక్ వేదాంతశాస్త్రాన్ని అభ్యసించి, సమకాలీన ప్రపంచంపై
పటిష్టమైన అవగాహనను పెంపొందించుకున్నారు.1890ల మధ్యలో, అక్తర్-ఉన్-నిసా నవాబ్ ముహమ్మద్ హమీదుల్లా ఖాన్‌ను
వివాహం చేసుకుంది.
1909లో, బేగం సర్బులంద్ జంగ్ మరియు ఆమె భర్త మధ్యప్రాచ్యం (మిడిల్ ఈస్ట్) మరియు ఐరోపా
అంతటా నాలుగు నెలల సుదీర్ఘ పర్యటనను చేపట్టారు. బొంబాయి నుండి బయలుదేరి, వారు హైఫా, మదీనా, డమాస్కస్, బీరూట్, మక్కా (హజ్ యాత్ర కోసం), కైరో, ఇస్తాంబుల్, ఇటలీ, ఫ్రాన్స్ మరియు లండన్‌లను
సందర్శించారు. లండన్‌లో, ఈ విశిష్ట దంపతులు బ్రిటిష్ రాజకుటుంబ సభ్యులతో కలిసి టీ తాగే అవకాశం కూడా
పొందారు.
బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా ఈ
సుదీర్ఘ ప్రయాణ విశేషాలను తన డైరీలో చాలా వివరంగా నమోదు చేశారు. ఆమె భర్త, నవాబ్ హమీదుల్లా ఖాన్ —
అలీఘర్ ఉద్యమంతో సంబంధం కలిగి ఉండి, ఆధునిక భావాలు కలిగిన వ్యక్తి — అక్తర్-ఉన్-నిసా
రాసిన యాత్ర డైరీఈ రచన సమాజానికి ఎంతో ముఖ్యమైనదని భావించారు.
తన భర్త ప్రోత్సాహంతో, అక్తర్-ఉన్-నిసా తన యాత్ర డైరీని
పుస్తక రూపంలో ప్రచురించడానికి అంగీకరించారు.వలసవాద కాలంలో ఒక దక్షిణాసియా ముస్లిం
మహిళకు ఉన్న ప్రపంచ దృక్పథాన్ని, ప్రగతిశీల ఆలోచనలను యాత్ర డైరీ పుస్తకం అత్యంత ప్రామాణికంగా
ప్రతిబింబిస్తుంది.
పేద ముస్లిం బాలికల కోసం
ఒక వృత్తి విద్యా పాఠశాలను ప్రారంభించాలని బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా కలలు కన్నారు.
1942లో, బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా హైదరాబాద్‌లో 'తర్బియత్-గాహ్' (Tarbiyat-Gah) అనే పాఠశాలను స్థాపించారు.
ఇది అనాథ మరియు నిరాశ్రయులైన పిల్లల విద్య మరియు సంరక్షణకు అంకితం చేయబడింది. 1930వ దశకంలో, బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా
సాంఘిక సంస్కరణలో చురుకైన పాత్ర పోషించారు.
1936 ఏప్రిల్ 20న, బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా ఆల్ ఇండియా రేడియోలో వరకట్న వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా ఒక
ప్రభావవంతమైన ప్రసంగం చేశారు.
బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా బాలికల
విద్యను కూడా ప్రోత్సహిoచారుఅక్తర్-ఉన్-నిసా తన సొంత కుమార్తెలను ఉన్నత
విద్యను అభ్యసించడానికి మరియు స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొనడానికి కూడా
ప్రోత్సహించారు. బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా కుమార్తె, బేగం ఖుర్షీద్, భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో చురుకైన మహిళా
నాయకురాలిగా ఎదిగి, ఖిలాఫత్ మరియు సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాలలో పాల్గొన్నారు.
1957లో, స్వతంత్ర భారతదేశ రాజధాని అయిన ఢిల్లీలో, బేగం అక్తర్-ఉన్-నిసా 82 సంవత్సరాల వయస్సులో సహజ కారణాలతో కన్నుమూశారు.
