గోరక్షణ ఉద్యమం యొక్క మూలాలు The origins of the Cow Protection Movement

 

ఆర్య సమాజ్ నేతృత్వంలోని గోరక్షణ ఉద్యమం గురించి, 1893లో వైస్రాయ్ లాన్స్‌డౌన్‌కు రాసిన లేఖలో క్వీన్ విక్టోరియా క్రింది విధంగా పేర్కొన్నారు.“ముహమ్మదీయుల గోవధను ఈ ఆందోళనకు సాకుగా చూపినప్పటికీ, వాస్తవానికి ఇది మాకు (బ్రిటిష్ వారికి) వ్యతిరేకంగానే సాగుతోంది. ఎందుకంటే, మహమ్మదీయుల కంటే మేమే మా సైన్యం కోసం ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువ ఆవులను వధిస్తాము..

19వ శతాబ్దంలో ప్రారంభమైన గోరక్షణ ఉద్యమాలు, గోవధించే ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగానే మొదలయ్యాయని మీరు నమ్ముతున్నారా? ఒకవేళ మీరు అలా నమ్మితే, భారతీయులను విభజించి ఉంచడానికి బ్రిటిష్ వారు వ్యాప్తి చేసిన అత్యంత హేయమైన అబద్ధాలలో ఒకదానిని మీరు నమ్మినట్లే.

వాస్తవం ఏమిటంటే, హిందువులు నివసించే ప్రాంతాలలో ముస్లింలు ఎన్నడూ గోవధకు పాల్పడలేదు. ఎంతమంది ముస్లిం పాలకులు గోవధను నిషేధించారో నేను మళ్ళీ చెప్పనవసరం లేదు.

” క్వీన్ విక్టోరియా రాసిన పైన పేర్కొన్న లేఖ, గోరక్షణ ఉద్యమాల యొక్క వలస వ్యతిరేక స్వభావానికి తిరుగులేని సాక్ష్యం. ఆ లేఖ ఒక నిఘా నివేదిక ఫలితంగా వచ్చింది. ఆ నివేదికలో ఇలా పేర్కొనబడింది, “ప్రధాన ప్రమాదం ఏమిటంటే, గోరక్షణ సమస్య ఒక ఉమ్మడి వేదికను అందిస్తుంది. దానిపై ఏ వర్గానికి చెందిన హిందువులైనా, ఇతర విషయాలపై వారి మధ్య ఎంత భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నప్పటికీ, ఏకం కాగలరు మరియు అవుతున్నారు.”

నిజానికి, 1857లో విప్లవకారుల ఓటమి, ఆ తర్వాత పాట్నా వహాబీలు మరియు మహారాష్ట్రకు చెందిన బల్వంత్ ఫడ్కే ఎదుర్కొన్న పరాజయాలు, భారతీయులందరినీ ఏకం చేయగల ఒక ప్రజా ఉద్యమాన్ని రూపొందించేలా భారత నాయకులను బలవంతం చేశాయి. హిందువులు గోవులను పూజించేవారు మరియు ఐరోపావాసులకు అవి ప్రధాన ఆహారంగా ఉండేవి. త్వరలోనే, భారతదేశంలో గోవధను ఆపడానికి ఒక ఉద్యమం ప్రారంభించబడింది.

తమ కంటోన్మెంట్‌లలోని కసాయివాళ్లు butchers ముస్లింలు అనే సాకుతో బ్రిటిష్ వారు ఈ ఉద్యమాన్ని ముస్లింల వైపు మళ్లించడానికి ప్రయత్నించారు. హిందూ నాయకత్వం ఈ దుష్ట ప్రణాళికలను అర్థం చేసుకుంది. బారిస్టర్ పండిట్ బిషన్ నారాయణ్ దార్, తన ‘వాయువ్య ప్రదేశ్ మరియు ఔధ్‌లోని హిందువుల తరపున ఆంగ్ల ప్రజలకు విజ్ఞప్తి’ (1893)లో, గోవధ విషయంలో హిందూ-ముస్లింల మధ్య ఉద్రిక్తతలు బ్రిటిష్ వారి ‘విభజించి పాలించు’ విధానంలో ఒక భాగమని రాశారు. వలస పాలనకు ముందు హిందువులు, ముస్లింలు గోవధ విషయంలో ఎన్నడూ పోరాడుకోలేదని పండిట్ బిషన్ నారాయణ్ దార్ పేర్కొన్నారు. బ్రిటిష్ వారు తమ సైన్యానికి అవసరమైన గొడ్డు మాంసం కోసం, ఆవులను వధించడానికి ముస్లిం కసాయిలను ప్రోత్సహించారు. ముస్లింలు తమ స్వప్రయోజనాల కోసం ఆవులను చంపలేదు, కానీ బ్రిటిష్ వారు పేద ముస్లింలను గొడ్డు మాంసం beef తినేలా ప్రోత్సహించారు.

విద్యావంతులు, వలస వ్యతిరేక జాతీయవాద ముస్లింలు కూడా ఈ ఉద్యమంలో భాగమయ్యారు. 1893లో, ఢిల్లీ పోలీసులు సద్ది అనే ఒక ముస్లిం సూఫీ రాసిన 'గౌ పుకార్ పుష్వలి' (ఆవుకు విజ్ఞప్తి చేసే పద్యాలు) అనే తొమ్మిది పేజీల పుస్తకాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. గయాలో, 1889లో ఒక గోశాలను (ఆవుల ఆశ్రమం) స్థాపించడంలో మౌల్వి కమరుద్దీన్ అహ్మద్ ముఖ్య నాయకులలో ఒకరిగా నిలిచారు. 1880వ దశకం మరియు 1890వ దశకం ప్రారంభంలో వారణాసిలో జరిగిన ఉద్యమానికి ముస్లింలు హాజరై మద్దతు ప్రకటించడం కూడా గమనించబడింది. ఫార్సీ అఖ్బార్, అంజుమన్-ఇ-పంజాబ్, అఫ్తాబ్-ఇ-పంజాబ్ వంటి ముస్లింలు సంపాదకత్వం వహించిన లేదా ముస్లింలు రాసిన వార్తాపత్రికలు ఈ ఉద్యమానికి మద్దతుగా చురుకుగా ప్రచారం చేశాయి. బ్రిటిష్ వారి గోమాంసం తినే అలవాటు వల్లే హిందువులు, ముస్లింల మధ్య శత్రుత్వం ఏర్పడుతోందని ఫార్సీ అఖ్బార్ అభిప్రాయపడింది. కసాయివాళ్ళు butchers భారతీయ ముస్లింలే అయినప్పటికీ, రెండు వర్గాల మధ్య విభేదాలు సృష్టించాలనుకున్న బ్రిటిష్ అధికారుల ఆదేశాల మేరకు ఆవులను వధించారు.

బ్రిటిష్ వారికి విధేయులుగా ఉన్న ముస్లింలు, హిందువులు మరియు సిక్కులు దీనిని హిందూ-ముస్లిం సమస్యగా మార్చడానికి ప్రయత్నించి, ఆవులను వధించే హక్కు ముస్లింలకు ఉందని వాదించారు. ఆసక్తికరంగా, భారతదేశంలో దాదాపు ఉలేమాలందరూ గోవధకు వ్యతిరేకంగా బోధించారు. తమకు నచ్చిన ఆహారాన్ని ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ గురించి మాట్లాడింది మాత్రం ఆంగ్ల విద్య అభ్యసించిన విధేయులే.

1880వ దశకం అంతటా మరియు 1890వ దశకం ప్రారంభంలో, కంటోన్మెంట్‌లలోని తమ సైనికుల కోసం గొడ్డు మాంసం సేకరించడంలో ఉన్న సమస్య గురించి బ్రిటిష్ అధికారులు నివేదిస్తూ వచ్చారు. 1891లో, దినాపూర్ కంటోన్మెంట్‌లో వధ కోసం ఆవులను తీసుకెళ్తున్న కసాయివాళ్ళను అడ్డుకుంటున్న గోరక్షణ కార్యకర్తలపై పోలీసులు కాల్పులు జరిపారు. ఇలాంటి ఘటనలే బెల్గాం, జబల్‌పూర్ మరియు నాగ్‌పూర్‌లలో కూడా నమోదయ్యాయి. ఐక్యంగా, బలంగా సాగే గోరక్షణ ఉద్యమం బ్రిటిష్ వారికి ఆహార సరఫరాను నిలిపివేస్తుందని అధికారులకు తెలుసు. అందుకే వారు కసాయివాళ్లను గోవధ వైపు ఆకర్షించడం మొదలుపెట్టారు.

గోరక్షణ ఉద్యమం ఎంతటి తీవ్రమైన ముప్పును కలిగించిందంటే, 1893 డిసెంబర్‌లో వైస్రాయ్, గోరక్షణ ఉద్యమం ‘1857 నాటి తిరుగుబాటు’ అంత ప్రమాదకరమైనదని వ్యాఖ్యానించారు. గోరక్షణ ఉద్యమం వలన జాతీయవాదులకు ప్రజాదరణ లభించిందని వైస్రాయ్ విశ్వసించారు. “భారతదేశంలో, కాంగ్రెస్ ఉద్యమం ద్వారా మరియు వారి రాజకీయ కూటముల ద్వారా వ్యక్తమవుతున్న అశాంతి, అసంతృప్తి—విద్యావంతులైన హిందువులు మరియు నిరక్షరాస్యులైన సామాన్య ప్రజలు తమ శక్తులను ఏకం చేయడానికి ఒక ఉమ్మడి వేదిక లభించినందువల్ల—ఇప్పుడు అత్యంత ప్రమాదకరంగా పరిణమించే అవకాశం ఉందని నేను భయపడుతున్నాను,” అని వైస్రాయ్ పేర్కొన్నారు.

వైస్రాయ్ చెప్పింది తప్పేమీ కాదు. 1919లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసేనాటికి, గోరక్షణ ఉద్యమం ఒక ప్రజా ఉద్యమంగా మారేలా మహాత్మా గాంధీ చూసుకున్నారు. బ్రిటిష్ వారు తమ వినియోగం కోసం ప్రతిరోజూ 30,000 కంటే ఎక్కువ ఆవులను వధిస్తున్నారని గాంధీ ఆరోపించారు. దేవబంద్ ఉలేమాలు మరియు ఇతర జాతీయవాదుల వంటి ముస్లింలు కూడా గోరక్షణ ఉద్యమానికి మద్దతు ఇచ్చారు.

19వ శతాబ్దం చివరలో గోరక్షణ ఉద్యమం సవాలును ఎదుర్కొన్నప్పుడు, బ్రిటిష్ వారు ముస్లిం లీగ్ ఏర్పాటు మరియు బెంగాల్ విభజన రూపంలో హిందూ-ముస్లిం శత్రుత్వానికి బీజాలు వేశారు. ఈసారి 1920లలో, వారు మత అల్లర్ల కోసం చిన్న మత సమూహాలను ఉపయోగించుకున్నారు.

భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యానికి పరిస్థితి నిజంగా చాలా కష్టంగా ఉండేది. 1920లో, ప్రజాభిప్రాయం కారణంగా స్థానిక భారతీయ పాలకులు తమ అధికార పరిధిలోని బ్రిటిష్ కంటోన్మెంట్‌లలో ఆవులను వధించవద్దని కోరిన తరువాత, మధ్య భారతదేశంలోని బ్రిటిష్ ఏజెంట్ వైస్రాయ్‌కి ఇలా రాశారు, “బ్రిటిష్ సైనికులకు గొడ్డు మాంసం తప్పనిసరిగా కావాలి, ఒకవేళ స్థానికంగా అది లభించడంలో ఇబ్బందులు ఉంటే, బహుశా సుదూర ప్రాంతాల నుండి దిగుమతి ద్వారా తెప్పించుకోవడానికి ఏర్పాట్లు చేయడమే ఏకైక మార్గం”.

రైల్వేల ద్వారా గొడ్డు మాంసం దిగుమతికి ఏర్పాట్లు చేయమని సైన్యం కూడా ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. ఫిబ్రవరి 1921లో సమర్పించిన ఒక నివేదికలో సైన్యం ఇలా పేర్కొంది, “అందరికీ తెలిసినట్లుగా, అన్ని యూరోపియన్ దేశాల, ముఖ్యంగా బ్రిటిష్ మరియు అమెరికన్ల ప్రధాన ఆహారం గొడ్డు మాంసమే. ఈ విషయంలో పరిష్కారం, వధించాల్సిన పశువులను రైలు మార్గం ద్వారా తీసుకురావడమే.”

రోడ్డు రవాణా ద్వారా ఆవుల దిగుమతిని ప్రజలు అడ్డుకుంటారేమోనని సైన్యం ఆందోళన చెందింది. రాజపుతానా మరియు ఇతర రాష్ట్రాలలోని చాలా ప్రాంతాలలో బ్రిటిష్ సైనికులు గొడ్డు మాంసం కోసం ఆకలితో అలమటిస్తున్నారు.

1921 మార్చిలో, మరో సైనిక నివేదిక ఇలా పేర్కొంది, “భారతదేశంలో పశువధను, ముఖ్యంగా బ్రిటిష్ దళాలకు ఆహారంగా అవసరమైన పశువుల వధను నిషేధించడానికి ఒక సంఘటిత ఉద్యమం నడుస్తోంది. హిందువుల మతపరమైన సున్నితత్వాలను తక్షణమే తాకే ఇటువంటి ఉద్యమం, తీవ్రమైన రాజకీయ సమస్యగా మారకుండా జాగ్రత్తగా గమనించాలి.”

సామాన్య ప్రజల ఒత్తిడితో స్థానిక పాలకులు గోవధపై ఆంక్షలను పెంచుతున్నారని బ్రిటిష్ ఏజెంట్ రాశారు. అనేక చోట్ల, వధ కోసం రాష్ట్రాల వెలుపల నుండి తీసుకువచ్చిన పశువులను కార్యకర్తలు అడ్డుకున్నారు. భోపాల్ వంటి ముస్లిం పాలకులు కూడా ఇలాంటి ఆంక్షలనే విధించారు.

దాదాపు అదే సమయంలో, బ్రిటిష్ వారికి విధేయులైన ముస్లింలు ఈద్ ఉల్-అజ్హా (బక్రీద్) నాడు గోవులను వధించాలనే ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించడం యాదృచ్ఛికం కాదు. ఉలేమాల అభిప్రాయాలకు పూర్తిగా విరుద్ధంగా, గోవధ ఈద్‌లో ఒక అనివార్యమైన భాగమని వాదిస్తూ వారు ఈ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు. తద్వారా ఈ ఉద్యమం యొక్క దృష్టిని హిందూ-ముస్లిం అల్లర్ల వైపు మళ్లించారు. అప్పటి నుండి భారతదేశంలో అనేక మత అల్లర్లకు గోవధే కారణమైంది. ఇతరుల మతపరమైన మనోభావాలను దెబ్బతీయడం అనుమతించబడదని, ముస్లింలు ఇతర జంతువులను బలి ఇవ్వాలని ఉలేమాలు ఎల్లప్పుడూ వాదిస్తూ వచ్చారు.

ఇబ్న్ బట్టూటా మరియు ఇబ్న్ జుబైర్ రచించిన హజ్ యాత్ర వృత్తాంతం The Hajj Pilgrimage as Chronicled by Ibn Battuta and Ibn Jubayr

 

"ఉదయం మేము శాంతి నగరమైన మక్కాకు చేరుకున్నాము. అల్లాహ్ దాని గౌరవాన్ని ఉన్నతం చేయుగాక."-దాదాపు 700 సంవత్సరాల క్రితం గొప్ప యాత్రికుడైన ఇబ్న్ బట్టూటా రాసిన ఈ మాటలు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ముస్లింల హృదయాలలో నేటికీ గాఢంగా ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి. 1326లో, ఇబ్న్ బట్టూటా మొరాకో నుండి మక్కా వరకు వేల కిలోమీటర్లు ప్రయాణించారు.

చరిత్రలో వ్రాయబడిన లెక్కలేనన్ని యాత్రా వృత్తాంతాలలో, హజ్ యాత్రా కథనాలకు ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. అందుకే ఇటువంటి కథనాలు నేటికీ పాఠకులను ఆకర్షిస్తూనే ఉన్నాయి.

ఇబ్న్ బట్టూటా తెల్లని ఇహ్రామ్ ధరించి మక్కాకు బయలుదేరే ముందు మదీనాలో నాలుగు రోజులు ఉన్నారు. ఇబ్న్ బట్టూటా మొదటిసారి కాబాను చూసిన అనుభవాన్ని హృద్యంగా వర్ణించారు. "మేము కాబా చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేశాము, నల్లరాయిని ముద్దాడాము, మఖాం-ఎ-ఇబ్రాహీం వద్ద ప్రార్థన చేశాము, జమ్జమ్ నీరు త్రాగాము, మరియు సఫా, మర్వాల మధ్య సయీ చేశాము," అని రాశారు.

ఇబ్న్ బట్టూటా  డైరీ ఆయన కాలంలోని ప్రపంచానికి ఒక సజీవ చిత్రణ కూడా. హజ్ ఒక మతపరమైన విధి మాత్రమే కాదు. అది మానవులలో ప్రగాఢమైన పరివర్తనను కలిగించే ఒక అనుభవం కూడా. హజ్ నుండి తిరిగి వచ్చిన చాలా మంది విద్యావంతులైన యాత్రికులు తమ ప్రయాణాలను వ్రాతపూర్వకంగా భద్రపరచాలని భావించారు.

పన్నెండవ శతాబ్దంలో, ప్రసిద్ధ అండలూసియన్ యాత్రికుడు ఇబ్న్ జుబైర్ కూడా స్పెయిన్ నుండి మక్కాకు ఇలాంటి ప్రయాణాన్నే చేపట్టారు. ఇబ్న్ జుబైర్ సముద్రంలోని భయంకరమైన తుఫానుల గురించి, ప్రయాణ కష్టాల గురించి, ఇంకా ఇహ్రామ్, అరఫా, జమరత్ మరియు తవాఫ్ వంటి ఆచారాల చుట్టూ ఉండే ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం గురించి వివరంగా రాశాడు.

 పద్నాలుగో శతాబ్దంలో, ప్రఖ్యాత పండితుడు ఇబ్న్ ఖయ్యిమ్ అల్-జౌజియ్యా హజ్ యాత్రపై ఒక సుదీర్ఘ కవితను రచించారు. ఇబ్న్ ఖయ్యిమ్ అల్-జౌజియ్యా, హజ్ యాత్రలోని యాత్రికుడి అంతర్గత స్థితిని వర్ణించారు. హజ్ యాత్రలో యాత్రికులు దుమ్ముపట్టిన జుట్టుతో, అలసిన ముఖాలతో చివరకు కాబా చేరుకుంటారని, అయినప్పటికీ వారి హృదయాలు గొప్పదైన ఆనందంతో నిండి ఉంటాయని రాశారు.

హజ్ యాత్రా కథనాలు కేవలం ముస్లిం రచయితలకే పరిమితం కాలేదు. ఇతర సంస్కృతులకు చెందిన యాత్రికులు కూడా హజ్ యాత్ర అనుభవాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి, నమోదు చేయడానికి ప్రయత్నించారు.

1964లో, ప్రఖ్యాత అమెరికన్ మానవ హక్కుల నాయకుడు మాల్కం ఎక్స్ హజ్ యాత్ర చేశారు. మాల్కం ఎక్స్ హజ్ అనుభవం ఆయన ప్రపంచ దృక్పథాన్ని మార్చివేసింది. మక్కాలో, మాల్కం ఎక్స్ శ్వేతజాతీయులు, నల్లజాతీయులు, ఆసియన్లు, ఆఫ్రికన్లు వంటి ప్రతి జాతి, జాతీయతకు చెందిన ప్రజలు ఒకే రకమైన వస్త్రాలు ధరించి పక్కపక్కన నిలబడి సమానంగా కలిసి ప్రార్థించడాన్ని చూశారు.అమెరికాకు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, మాల్కం ఎక్స్ ప్రసిద్ధంగా ఇలా రాశారు: "జాతి, వర్ణ భేదం లేకుండా మానవులు కలిసి నిలబడటాన్ని నేను మొదటిసారి చూశాను." మాల్కం ఎక్స్‌కు, హజ్ కేవలం ఒక మతపరమైన యాత్ర మాత్రమే కాదు, మానవ సమానత్వం మరియు సోదరభావంపై ఒక శక్తివంతమైన పాఠం కూడా.

పంతొమ్మిదవ శతాబ్దంలో, బ్రిటిష్ యాత్రికుడు రిచర్డ్ ఫ్రాన్సిస్ బర్టన్ ఒక దర్వేష్ వేషంలో రహస్యంగా మక్కాకు ప్రయాణించారు, ఎందుకంటే ఆ సమయంలో ముస్లిమేతరులకు మక్కా  పవిత్ర నగరంలోకి ప్రవేశం నిషేధించబడింది. రిచర్డ్ ఫ్రాన్సిస్ బర్టన్ తరువాత తన అనుభవాల గురించి విస్తృతంగా రాశారు, మక్కా వీధులు, మస్జిద్ అల్-హరామ్, అసంఖ్యాక యాత్రికుల సమూహాలు మరియు ఆ పవిత్ర నగరం యొక్క వాతావరణాన్ని సజీవంగా వర్ణించారు. రిచర్డ్ ఫ్రాన్సిస్ బర్టన్ రచన పాశ్చాత్య ప్రపంచంలో అపారమైన ప్రజాదరణ పొందింది.

మరొక బ్రిటిష్ యాత్రికుడు, ఎల్డన్ రూటర్, తరువాత మక్కా మరియు మదీనాకు తన యాత్ర గురించి రాశారు. ఫజ్ర్ ప్రార్థన గురించిన ఎల్డన్ రూటర్ వర్ణన చిరస్మరణీయంగా మిగిలిపోయింది. ఎల్డన్ రూటర్ ఇలా రాశారు: తెల్లవారుజామున మసక వెలుతురులో, కాబా నల్లటి వస్త్రంతో కప్పబడి కనిపించగా, వరుసల మీద వరుసలుగా భక్తులు నిశ్శబ్దంగా మరియు భక్తితో దాని చుట్టూ గుమిగూడారు.

హజ్ యాత్రా ప్రయాణంలోని కష్టాలు, కాబాను మొదటిసారి చూసినప్పుడు కలిగే అపారమైన ఆనందం మరియు అరఫా మైదానాలలో ప్రార్థన చేస్తున్న యాత్రికుల కన్నీళ్లు వంటి లోతైన మానవ భావోద్వేగాలను చిత్రీకరిస్తాయి. ఈ భావోద్వేగాలు ప్రతి పుటకూ జీవం పోస్తాయి.

ప్రఖ్యాత ఈజిప్టు రచయిత్రి బింత్ అల్-షాతి కూడా తన హజ్ అనుభవాల గురించి రాశారు. అదేవిధంగా, అనేక మంది అరబ్ మరియు ఆసియా రచయితలు హజ్ యొక్క ఆధ్యాత్మిక కోణాన్ని మాత్రమే కాకుండా, దాని చుట్టూ ఉన్న సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక ప్రపంచాలను కూడా ప్రతిబింబించే రచనలను సృష్టించారు.

నిజానికి, ప్రపంచంలో మానవాళి పాల్గొనే అతిపెద్ద వార్షిక సమావేశం బహుశా హజ్ యాత్రే. భాషలు వేరు, రంగులు వేరు, జాతీయతలు వేరు, అయినా ఉద్దేశ్యం మాత్రం ఒక్కటే. ఈ అసాధారణమైన ఐక్యతే తరతరాల రచయితలు, కవులు మరియు కళాకారులకు స్ఫూర్తినిచ్చింది.

ఈనాటి వేగవంతమైన ప్రపంచంలో, పాత గ్రంథాలు పాఠకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తూనే ఉన్నాయి. హజ్ యాత్రా కథనాలు మక్కా మరియు మదీనాలకు వెళ్లే మార్గాలను మాత్రమే కాకుండా, గత శతాబ్దాల నాటి ముస్లిం ప్రపంచం యొక్క సజీవ దృశ్యాలను కూడా వెల్లడిస్తాయి.

మక్కాకు చేరుకోవడం గురించి ఇబ్న్ బటూటా చెప్పిన మాటలు ఇప్పటికీ తాజాగా, కాలాతీతంగా అనిపిస్తాయి. ఎందుకంటే హజ్ కేవలం ఒక పవిత్ర గమ్యస్థానానికి చేసే ప్రయాణం మాత్రమే కాదు; అది మానవ హృదయంలో ఒక కొత్త ప్రయాణానికి నాంది కూడా.

 

తాజ్ మహల్ యొక్క పర్షియన్ అనుబంధం Taj Mahal's Persian Connect

 

 

ప్రేమ స్మారక చిహ్నాo అయిన   తాజ్ మహల్ ను మొఘల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ తన మూడవ భార్య ముంతాజ్ మహల్ జ్ఞాపకార్థం 1632లో నిర్మించారు. తాజ్ మహల్ పర్షియన్ వారసత్వంలో లోతుగా పాతుకుపోయిన మొఘల్ వాస్తుశిల్పానికి ఒక అద్భుత కళాఖండం.

ముంతాజ్ మహల్ (పుట్టిన పేరు అర్జుమంద్ బాను బేగం) ఒక ప్రముఖ పర్షియన్ ప్రభువుల కుటుంబానికి చెందినవారు, మరియు ముంతాజ్ మహల్ తండ్రి, అబ్దుల్ హసన్ అసఫ్ ఖాన్, ఒక ఉన్నత స్థాయి పర్షియన్ ప్రభువు

ముంతాజ్ మహల్ తాత, మీర్జా గియాస్ బేగ్ (తరువాత ఇతిమాద్-ఉద్-దౌలా అనే బిరుదు పొందారు), టెహ్రాన్‌కు చెందినవారు మరియు చక్రవర్తి అక్బర్ ఆస్థానంలో చేరడానికి 1577లో భారతదేశానికి వలస వచ్చారు. ముంతాజ్ మహల్ చక్రవర్తి జహంగీర్ యొక్క ప్రధాన భార్య అయిన శక్తివంతమైన సామ్రాజ్ఞి నూర్ జహాన్ కు మేనకోడలు కూడా అయ్యారు. 

ముంతాజ్ మహల్ తల్లి దివాన్జీ బేగం, ఖజ్విన్‌కు చెందిన ఒక పర్షియన్ ప్రభువు అయిన ఖ్వాజా గియాసుద్దీన్ కుమార్తె.

 

పర్షియన్ వాస్తుశిల్పానికి ఉదాహరణ

ఆధునిక ఇరాన్ సరిహద్దుల వెలుపల పర్షియన్ వాస్తుశిల్పానికి తాజ్ మహల్ అత్యంత ప్రముఖ ఉదాహరణగా విస్తృతంగా పరిగణించబడుతుంది. భారీ ఉబ్బెత్తు జంట గోపురం, క్లిష్టమైన పాలరాతి పొదుగుపని, మరియు కచ్చితమైన సౌష్టవం వంటి దాని ముఖ్య లక్షణాలు నేరుగా సఫావిద్ పర్షియన్ సంప్రదాయాల నుండి స్వీకరించబడ్డాయి.

చార్‌బాగ్ తోటలు తాజ్‌పై ఉన్న మరో పర్షియన్ ముద్ర. తాజ్ మహల్ యొక్క విశాలమైన ప్రాంగణంలో సాంప్రదాయ పర్షియన్ చార్‌బాగ్ తోటల నమూనా ఉంది, ఇది స్వర్గంలోని నాలుగు నదులకు ప్రతీకగా నిలిచే నీటి కాలువల ద్వారా నాలుగు భాగాలుగా విభజించబడింది.

పాలరాతి గోడలను అలంకరించే ఖురాన్‌లోని క్లిష్టమైన అరబిక్ ఆయతులను ఇరాన్‌లోని షిరాజ్‌కు చెందిన ప్రఖ్యాత పర్షియన్ కాలిగ్రాఫర్ అబ్దుల్-హక్ రూపొందించారు. అబ్దుల్-హక్ చేసిన పనికి గాను షాజహాన్ ఆయనకు "అమానత్ ఖాన్" అనే బిరుదును ప్రదానం చేశారు.

తాజ్ మహల్ అనేది పర్షియన్ కళాత్మక మరియు నిర్మాణ సూత్రాలు, స్వదేశీ భారతీయ హస్తకళ మరియు సామగ్రిల యొక్క పరిపూర్ణ సమ్మేళనం.

 

-NDTV వరల్డ్ న్యూస్ సౌజన్యం తో

హెజాజ్ రైల్వే Hejaz Railway

 

 

 

ఎడారి గుండా మొట్టమొదటి రైల్వే మార్గాన్ని ప్రవేశపెట్టిన ఘనత హెజాజ్ రైల్వేకే దక్కుతుంది. హెజాజ్ రైల్వే ఒట్టోమన్ ఖలీఫా సామ్రాజ్యం యొక్క ఒక మైలురాయి ప్రాజెక్ట్. హెజాజ్ రైల్వే డమాస్కస్ మరియు అమ్మాన్‌లను ప్రస్తుత సౌదీ అరేబియాలోని మదీనా నగరంతో అనుసంధానించింది. హెజాజ్ రైల్వే పశ్చిమ ఆసియాలోనే కాకుండా ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన రైల్వే మార్గాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

హెజాజ్ రైల్వే హజ్ యాత్రికుల ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణాన్ని సులభతరం చేయడంతో పాటు, ఇస్లామిక్ ప్రపంచం యొక్క రాజకీయ మరియు ఆధ్యాత్మిక ఐక్యతను కూడా బలోపేతం చేసింది. 1876 నుండి 1909 వరకు పాలించిన ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం యొక్క 34వ మరియు చివరి సార్వభౌమ ఖలీఫా అయిన సుల్తాన్ అబ్దుల్ హమీద్ II యొక్క దార్శనికతే హెజాజ్ రైల్వే.

సుల్తాన్ అబ్దుల్ హమీద్ II పాలన రాజకీయ సంక్షోభాలు, ఐరోపా శక్తుల నుండి ఒత్తిడి, ఆధునిక సంస్కరణలు, ఇస్లామిక్ ఐక్యతను పెంపొందించే ప్రయత్నాలు మరియు పాలస్తీనా రక్షణ వంటి వాటితో నిండి ఉంది. పెరుగుతున్న అంతర్గత మరియు బాహ్య ముప్పులను ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో సుల్తాన్ అబ్దుల్ హమీద్ II  ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యానికి నాయకత్వం వహించారు.

 హెజాజ్ రైల్వే భావన

19వ శతాబ్దం చివరి వరకు, హజ్ యాత్ర అత్యంత కష్టమైనదిగా పరిగణించబడింది. సిరియా-డమాస్కస్‌ను మదీనాతో రైలు మార్గం ద్వారా అనుసంధానించడం కోసం టర్కీసుల్తాన్ అబ్దుల్ హమీద్ II హేజాజ్ రైల్వే ను ప్రారంభించదలచినాడు.

1900లో, హేజాజ్ రైల్వే ప్రాజెక్టుకు ఆర్థికంగా సహకరించాలని టర్కీసుల్తాన్ అబ్దుల్ హమీద్ II ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ముస్లింలకు విజ్ఞప్తి చేశారు. భారతదేశం, ఈజిప్ట్, సిరియా, రష్యా, మధ్య ఆసియా మరియు అనేక ఇతర ప్రాంతాల నుండి ముస్లింలు ఉదారంగా విరాళాలు అందించారు.

హేజాజ్ రైల్వే ప్రాజెక్టు  ఒట్టోమన్ ఖలీఫా మరియు విస్తృత ముస్లిం ప్రపంచం యొక్క ఉమ్మడి కలగా పరిగణించబడింది.

హజ్ యాత్ర కోసం  రష్యా, ఇరాన్, ఇరాక్, మధ్య ఆసియా మరియు అనటోలియా నుండి వేలాది మంది ముస్లింలు డమాస్కస్‌కు చేరుకుని, అక్కడి నుండి రైలులో మదీనాకు ప్రయాణించేవారు. హెజాజ్ రైల్వే మార్గమధ్యంలోని వివిధ నగరాలు మరియు పట్టణాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేస్తూ, వాణిజ్య కార్యకలాపాలను కూడా పెంచాయి.హెజాజ్ రైల్వే ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం యొక్క పరిపాలనా పట్టును కూడా మెరుగుపరిచింది.

బ్రిటిష్ యాత్రికుడు ఆర్థర్ వేవెల్ తన యాత్రా గ్రంథంలో హెజాజ్ రైల్వే మార్గాన్ని అత్యంత రహస్యమైనదిగా, కష్టతరమైనదిగా వర్ణించాడు. హెజాజ్ రైలు మార్గం నిర్మాణం ఆ కాలపు ఇంజనీరింగ్‌కు ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ.

హిజాజ్ రైల్వే టర్కీ సుల్తాన్ అబ్దుల్ హమీద్ II యొక్క రాజకీయ వ్యూహంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం కూడా. హెజాజ్ రైల్వేను ఇస్లామిక్ ఐక్యతకు చిహ్నంగా కూడా ప్రదర్శించారు.

జర్మన్ ఇంజనీర్లు, ఒట్టోమన్ నిపుణులతో కలిసి, హెజాజ్ రైల్వే నిర్మాణానికి సాంకేతిక సహాయం అందించారు. తీవ్రమైన వేడి మరియు తీవ్రమైన నీటి కొరత ఉన్నప్పటికీ, కార్మికులు మరియు ఇంజనీర్లు పగలు మరియు రాత్రి శ్రమించారు. చారిత్రాత్మక హెజాజ్ రైల్వే నిర్మాణం 1902లో ప్రారంభమై 1908లో పూర్తయింది.

ప్రణాళికలో హెజాజ్ రైల్వేను మక్కా వరకు విస్తరించాలని ఊహించినప్పటికీ, రాజకీయ అస్థిరత మరియు యుద్ధం కారణంగా ఆ కల నెరవేరలేదు.హెజాజ్  రైల్వే ద్వారా, ఇస్తాంబుల్‌లోని హయదర్ పాషా స్టేషన్ నుండి బయలుదేరే యాత్రికులు సిరియా మీదుగా మదీనాకు ప్రయాణించగలిగారు.హెజాజ్ రైల్వే ప్రయాణ సమయాన్ని కేవలం 54 గంటలకు తగ్గించింది

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో, హెజాజ్ రైల్వే తీవ్రంగా దెబ్బతింది, మరియు దానిలోని పెద్ద భాగాలు నిరుపయోగంగా మారాయి. అయినప్పటికీ, చారిత్రాత్మక హెజాజ్ రైల్వేలోని కొన్ని భాగాలు జోర్డాన్ మరియు ఇతర ప్రాంతాలలో ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్నాయి, ఇవి హెజాజ్   రైల్వే ప్రాజెక్ట్ యొక్క అద్భుతమైన వారసత్వానికి గుర్తుగా నిలుస్తున్నాయి.

సిరియాలో కొనసాగుతున్న అంతర్యుద్ధం కారణంగా కొన్ని ప్రాంతాలకు ఆవల సేవలకు అంతరాయం కలిగినప్పటికీ, హెజాజ్ రైల్వే లైన్ నేటికీ జోర్డాన్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో పనిచేస్తోంది. టర్కీ మరియు జోర్డాన్ మధ్య ఇటీవల కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం ఈ చారిత్రాత్మక ప్రాజెక్ట్‌ను పరిరక్షించడానికి మరియు మరింత అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. హెజాజ్ రైల్వే నిర్మాణం మరియు వారసత్వానికి సంబంధించిన ఛాయాచిత్రాలు, పత్రాలు మరియు చారిత్రక రికార్డులను భద్రపరచడానికి ఒక మ్యూజియంను కూడా ఏర్పాటు చేయనున్నారు.

హెజాజ్ రైల్వే ఇస్లామిక్ చరిత్రకు, హజ్ యాత్రకు మరియు ఒట్టోమన్ ఖలీఫా రాజ్యపు రాజకీయ దార్శనికతకు ఒక ప్రకాశవంతమైన చిహ్నంగా స్మరించబడుతూనే ఉంది.