గ్రనడా పతనం Fall of Granada

 

  

చరిత్రలో ఒక పుట

స్పెయిన్‌ను ముస్లింల నుండి తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి క్రైస్తవ రాజ్యాలు శతాబ్దాలుగా చేసిన పోరాటమే 'రికాన్కిస్టా'. 13వ శతాబ్దం నాటికి గ్రెనడా మాత్రమే స్పెయిన్ లోని చివరి ముస్లిం రాజ్యంగా మిగిలింది

15వ శతాబ్దం చివరిలో, హిస్పానియా (స్పెయిన్)లోని చివరి మూరిష్ (ముస్లిం) కోట అయిన గ్రనడా పతనమైంది. గ్రెనడా పతనం (Fall of Granada) అనేది ఐబీరియన్ ద్వీపకల్పంలో (ప్రస్తుత స్పెయిన్) సుమారు 800 సంవత్సరాల ముస్లిం (మూర్స్) పాలనకు ముగింపు పలికిన ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం.

1492 జనవరి 2న గ్రెనడా ఎమిరేట్ చివరి ముస్లిం పాలకుడైన సుల్తాన్ ముహమ్మద్ XII (బోయాబ్దిల్), స్పానిష్ కాథలిక్ రాజులైన ఫెర్డినాండ్ II, ఇసాబెల్లా I లకి లొంగిపోవడంతో గ్రెనడా  నగరం క్రైస్తవుల వశమైంది

దీంతో అక్కడ 750 ఏళ్ల ముస్లిం పాలన ముగిసి, క్రైస్తవుల ఎదుగుదలకు దారితీసింది. ఆ తర్వాత క్రైస్తవులు ముస్లింలపై అనేక దారుణాలకు పాల్పడ్డారు, సామూహిక హత్యలు చేశారు, మరియు క్రైస్తవ మతంలోకి మారడమో లేదా దేశం విడిచి వెళ్ళడమో చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేశారు. మతం మారడానికి నిరాకరించిన వారు తొలగింపు, సామాజిక బహిష్కరణ, దేశ బహిష్కరణ, చిత్రహింసలు, చివరికి హత్యలను కూడా ఎదుర్కొన్నారు.

వేలాది మంది ముస్లింలు చంపబడ్డారు, మరియు లక్షలాది మంది కత్తి మొనపై క్రైస్తవ మతంలోకి మార్చబడ్డారు. క్రైస్తవ దాడులకు ముస్లింలు మాత్రమే బాధితులు కాలేదు, ముస్లింల రక్షణలో నివసిస్తున్న యూదులు కూడా క్రైస్తవ హింసకు బలి అయ్యారు. చివరికి, ముస్లింలు మరియు యూదులు వలస వెళ్లాలని భావించారు.

ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యపు సుల్తాన్ బయాజిద్, స్పెయిన్ నుండి బహిష్కరించబడిన యూదులకు మరియు ముస్లింలకు పూర్తి గౌరవ మర్యాదలతో ఆశ్రయం కల్పించారు. స్పెయిన్ నుండి వలసదారులను తిరిగి తీసుకురావడానికి అడ్మిరల్ కమల్ రైస్ నాయకత్వంలో ఒక పెద్ద నౌకాదళాన్ని స్పానిష్ తీరానికి పంపారు. లక్షలాది మంది ప్రజలను అక్కడి నుండి వెనక్కి తీసుకువచ్చి ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యంలో గృహవసతి కల్పించారు. స్పెయిన్ నుండి ముస్లింలచే సజీవంగా రక్షించబడిన యూదుల సంఖ్య 1,50,000.

ఇబ్రహీం (అ.స.) మరియు ప్రవక్త యాకూబ్ (అ.స.) ప్రజలను రక్షించే బాధ్యతను అల్లా తనకు అప్పగించాడని సుల్తాన్ బాయెజిద్ II విశ్వసించారు. యూదులను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు సుల్తాన్ బాయెజిద్ ఈ విషయాన్ని ప్రస్తావించారు.

సుల్తాన్ బాయెజిద్II తాత అయిన మురాద్II కుమారుడైన మహమ్మద్ II, రాజ్యాన్ని మరియు సైన్యాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించి, మే 29, 1453న కాన్స్టాంటినోపుల్‌ను జయించాడు. మహమ్మద్II అక్కడ ఆర్థడాక్స్ చర్చి యొక్క స్వయంప్రతిపత్తిని కొనసాగించాడు. దానికి ప్రతిగా, ఆర్థడాక్స్ ఆచర్చి ఒట్టోమన్ ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించింది. చాలా మంది ఆర్థడాక్స్ క్రైస్తవులు వెనీషియన్ పాలన కంటే ఒట్టోమన్ పాలననే ఇష్టపడ్డారు, ఎందుకంటే వారు అక్కడ మత స్వేచ్ఛను అనుభవించారు. అయితే, స్పెయిన్‌లో క్రైస్తవులు ముస్లింలకు ఏమి చేశారనేది రహస్యమేమీ కాదు.

విద్యారంగంలో దక్షిణాది ఎందుకు ముందుకు దూసుకుపోతోంది? ఉత్తరాది ఎందుకు వెనుకబడి ఉంది? Why the South Is Surging Ahead in Education While the North Struggles

 

భారతదేశ విద్యా వ్యవస్థను పరిశీలిస్తే, రెండు భిన్నమైన దృశ్యాలు కనిపిస్తాయి. దక్షిణాన ఉన్న ప్రాంతాల్లో విద్య పట్ల అపారమైన ఉత్సాహం కనిపిస్తుంది. అక్కడ అన్ని మతాలు, కులాలు, వర్గాలు మరియు తెగలకు చెందిన పిల్లలు విద్యను అభ్యసించడంలో ఒకరితో ఒకరు పోటీ పడుతున్నారు. పాఠశాలలు, కళాశాలల సంఖ్య నిరంతరం పెరుగుతుండటంతో అక్షరాస్యత రేటు కూడా మెరుగుపడుతోంది. సైన్స్, టెక్నాలజీ, ఇంజనీరింగ్ మరియు గణితం (STEM) విభాగాల్లో విద్యార్థుల నమోదు రికార్డు స్థాయికి చేరుకుంది; దీనికి అనుగుణంగా ఉపాధి అవకాశాలు కూడా మెరుగుపడుతున్నాయి.

దీనికి భిన్నంగా, ఉత్తర భారతదేశంలో విద్య పట్ల దక్షిణాదిలో ఉన్నంత ఉత్సాహం కనిపించడం లేదు. అక్కడ నాణ్యమైన విద్యా సంస్థల సంఖ్య తక్కువగా ఉంది. లక్షలాది మంది పిల్లలు పేదరికం, కుల వివక్ష మరియు నిర్లక్ష్యం అనే సుడిగుండంలో చిక్కుకుపోయారు. ఈ వ్యత్యాసం యాదృచ్ఛికంగా జరిగింది కాదు; ఇది చరిత్ర, ప్రభుత్వ విధానాలు మరియు లోతైన సామాజిక నిర్మాణాల ఫలితం.

దక్షిణ భారతదేశంలో విద్య విస్తృతంగా వ్యాప్తి చెందడానికి చారిత్రక సామాజిక ఉద్యమాలు, వ్యూహాత్మక ప్రభుత్వ విధానాలు మరియు మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాల కలయిక మూలం..

దక్షిణాదిన జరిగిన సాంస్కృతిక ఉద్యమాలు విద్యను సామాజిక న్యాయ సాధనంగా భావించి దాని కోసం పోరాడినవి. ఇది అన్ని వర్గాల ప్రజలలో విద్య పట్ల విస్తృతమైన ఆసక్తిని రేకెత్తించింది. ప్రపంచవ్యాప్త ఉద్యోగ అవకాశాలను కల్పించడానికి ఆంగ్లానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.

దక్షిణ రాష్ట్రాలు మధ్యాహ్న భోజన పథకం వంటి పథకాలలో ముందుగానే సాహసోపేతమైన పెట్టుబడులు పెట్టాయి. ఈ చర్యలు, ముఖ్యంగా బాలికలు మరియు నిరుపేద పిల్లలలో బడి మానేసే వారి సంఖ్యను గణనీయంగా తగ్గించాయి.

నేడు, దక్షిణ రాష్ట్రాలు అధిక సంఖ్యలో కళాశాలలను, సుసజ్జితమైన ప్రయోగశాలలు మరియు సమర్థులైన ఉపాధ్యాయులతో సహా మెరుగైన సౌకర్యాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఫలితాలే దీనికి స్పష్టమైన నిదర్శనం.

తాజా గణాంకాల ప్రకారం, కేరళ అక్షరాస్యత రేటు 95.3 శాతంగా ఉంది, ఇది దేశంలోనే అత్యధికం. ఉన్నత విద్యలో తమిళనాడు స్థూల నమోదు నిష్పత్తి (GER) జాతీయ సగటు కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంది. 2020-21లో భారతదేశ ఉన్నత విద్య GER 27.3 శాతంగా ఉండగా, 2022-23 నాటికి అది 28.4 శాతానికి పెరిగింది. అయినప్పటికీ, ఇది ఇప్పటికీ ప్రపంచ ప్రమాణాల కంటే తక్కువగానే ఉంది.

మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగైన ఉద్యోగాలకు దారితీశాయి — ముఖ్యంగా STEM, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మరియు తయారీ రంగాలలో — ఇది విద్యను ఆకర్షణీయంగా మార్చింది. ఇది మరింత పెట్టుబడిని మరియు విజయాన్ని ఆకర్షించడం ద్వారా స్వీయ-బలోపేత చక్రాన్ని సృష్టించింది. భారతదేశం నేడు ప్రపంచంలోనే STEM గ్రాడ్యుయేట్లను అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేస్తున్న దేశం, ఏటా సుమారు 14 లక్షల మంది STEM గ్రాడ్యుయేట్లు తయారవుతున్నారు.

ఉత్తర భారతదేశం చారిత్రక, ఆర్థిక మరియు లోతుగా పాతుకుపోయిన సామాజిక సవాళ్ల కఠినమైన కలయికను ఎదుర్కొంటోంది, ఉత్తర ప్రదేశ్ మరియు బీహార్ వంటి ఉత్తర రాష్ట్రాలలో జనసాంద్రత చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందరికీ సరిపడా పాఠశాలలను నిర్మించడం మరియు ఉపాధ్యాయులను నియమించడం అత్యంత ఖర్చుతో కూడుకున్న పని. దీనివల్ల తీవ్రమైన ఉపాధ్యాయుల కొరత ఏర్పడి, బహుళ-తరగతి గదుల వల్ల సమర్థవంతమైన అభ్యసన దెబ్బతింటుంది.

ఇటీవలి గణాంకాల ప్రకారం, బీహార్ అక్షరాస్యత రేటు 74.3 శాతంగా ఉంది, ఇది కేరళ కంటే గణనీయంగా తక్కువ. అదేవిధంగా, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, జార్ఖండ్ మరియు ఉత్తర ప్రదేశ్‌ల అక్షరాస్యత రేట్లు కూడా జాతీయ సగటు కంటే తక్కువగా ఉన్నాయి.

చారిత్రాత్మకంగా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విద్యపై తక్కువ, ఇతర రాయితీలపై ఎక్కువ ఖర్చు చేశాయి. ‘బేటీ బచావో బేటీ పఢావో’ వంటి ఇటీవలి కార్యక్రమాలు కూడా పరిమిత స్థాయిలోనే ప్రభావం చూపుతున్నాయి, విద్యా నిర్లక్ష్యానికి గల మూలకారణాలను పరిష్కరించడంలో విఫలమవుతున్నాయి.

దక్షిణ భారతదేశం ఆంగ్లాన్ని ముందుగానే స్వీకరించినప్పటికీ, ఉత్తర భారతదేశంలోని అనేక పాఠశాలల్లో హిందీ బోధనా మాధ్యమంగా ఉంది. మంచి ఉద్యోగం పొందడానికి ఆంగ్లమే ఏకైక సరైన మార్గంగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ భావన స్థానిక పాఠ్యప్రణాళికను "నిరుపయోగమైనది"గా భావించేలా చేస్తుంది, ఇది పిల్లలను పాఠశాలలో చేర్పించడానికి వారి ప్రేరణను తగ్గిస్తుంది.

దేశవ్యాప్తంగా విద్యా రంగంలో కొన్ని సానుకూల పురోగతి కూడా ఉంది. తాజా UDISE+ (యూనిఫైడ్ డిస్ట్రిక్ట్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ ఫర్ ఎడ్యుకేషన్) 2025-26 నివేదిక ప్రకారం:

1. డ్రాపౌట్ రేట్లు తగ్గాయి. ప్రిపరేటరీ దశలో (3-5 తరగతులు) డ్రాపౌట్ రేటు 2.3 శాతం నుండి 1.8 శాతానికి తగ్గింది, అయితే సెకండరీ దశలో (9-12 తరగతులు) ఇది 8.2 శాతం నుండి 7.0 శాతానికి తగ్గింది.

2. విద్యార్థులు చదువు కొనసాగించే రేట్లు మెరుగుపడ్డాయి. పునాది దశలో 98.5 శాతం, ప్రాథమిక సన్నద్ధత దశలో 91.1 శాతం, మధ్యస్థ దశలో 83.7 శాతం, మరియు మాధ్యమిక దశలో 51.9 శాతం మంది విద్యార్థులు తమ విద్యను కొనసాగిస్తున్నారు.

3. ఉన్నత విద్యలో చేరికలు పెరిగాయి. ఉన్నత విద్యలో మొత్తం నమోదు 2014-15లో 3.42 కోట్లు ఉండగా, 2022-23 నాటికి అది 4.46 కోట్లకు పెరిగింది.

అయితే, ఈ జాతీయ సగటు గణాంకాలు ప్రాంతీయ అసమానతలను కప్పిపుచ్చుతున్నాయి; ఎందుకంటే ఉత్తర రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే దక్షిణ రాష్ట్రాల పనితీరు గణనీయంగా మెరుగ్గా ఉంది. ఈ అంశాలు ఒకదానికొకటి తోడై సమస్యను మరింత జటిలం చేస్తున్నాయి. పేదరికం పిల్లలను పనిలోకి నెట్టేస్తుంటే, కుల వ్యవస్థ వారికి "విద్య అవసరం లేదు" అని నమ్మిస్తోంది. దీనివల్ల ప్రభుత్వాలు కూడా విద్యపై తక్కువ పెట్టుబడి పెడుతున్నాయి — ఇలా ఈ దుష్టచక్రం కొనసాగుతూనే ఉంది.

అయినప్పటికీ, దక్షిణ భారతదేశం సాధించిన విజయం మార్పు సాధ్యమేనని నిరూపిస్తోంది. ఉత్తర భారతదేశానికి కేవలం మరిన్ని పాఠశాలలు మాత్రమే కాదు, విద్య పట్ల సమాజం చూసే దృక్పథంలోనే మౌలిక మార్పు అవసరం.

విద్య అనేది మానవ మూలధనానికి పునాది మరియు దేశాభివృద్ధికి మార్గం. భారతదేశం తన విద్యాపరమైన అంతరాన్ని పూడ్చుకోనంత వరకు, దాని అభివృద్ధి ప్రస్థానం అసంపూర్ణంగానే ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఈ అంతరం దేశంలోని అత్యంత మొండిగా, తీవ్ర ప్రభావం చూపే అసమానతలలో ఒకటిగా మిగిలిపోతుంది.

 

2026 అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల్లో రికార్డు స్థాయిలో పోటీ చేస్తున్న అమెరికన్ ముస్లింలు Record number of American Muslims contesting U.S. Mid Terms 2026

 

 

నవంబర్ 3, 2026న జరగనున్న అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల్లో రికార్డు సంఖ్యలో అమెరికన్ ముస్లింలు పోటీ చేస్తున్నారు.ఈ మధ్యంతర ఎన్నికల ఫలితాలు అమెరికా సెనేట్ మరియు కాంగ్రెస్‌పై ఎవరికి—డెమోక్రాట్లు లేదా రిపబ్లికన్లకు—నియంత్రణ ఉంటుందో నిర్ణయిస్తాయి. 

రిపబ్లికన్లకు ఎదురయ్యే ఏ చిన్న ఎదురుదెబ్బ అయినా, ప్రస్తుతం అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ అనుభవిస్తున్న విస్తృత అధికారాలను బలహీనపరిచే అవకాశం ఉంది.

తాజా గణాంకాల ప్రకారం, అమెరికా చరిత్రలోనే అత్యంత ధ్రువీకరణకు (polarization) దారితీసిన ఎన్నికలుగా పరిగణించబడుతున్న ఈ ఎన్నికల్లో, ఫెడరల్, రాష్ట్ర మరియు స్థానిక స్థాయిలలో రికార్డు స్థాయిలో ముస్లిం అమెరికన్లు పోటీ చేస్తున్నారు.

'ముస్లిం నెట్‌వర్క్ టీవీ' (Muslim Network TV) సుమారు 22,700 మంది అభ్యర్థులపై జరిపిన విశ్లేషణలో, వారిలో దాదాపు 100 మంది ముస్లింలు ఉన్నట్లు తేలింది.వీరిలో ఇల్హాన్ ఒమర్, రషీదా త్లైబ్, ఆండ్రీ కార్సన్ మరియు లతీఫా సైమన్ వంటి అనుభవజ్ఞులైన రాజకీయ నాయకులు తిరిగి ఎన్నిక కోసం పోటీ చేస్తున్నారు.

వీరితో పాటు, కాలిఫోర్నియా 14వ డిస్ట్రిక్ట్ ప్రత్యేక ఎన్నికల్లో విజయం సాధించి, అమెరికా కాంగ్రెస్‌కు ఎన్నికైన మొదటి ఆఫ్ఘన్-అమెరికన్‌గా నిలిచిన అయేషా వహాబ్ కూడా ఉన్నారు.

అలాగే, ఈజిప్టులో జన్మించిన అమెరికన్ ప్లాస్టిక్ అండ్ రీకన్‌స్ట్రక్టివ్ సర్జన్, మానవతావాది మరియు అమెరికా ఆర్మీ మాజీ అధికారి ఆదమ్ హమావీ కూడా ఈ ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తున్నారు. ఆదమ్ హమావీ న్యూజెర్సీ నుండి డెమోక్రటిక్ పార్టీ అభ్యర్థిగా మొదటిసారిగా బరిలోకి దిగుతున్నారు.

వీరితో పాటు, ఫీనిక్స్, అరిజోనాకు చెందిన అమెరికన్ వైద్యుడు, మతపరమైన మరియు రాజకీయ వ్యాఖ్యాత, ప్రముఖ ముస్లిం సంస్కర్త డాక్టర్ మొహమ్మద్ జుహ్దీ జాసర్ కూడా మొదటిసారిగా ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తున్నారు. డాక్టర్ మొహమ్మద్ జుహ్దీ జాసర్ 'అమెరికన్ ఇస్లామిక్ ఫోరమ్ ఫర్ డెమోక్రసీ' (AIFD) వ్యవస్థాపకుడిగా మరియు అధ్యక్షుడిగా సుపరిచితులు.

2026 అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తున్న మరో ప్రముఖ అమెరికన్ ముస్లిం డాక్టర్ అబ్దుల్ ఎల్-సయ్యద్  సెనేట్ ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తున్నారు. ఒకవేళ గెలిస్తే, డాక్టర్ అబ్దుల్ ఎల్-సయ్యద్  అమెరికా సెనేట్‌లో అడుగుపెట్టిన మొదటి ముస్లిం వ్యక్తిగా నిలుస్తారు.

ప్రస్తుతం అమెరికాలో ఎన్నికైన ముస్లిం ప్రజా ప్రతినిధుల సంఖ్య 255అమెరికాలోని 26 రాష్ట్రాల్లో, ప్రభుత్వంలోని దాదాపు అన్ని స్థాయిలలో రికార్డు స్థాయిలో 255 మంది ముస్లింలు ప్రజా ప్రతినిధులుగా సేవలందిస్తున్నారు.

CAIR విడుదల చేసిన తాజా డైరెక్టరీ ప్రకారం, ఎన్నికైన ముస్లిం ప్రజా ప్రతినిధులలో అత్యధికంగా 38.4% మంది స్థానిక ప్రభుత్వ విభాగాల్లో పనిచేస్తున్నారు.

డైరెక్టరీ వివరాల ప్రకారం, విద్యా రంగంలో 63 మంది ముస్లిం ప్రజా ప్రతినిధులు ఉన్నారు; 46 మంది రాష్ట్ర ప్రతినిధులుగా లేదా రాష్ట్ర సెనేటర్లుగా సేవలందిస్తున్నారు; 11 నగరాల్లో ముస్లింలు మేయర్లుగా ఉన్నారు; 18 మంది వివిధ అమెరికన్ కోర్టుల్లో న్యాయమూర్తులుగా పనిచేస్తున్నారు; అమెరికా కాంగ్రెస్ (హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్)లో నలుగురు ముస్లింలు ఉన్నారు; మరియు 98 మంది కౌన్సిల్ సభ్యులుగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు.

అంతేకాకుండా, ఎన్నికైన ముస్లిం ప్రజా ప్రతినిధులలో  మొత్తం 255 మందిలో 110 మంది మహిళలేనని ఈ డైరెక్టరీ పేర్కొంది.

ఎన్నికల షెడ్యూల్ ప్రకారం, నవంబర్ 3, 2026 మంగళవారం ఉదయం పోలింగ్ ప్రారంభమవుతుంది. పోలింగ్ ముగిసిన వెంటనే ఫలితాలు వెలువడటం మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది.