మున్షీ ప్రేమ్‌చంద్ వర్ధంతి 1880 జూలై 31 - 1936 అక్టోబరు 8) ప్రత్యేకం
హిందువులు, ముస్లింలు వెయ్యి సంవత్సరాలుగా భారతదేశంలో కలిసి జీవిస్తున్నారు, అయినా వారు ఇప్పటికీ ఒకరినొకరు అర్థం చేసుకోలేకపోయారు. హిందువులకు ముస్లింలు ఒక రహస్యం, ముస్లింలకు హిందువులు ఒక చిక్కుముడి. ఇస్లాం సారాంశాన్ని శోధించే తీరిక హిందువులకు లేదు, అలాగే హిందూమతం యొక్క లోతుల్లోకి వెళ్ళే తీరిక ముస్లింలకు లేదు. ఇద్దరూ వాదించుకోవడంలో, నిరాధారమైన విషయాలను ఊహించుకోవడంలో నిమగ్నమై ఉన్నారు.
ముస్లింలు ప్రపంచంలోని అన్ని చెడులతో నిండి ఉన్నారని హిందువు నమ్ముతాడు: వారికి దయ, మతం, నైతికత, సంయమనం లేవని భావిస్తాడు. హిందువులు జంతువులని, రాళ్లను పూజిస్తారని, మెడలో గంతలు కట్టుకుంటారని, నుదుటిపై రంగులు పూసుకుంటారని ముస్లిం నమ్ముతాడు. రెండు ప్రధాన పార్టీల ప్రముఖ మత నాయకులు ద్వేషం, వ్యతిరేకత తమ మతాల ప్రాథమిక లక్షణాలని నమ్ముతున్నట్లు కనిపిస్తోంది.
ఈ సమయంలో హిందూ-ముస్లిం శత్రుత్వంపై మేము వ్యాఖ్యానించదలచుకోలేదు. హిందూ, ముస్లిం నాగరికతల దృక్పథం ఎంత న్యాయమైనదో మేము చూడాలనుకుంటున్నాము.
మాకు తెలిసినంతవరకు, ఇస్లాం మతం వలె న్యాయానికి మరే మతమూ అంత ప్రాముఖ్యత ఇవ్వలేదు. ఇస్లాం న్యాయంపై స్థాపించబడింది. రాజులకు, పేదలకు, ధనికులకు, పేదలకు ఒకే న్యాయం ఉంటుంది. ఎవరికీ ఎలాంటి రాయితీలు ఇవ్వబడవు, ఎవరి పట్ల పక్షపాతం చూపబడదు. న్యాయశక్తితో అమాయకులు శక్తివంతమైన అధికారులపై విజయం సాధించిన వందలాది కథలను ఉదహరించవచ్చు. రాజులు తమ రాకుమారులను, రాణులను, చివరికి తమను తాము కూడా న్యాయ బలిపీఠంపై బలిచ్చిన అనేక ఉదాహరణలు ఉన్నాయి.
ఇస్లాంను వ్యాప్తి చేయడానికి ప్రచారకులను విదేశాలకు పంపేటప్పుడు, ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా సలహా ఇచ్చారు: "స్వర్గానికి తాళం ఏమిటని ప్రజలు మిమ్మల్ని అడిగినప్పుడు, అది దైవభక్తి మరియు సత్కర్మలలో ఉందని చెప్పండి." కటక్ నుండి డాన్యూబ్ వరకు మరియు తుర్కిస్తాన్ నుండి స్పెయిన్ వరకు ఇస్లాం జెండా రెపరెపలాడిన ఆ రోజుల్లో, ముస్లిం చక్రవర్తుల మత సహనం చరిత్రలో సాటిలేనిది. ఉన్నత స్థాయి ప్రభుత్వ పదవులకు ముస్లిమేతరులను నియమించడం సర్వసాధారణం.
కళాశాల ఛాన్సలర్లు కూడా క్రైస్తవులు, యూదులే ఉండేవారు. ఈ పదవికి మత సంబంధం ఏమీ లేకుండా, కేవలం సామర్థ్యం, పాండిత్యం మాత్రమే అర్హతలుగా ఉండేవి. ప్రతి పాఠశాల ద్వారం మీద ఈ మాటలు చెక్కబడి ఉండేవి: "భూమి కేవలం నాలుగు విషయాలపై ఆధారపడి ఉంది: జ్ఞానుల జ్ఞానం, సజ్జనుల ప్రార్థన, ధైర్యవంతుల శౌర్యం, మరియు శక్తిమంతుల న్యాయం."
దేవుడు తప్ప మరే మానవుడి ముందు తలవంచడం పాపమని ముహమ్మద్(స) కాకుండా ఇంకెవరు ప్రకటించారు? ముహమ్మద్(స) సృష్టించిన సమాజంలో రాజుకు స్థానం లేదు. రాజ్యం వ్యవహారాలను నిర్వహించడానికి, సమాజంలోని కొందరు ప్రముఖ సభ్యులచే ఎన్నుకోబడిన ఒకే ఒక్క ఖలీఫాను నియమించేవారు. ఈ ఎన్నుకోబడిన ఖలీఫాకు జీతభత్యాలు, జీతం, జాగీరు, రాజ్యం ఏమీ ఉండేవి కావు. ఈ పదవి కేవలం గౌరవప్రదమైనది. తన జీవనోపాధి కోసం, ఖలీఫా కూడా అందరిలాగే కష్టపడి పనిచేయాల్సి వచ్చేది. విశాలమైన సామ్రాజ్యాలను పాలించిన, గొప్ప రాజులు సైతం గౌరవంతో తలవంచే ఈ మహనీయులు, చెప్పులు కుట్టడం, పుస్తకాలు రాయడం, లేదా పిల్లలకు బోధించడం వంటి పనులు చేసి జీవనం సాగించారు.
ప్రవక్త ముహమ్మద్(స) స్వయంగా పేష్వా అనే బిరుదును ఎన్నడూ స్వీకరించలేదు; ఖజానాలో ఆయన వాటా ఒక సామాన్య సైనికుడి వాటాతో సమానంగా ఉండేది. అతిథులు రావడం వల్ల, ఆయన కొన్నిసార్లు ఇంటి సామాను అమ్ముతూ కష్టాలు పడ్డారు. కానీ ఆయన తన వాటాను పెంచుకోవాలనే ఆలోచనకు ఎన్నడూ సాహసించలేదు.
ప్రార్థనల సమయంలో ఒక ఊడ్చేవాడు నగరంలోని అత్యంత ప్రముఖులతో ఒకే వరుసలో నిలబడి ఉంటే, అతని హృదయం గర్వంతో ఉప్పొంగదా? ప్రపంచంలో ఇస్లామిక్ నాగరికత సాధించిన విజయం ఈ సోదరభావం వల్లే సాధ్యమైంది.
(ఇస్లామిక్
నాగరికతపై మున్షీ ప్రేమ్‌చంద్ రాసిన ఈ వ్యాసం తొలిసారిగా 1925లో 'ప్రతాప్' పత్రికలో ప్రచురించబడింది.)
