మంగోల్ దండయాత్రలు మానవ చరిత్రలో అత్యంత వినాశకరమైన విషాదాలలో ఒకటి. మంగోల్ దండయాత్రల ఫలితంగా లక్షలాది మంది ప్రజలు ఊచకోతకు గురయ్యారు మరియు సంవత్సరాల తరబడి ఇస్లామిక్ సంస్కృతి, నాగరికత క్షీణించాయి.
క్రీ.శ. ఆరవ శతాబ్దం చివరి నుండి ఏడవ శతాబ్దం ప్రారంభం మధ్యకాలంలో, చెంగిజ్ ఖాన్ మంగోల్ తెగలను ఏకీకృతం చేసి ఒక విశాలమైన సామ్రాజ్యానికి పునాదులు వేశాడు.చెంగిజ్ ఖాన్ కొన్ని టర్కిక్ తెగల సహాయంతో ఒక సైన్యాన్ని నిర్మించి, ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాలను తన నియంత్రణలోకి తీసుకున్నాడు. మంగోలులు ఆసియా మొత్తం, జర్మనీ సరిహద్దు వరకు ఉన్న ఐరోపాలోని కొన్ని భాగాలు మరియు ఏడ్రియాటిక్ సముద్రం వరకు విస్తరించిన ఒక విశాలమైన సామ్రాజ్యానికి పునాది వేశారు.
మంగోల్ సైన్యాధిపతి అయిన చెంగిజ్ ఖాన్ క్యాట్ తెగకు చెందినవాడు. చెంగిజ్ ఖాన్ ఎడారిలో నివసించే మంగోల్ తెగలను ఏకం చేయడానికి ప్రయత్నాలు చేశాడు.
మంగోలులు మొదట చైనాపై దండెత్తడానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. చెంగిజ్ ఖాన్ నాయకత్వంలో, మంగోలులు చైనా మహా కుడ్యాన్ని చేరుకున్నారు చైనాపై దండయాత్ర లో విజయం సాధించడానికి చెంగిజ్ ఖాన్ నాయకత్వంలోని మంగోలులకు కు రెండు సంవత్సరాలు పట్టింది.
చైనా తరువాత, మంగోలులు ఇరాన్ వైపు దృష్టి సారించి, సైనిక దండయాత్రను ప్రారంభించారు. ఇరాన్‌లోని సమర్‌ఖండ్ మరియు బుఖారా వంటి ముఖ్యమైన నగరాలపై మంగోలులు దాడిని ప్రారంభించారు. మొదట మంగోలులు పండితుల సమావేశ స్థలంగా, జ్ఞానం మరియు విజ్ఞానానికి ఒక ముఖ్యమైన కేంద్రంగా పరిగణించబడిన బుఖారాను స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
బుఖారా లోని జామా మసీదు మరియు దాని ప్రసిద్ధ గ్రంథాలయంతో సహా నగరం మొత్తాన్ని తగలబెట్టారు, మరియు పిల్లలను, స్త్రీలను బందీలుగా పట్టుకున్నారు. ఒకప్పుడు తన ఉద్యానవనాలకు, ప్రవహించే నీటితో నిండిన గృహాలకు, పర్యాటకులను ఆకర్షించే ఎనిమిది ద్వారాలు, రాతి నేల కలిగిన మార్కెట్లకు, మరియు మధ్య ఆసియాలోని ఒక ప్రధాన వాణిజ్య నౌకాశ్రయానికి ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన సమర్‌ఖండ్, శిథిలమైపోయింది. ఈ సంఘటన క్రీ.శ. 1221లో జరిగింది.
తదనంతరం, సంస్కృతి, నాగరికత మరియు వాణిజ్యానికి ప్రధాన కేంద్రంగా పరిగణించబడే ఖ్వారెజ్మ్‌పై మంగోలులు దండెత్తారు. ఈ నగర ప్రజలు దండెత్తిన సైన్యంతో ఏడు నెలల పాటు భీకరంగా పోరాడారు, కానీ చెంగిజ్ ఖాన్ తన కుమారుని సహాయంతో ఖ్వారెజ్మ్‌ను తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్నాడు.
చెంగిజ్ ఖాన్ ఇరాన్‌లోని ఇతర ప్రాంతాలైన ఖొరాసాన్, మెర్వ్, బల్ఖ్ మరియు నైషాపుర్‌లను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత, మంగోలులు బాగ్దాద్ వైపు ముందుకు సాగి, దాని గ్రంథాలయాలను ధ్వంసం చేయడం ప్రారంభించారు, లక్షలాది పుస్తకాలను తగలబెట్టారు.
బాగ్దాద్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడం, దేశంలోని ఇతర నగరాలను కూడా తమ ఆధీనంలోకి తీసుకోవడానికి మంగోలులకు మార్గం సుగమం చేసింది. బాగ్దాద్‌ను ఆక్రమించిన తరువాత, చెంగిజ్ ఖాన్ మనవడైన హలాకు ఖాన్, వాయువ్య ఇరాన్‌లోని ఒక ప్రాంతమైన అజర్‌బైజాన్‌కు తరలివెళ్లి, మరాఘాను తన నివాసంగా ఎంచుకుని, తబ్రిజ్‌ను తన రాజధానిగా మార్చుకున్నాడు.
తరువాతి దశలో, మంగోలులు సిరియా చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలపై దాడులు ప్రారంభించారు. అయితే, మంగోలులు ఈజిప్టుపై దండెత్తినప్పుడు, ఈజిప్టు ప్రజలు వారిని ధైర్యంగా ప్రతిఘటించి, వారి పురోగతిని నిలువరించారు. చివరికి, పాలస్తీనాలో మంగోల్ సైన్యం ఘోర పరాజయాన్ని చవిచూసింది.
మంగోలుల పాలన మరియు
ఆక్రమణ కాలాన్ని ఇస్లామిక్ దేశాల చరిత్రలో అత్యంత చీకటిమయమైన మరియు భయంకరమైన
కాలంగా పరిగణిస్తారు. ఈ కాలంలో ఇస్లామిక్ నాగరికతకు చెందిన ముఖ్యమైన విద్యా, విజ్ఞాన
కేంద్రాలపై దాడి జరిగింది,
గ్రంథాలయాలు
ధ్వంసమయ్యాయి, మరియు అనేక మంది
పండితులు, మత నాయకులు
హతమయ్యారు లేదా బందీలుగా పట్టుబడ్డారు. మసీదులు, మదర్సాలు, మత విద్యా కేంద్రాలు వంటి పవిత్ర మతపరమైన ప్రదేశాలతో పాటు, పురాతన వస్తువులు
మరియు వారసత్వ ప్రదేశాలు కూడా నాశనమయ్యాయి.
