
సర్ అబ్దుల్ కరీం అబ్దుల్ షకూర్ జమాల్ (1862–1924) భారతదేశపు మొట్టమొదటి 'ఆయిల్
కింగ్' (Oil King) మరియు 'కింగ్
ఆఫ్ రైస్' (King of Rice) గా ప్రసిద్ధి
చెందిన ప్రముఖ గుజరాతీ పారిశ్రామికవేత్త.
జామ్నగర్కు చెందిన ఒక
యువకుడు సర్ అబ్దుల్ కరీం అబ్దుల్ షకూర్ జమాల్ బర్మాలో సాధించిన విజయం, భారతీయ
పారిశ్రామికవేత్తలకు గొప్ప ఉదాహరణలలో ఒకటిగా ఇప్పటికీ పరిగణించబడుతుంది.
1862లో గుజరాత్లోని జామ్నగర్లో మేమన్ (Memon) ముస్లిం
కుటుంబంలో జన్మించిన సర్ జమాల్ తన ఆరేళ్ల వయసులో తండ్రితో కలిసి బ్రిటిష్ బర్మా
(ప్రస్తుత మయన్మార్) రాజధాని రంగూన్కు వలస వెళ్లారు1884లో తన కుటుంబ
సంస్థ 'జమాల్ బ్రదర్స్ & కంపెనీ లిమిటెడ్' బాధ్యతలను
చేపట్టి వ్యాపారాన్ని వేగంగా విస్తరించారు. నిజాయితీకి మారుపేరుగా నిలిచిన సర్
జమాల్ కు 'షా సౌదాగర్' (నిజాయితీగల
వ్యాపారి) అనే పేరు వచ్చింది.
బర్మా లో జమాల్ బ్రదర్స్ & కంపెనీ లిమిటెడ్ ద్వారా, సర్ జమాల్ ఒక వ్యాపారానికి పునాది వేశారు, అది క్రమంగా ఒక విశాలమైన సామ్రాజ్యంగా ఎదిగింది
సర్ జమాల్ వ్యాపారం ఏ
ఒక్క వస్తువుకూ పరిమితం కాలేదు. వరి, పత్తి, రబ్బరు, తేయాకు, చక్కెర, కలప,
మరియు మైనింగ్
వంటి ప్రతి రంగంలోనూ సర్ జమాల్ కు ఉనికి ఉండేది.
వరి వ్యాపారంలో సర్ జమాల్
సాధించిన అసాధారణ విజయం ఆయనకు 'కింగ్ ఆఫ్ రైస్' (వరి రాజు) అనే బిరుదును సంపాదించిపెట్టగా, పెట్రోలియం
ప్రపంచంలో ఆయనకున్న పలుకుబడి 'ఆయిల్ కింగ్' అనే బిరుదును తెచ్చిపెట్టింది.
బ్రిటిష్ ఇండియా కాలంలో సర్
జమాల్ 'జమాల్ ఆయిల్
కంపెనీ లిమిటెడ్'ను స్థాపించారు. తరువాత
ఈ సంస్థ 1909లో తన
స్వరూపాన్ని మార్చుకుని, ఇండో-బర్మా
పెట్రోలియం కంపెనీ లిమిటెడ్ లేదా ఐబిపి (IBP)గా ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఆ సమయంలో, చమురు పంపిణీ
మరియు మార్కెటింగ్పై విదేశీ కంపెనీలకు దాదాపు ఏకస్వామ్యం ఉండేది. అటువంటి
వాతావరణంలో, ఐబిపి ఒక బలమైన
భారతీయ గుర్తింపును నెలకొల్పింది. కంపెనీ విజయం మరియు విస్తరణ సర్ జమాల్ను భారతీయ
వ్యాపార ప్రపంచంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన పారిశ్రామికవేత్తలలో ఒకరిగా నిలబెట్టాయి. దాదాపు
98 సంవత్సరాల పాటు
కొనసాగిన ఇండో-బర్మా పెట్రోలియం కంపెనీ లిమిటెడ్ లేదా ఐబిపి (IBP) 2007లో ఇండియన్ ఆయిల్
కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (IOCL)లో విలీనమైంది.
భారతీయ నౌకాయాన సంస్థ 'సింధియా స్టీమ్షిప్ కంపెనీ'ని ఆదుకోవడానికి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ హెచ్చరికలను సైతం లెక్కచేయకుండా లక్ష టన్నుల బియ్యాన్ని భారతీయ నౌకల్లో ఎగుమతి చేశారు. అలాగే ప్రారంభ దశలో టాటా స్టీల్ సంస్థకు కూడా ఆయన అండగా నిలిచారు.
ప్రస్తుతం యాంగోన్గా
పిలవబడే రంగూన్లోని జమాల్ ఇల్లు “జమాల్ విల్లా” కేవలం ఒక ఇల్లు మాత్రమే కాదు; అది ప్రవాస
భారతీయులు, సాంఘిక
కార్యకర్తలు మరియు జాతీయవాద నాయకులకు ఒక సమావేశ స్థలంగా ఉండేది. మహాత్మా గాంధీ
కూడా అక్కడ చాలాసార్లు బస చేశారని చెబుతారు.
సర్ జమాల్ దార్శనికత, నాయకత్వ
నైపుణ్యాలు మరియు వ్యాపార చతురత ఆయనకు తన కాలంలోని అత్యంత విజయవంతమైన భారతీయ
పారిశ్రామికవేత్తలలో ఒకరిగా స్థానం సంపాదించిపెట్టాయి. 1924లో సర్ జమాల్ మరణించినప్పటికీ, ఆయన వ్యాపార
వారసత్వం స్ఫూర్తికి, దార్శనికతకు, మరియు భారతీయ
పారిశ్రామికవేత్తలకు ఒక ప్రకాశవంతమైన ఉదాహరణగా చరిత్ర పుటలలో చెక్కబడి ఉంది.
సర్ జమాల్ సేవలకు గుర్తింపుగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1915లో 'C.I.E.' గౌరవాన్ని, 1920లో 'నైట్హుడ్' (సర్) బిరుదును ప్రదానం చేసింది. సర్ జమాల్ తన సొంత ఊరు జామ్నగర్లో 'జమాల్ ఆసుపత్రి'ని నిర్మించడంతో పాటు విద్య, వైద్య రంగాలకు ఏటా లక్షలాది రూపాయలు విరాళంగా ఇచ్చారు
సర్ అబ్దుల్ కరీం అబ్దుల్
షకూర్ జమాల్, విదేశీ ఆధిపత్య
కాలంలో కూడా తన కృషి, వివేకం, మరియు ధైర్యంతో
వ్యాపార ప్రపంచంపై చెరగని ముద్ర వేసిన భారతీయ పారిశ్రామికవేత్తలలో ఒకరు.


