సామాజిక పరివర్తనకు విద్యే అత్యంత శక్తివంతమైన
సాధనం
ప్రేరణ గాధ:
తరుణ్ నానది/కోల్కతా:
పశ్చిమ బెంగాల్లోని ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలో, తొమ్మిదేళ్ల బాలుడు పాఠశాల నుండి ఇంటికి నడుచుకుంటూ వెళ్తుండగా, ఒక ప్రశ్న అతడి మనస్సు ను పదే పదే వేధించసాగింది, “ ఎందుకు నా వయసు పిల్లలు తరగతి గదులలో కూర్చోవడానికి బదులుగా, పొలాల్లో పనిచేస్తూ, చెత్తను సేకరిస్తూ, లేదా తాపీ పనివారికి సహాయం చేస్తూ తమ రోజులను గడుపుతున్నారు?
ముర్షిదాబాద్లోని బెల్దంగాలో పేదరిక కుటుంబం జన్మించిన బాబర్ అలీ, తన స్నేహితులలో చాలా మందికి చదువుకునే అవకాశం దక్కకపోవడాన్ని చూశాడు. బాబర్ అలీ ప్రతిరోజూ పాఠశాలకు వెళ్తుండగా, పరిసరాల్లోని చాలా మంది పిల్లలు తమ కుటుంబాలకు జీవనోపాధి సంపాదించడంలో సహాయం చేస్తూ తమ బాల్యాన్ని గడుపుతున్నారు..
ఒక మధ్యాహ్నం, , బాబర్ ఒక పిల్లల గుంపుతో మాట్లాడటానికి ఆగాడు."నేను మీకు పాఠాలు చెబితే, మీరు చదువుకుంటారా?" అని అడిగాడు. వెంటనే సమాధానం వచ్చింది. "అవును."
ఆ సాధారణ సంభాషణే ఒక అసాధారణ ప్రయాణానికి నాంది పలికింది. ఆ ప్రయాణం వేలాది మంది జీవితాలను మార్చివేసి, బాబర్ అలీకి ప్రపంచంలోనే అతి పిన్న వయస్కుడైన ప్రధానోపాధ్యాయుడిగా ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టింది.
2002లో, కేవలం దృఢ సంకల్పం, విరిగిన సుద్ద ముక్క, పాత బల్ల మాత్రమే ఆయుధంగా పెట్టుకుని, తరగతి గదిలో అడుగుపెట్టని పిల్లలకు విద్యను అందించాలని బాబర్ అలీ నిర్ణయించుకున్నాడు.
ఆ చిన్న వయసులోనే, తన తోటివారిలో చాలామందికి పేదరికం నుండి బయటపడటానికి విద్య ఒక్కటే మార్గం అని బాబర్ అలీ అర్థం చేసుకున్నాడు
బాబర్ యొక్క ఒక గది ఇంటి ముందు జామ చెట్టు కింద ఒక అనధికారిక తరగతి ప్రారంభమైనది, త్వరలోనే అది చాలా పెద్దదిగా రూపాంతరం చెందింది. బాబర్ ఆ అనధికార స్కూల్ కు 'ఆనంద్ శిక్షా నికేతన్' అని పేరు పెట్టాడు.
మొదటి సాయంత్రం, తరగతిలో కేవలం ఎనిమిది మంది విద్యార్థులు మాత్రమే ఉన్నారు.సవాళ్లు అపారమైనవి. విద్యుత్తు లేకపోవడంతో సూర్యాస్తమయానికి ముందే పాఠాలు ముగించాల్సి వచ్చేది. వర్షం పడితే తరగతులు రద్దు చేయాల్సి వచ్చేది. టెర్రకోట పలకను బ్లాక్బోర్డుగా ఉపయోగించారు. నోట్బుక్లను పునర్వినియోగ కాగితంతో తయారు చేశారు, మరియు చిన్న పిల్లలను తరగతులకు హాజరయ్యేలా ప్రోత్సహించడానికి బాబర్ అలీ తరచుగా తన సొంత జేబు ఖర్చుతో చాక్లెట్లు కొనిచ్చేవాడు.
బాబర్ అలీ కు ఉన్న అతిపెద్ద వనరు డబ్బు లేదా మౌలిక సదుపాయాలు కాదు—అది పట్టుదల.బాబర్ అలీ తాను చదువుకున్న పాఠశాల నుండి పారేసిన సుద్ద ముక్కలను తరచుగా సేకరించేవారు. తనకు అవి ఎందుకు అవసరమో, ఆ స్కూల్ ఉపాధ్యాయులు తెలుసుకున్నప్పుడు, వారు బాబర్ అలీ కు ఒక పూర్తి సుద్ద పెట్టెను బహుమతిగా ఇచ్చారు."
పిల్లలను తరగతులకు హాజరయ్యేలా ఒప్పించడం కోసం బాబర్ అలీ లెక్కలేనన్ని సార్లు ఇంటింటికీ వెళ్లి, చదువు వారి పిల్లలకు మంచి భవిష్యత్తును అందిస్తుందని చెప్పి కుటుంబాలను ఒప్పించాడు.
సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ, జామ చెట్టు కింద ఉన్న ఆ చిన్న పాఠశాల, పేద పిల్లలకు ఉచిత విద్యను అందించే పూర్తిస్థాయి విద్యాసంస్థగా ఎదిగింది.బాబర్ అలీ మొదటి బ్యాచ్కు చెందిన పలువురు విద్యార్థులు తమ విద్యను పూర్తి చేసుకున్న తర్వాత స్వచ్ఛంద ఉపాధ్యాయులుగా సేవ చేయడానికి తిరిగి వచ్చారు. సంకల్పం మరియు సామూహిక కృషి ఏమి సాధించగలవో అనడానికి నేడు ఆనంద శిక్షా నికేతన్ ఒక ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
గత రెండు దశాబ్దాలుగా 'ఆనంద్ శిక్షా నికేతన్' తన విద్యా కార్యక్రమాల ద్వారా 7,000 మందికి పైగా విద్యార్థులు ప్రయోజనం పొందారు.
ముర్షిదాబాద్కు చెందిన బాల-ఉపాధ్యాయుడి కథ త్వరలోనే అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షించింది.16 ఏళ్ల వయసులో, బాబర్ అలీ ను ప్రపంచంలోనే అతి పిన్న వయస్కుడైన ప్రధానోపాధ్యాయుడిగా బీబీసీ గుర్తించి, అతని గురించి ప్రచురించింది. అప్పటి నుండి బాబర్ అలీ యొక్క స్ఫూర్తిదాయక ప్రయాణం బాబర్ అలీని ను భారతదేశంలోని కొన్ని అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక వేదికలకు తీసుకువెళ్లింది.
నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత అమర్త్య సేన్ ఆహ్వానం మేరకు బాబర్ అలీ శాంతినికేతన్లో ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు, ఆమిర్ ఖాన్ యొక్క ప్రశంసలు పొందిన టెలివిజన్ కార్యక్రమం 'సత్యమేవ జయతే'లో కనిపించారు, మరియు ఎన్డిటివి వారి 'ఇండియన్ ఆఫ్ ది ఇయర్' వంటి వేదికల ద్వారా గుర్తింపు పొందారు.
బాబర్ అలీ జీవిత కథ, NCERT మరియు కర్ణాటక ప్రభుత్వం ప్రచురించిన పాఠ్యపుస్తకాలతో సహా విద్యా ప్రణాళికలలో కూడా చోటు సంపాదించుకుని, భారతదేశవ్యాప్తంగా కొత్త తరం విద్యార్థులకు స్ఫూర్తినిస్తోంది. ఆంగ్ల సాహిత్యంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తి చేసి, చరిత్రలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసిస్తున్నప్పటికీ, బాబర్ అలీ తన జీవితాన్ని విద్యకు, సామాజిక సేవకు అంకితం చేస్తూనే ఉన్నాడు.
స్వామి వివేకానంద బోధనలచే ఎంతగానో ప్రభావితుడైన
బాబర్ అలీ సామాజిక పరివర్తనకు విద్యే అత్యంత శక్తివంతమైన సాధనం అనే తన నమ్మకానికి
కట్టుబడి ఉన్నాడు.పారేసిన సుద్ద ముక్కలను మోసుకెళ్ళే బాలుడి నుండి
ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన విద్యా కార్యకర్తగా ఎదిగిన బాబర్ అలీ ప్రయాణం, వేలాది మంది బాల-బాలికలజీవితాలను ఎలా
మార్చగలదో నిరూపిస్తుంది.