మొఘల్ యువరాణి గుల్బదన్ హజ్ యాత్ర Mughal Princess Gulbadan’s Hajj Travell

 

 

పదహారవ శతాబ్దంలో జరిగిన మొఘల్ యువరాణి గుల్బదన్ బేగం హజ్ ప్రయాణ కథ, మధ్యయుగ భారతదేశంలో ఒక మహిళ చేసిన అత్యంత అసాధారణమైన ప్రయాణాలలో ఒకటిగా నిలిచిపోయింది. చక్రవర్తి అక్బర్ కాలంలో, గుల్బదన్ హజ్ చేయడానికి మక్కాకు బయలుదేరారు.

గుల్బదన్ బేగం కష్టతరమైన మక్కా యాత్రను పూర్తి చేయడమే కాకుండా, సంవత్సరాల ప్రయాణం, కష్టాలు మరియు రాజకీయ కుట్రల తర్వాత సురక్షితంగా భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చారు. తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, గుల్బదన్ బేగం తన ఆత్మకథను రాసిన ఏకైక మొఘల్ మహిళగా నిలిచారు.

1523లో కాబూల్‌లో జన్మించిన గుల్బదన్ బేగం, మొఘల్ స్థాపకుడైన బాబర్ కుమార్తె, చక్రవర్తి హుమాయున్ సోదరి మరియు అక్బర్‌కు మేనత్త. గుల్బదన్ బేగం  తన బాల్యాన్ని కాబూల్ మరియు ఉత్తర భారతదేశం మధ్య గడిపింది, మొఘల్ సామ్రాజ్యం యొక్క ఎదుగుదల మరియు ఏకీకరణకు సాక్షిగా నిలిచింది. అక్బర్ పాలనలో, గుల్బదన్ బేగం ప్రధాన రాజ అంతఃపురంలో నివసించింది..

1575లో, సుమారు 52 సంవత్సరాల వయస్సులో, గుల్బదన్ బేగం హజ్ యాత్ర చేపట్టాలని నిశ్చయించుకుంది. గుల్బదన్ బేగం దాదాపు పూర్తిగా రాజకుటుంబ మహిళలు మరియు పరిచారికలతో కూడిన ఒక బృందానికి నాయకత్వం వహించి, ఆగ్రా నుండి మక్కా వరకు దాదాపు 3,000 మైళ్ల సముద్రయానం చేసింది..

గుల్బదన్ బేగం యాత్రా బృందంలో మొఘల్ ఆస్థానానికి చెందిన పలువురు ప్రముఖ మహిళలు ఉన్నారు, వారిలో బీబీ సఫియా, షహమ్ ఆఘా మరియు బీబీ సర్వో సాహి, సలీమా ఖానుమ్ కలరు.  ఇస్లామిక్ సంప్రదాయం ప్రకారం ఇద్దరు పురుషులు అబ్దుర్ రెహమాన్ బేగ్ మరియు బాఖీ ఖాన్ హజ్ యాత్ర బృందం లో కలరు. యాత్రను పర్యవేక్షించడానికి సుల్తాన్ ఖ్వాజాను మీర్-ఎ-హజ్‌గా నియమించారు.

1575 అక్టోబర్‌లో ఫతేపూర్ సిక్రీ నుండి మహిళల హజ్ యాత్ర బృందం బయలుదేరినప్పుడు చక్రవర్తి అక్బర్ స్వయంగా వచ్చి మహిళల హజ్ యాత్ర బృందం కు వీడ్కోలు పలుకగా యువరాజులు సలీం, మురాద్ కూడా అక్కడే ఉన్నారు.

చక్రవర్తి అక్బర్, సలీమీ, ఇలాహీ అనే రెండు పెద్ద ఓడలను మహిళల హజ్ యాత్ర కోసం సిద్ధం చేశారు. పవిత్ర నగరాలలో దానధర్మాల కోసం ఉద్దేశించిన వేలాది వస్త్రాలు, లక్షలాది రూపాయలతో సహా అపారమైన సంపద యాత్ర బృందంతో పాటు వచ్చింది. సైనికులు, వంటవాళ్లు, సేవకులు, బరువులు మోసేవారు, నీళ్లు మోసేవారు, చివరికి ప్రభుత్వ ఖర్చుతో ప్రయాణిస్తున్న పేద యాత్రికులు కూడా యాత్రలో చేరారు.బాబర్ కాలం నాటి అనుభవజ్ఞుడైన ఫిరంగి వీరుడు రూమీ ఖాన్‌ను అనువాదకుడిగా చేర్చుకున్నట్లు సమాచారం.

అయితే, హజ్ ప్రయాణం ప్రమాదాలతో నిండి ఉంది. మక్కాకు వెళ్లే సముద్ర మార్గం పోర్చుగీసు వారి ఆధిపత్యంలో ఉండేది, వారు తరచుగా ముస్లిం నౌకలపై దాడి చేసేవారు. అరేబియా సముద్రాన్ని సురక్షితంగా దాటడానికి పోర్చుగీసు వారి అనుమతి పొందడం కోసం గుల్బదన్ యాత్రికుల బృందం సూరత్‌లో ఒక సంవత్సరానికి పైగా వేచి ఉండవలసి వచ్చింది. బయలుదేరిన తర్వాత కూడా, ఆ ప్రయాణం ప్రమాదకరంగానే కొనసాగింది. తిరుగు ప్రయాణంలో, ఏడెన్ సమీపంలో హజ్ యాత్రికుల ఓడ దాదాపుగా పెను ప్రమాదానికి గురైంది.

హజ్ చేసిన తర్వాత, గుల్బదన్ బేగం చాలా సంవత్సరాలు మక్కాలో ఉన్నారు. ఈ కాలంలో, గుల్బదన్ బేగం మొఘల్ ఖజానా నుండి పేదలకు, అవసరమైన వారికి ఉదారంగా సహాయాన్ని పంపిణీ చేసి, పవిత్ర మక్కా నగరంలో అపారమైన ప్రజాదరణను సంపాదించారు. ఆ సమయంలో అరేబియా ఒట్టోమన్ల పాలనలో ఉండేది, మరియు సుల్తాన్ మురాద్III,  గుల్బదన్ బేగం ను మక్కా విడిచి వెళ్ళమని కోరుతూ అనేక రాజ శాసనాలు పంపబడ్డాయి, కానీ గుల్బదన్ వాటిని సంవత్సరాల తరబడి పట్టించుకోలేదు.

చివరగా, 1580లో, గుల్బదన్ బేగం భారతదేశానికి తన తిరుగు ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించారు. దాదాపు మరో రెండు సంవత్సరాల ప్రయాణం తర్వాత, గుల్బదన్ బేగం 1582లో ఫతేపూర్ సిక్రీకి చేరుకున్నారు, అక్కడ ఆమెకు ఘన స్వాగతం లభించింది. అక్బర్ కుమారుడైన యువరాజు సలీం గుల్బదన్ బేగం కు స్వాగతం పలికారు, ఆ తర్వాత దర్బారులో చక్రవర్తి అక్బర్ స్వయంగా తన మేనత్తకు తిరిగి స్వాగతం పలికారు.

గుల్బదన్ బేగం ప్రయాణం కేవలం ఒక తీర్థయాత్రకు మించినది. ఒక మహిళ ప్రదర్శించిన ధైర్యం, స్వాతంత్ర్యం మరియు ఓర్పుకు ఇది ఒక శక్తివంతమైన నిదర్శనం. మొఘల్ మహిళలు నాయకత్వం, దృఢత్వం మరియు స్వతంత్రంగా వ్యవహరించగల సామర్థ్యం ఉన్న వ్యక్తులుగా ఆవిష్కరించింది.

శతాబ్దాల తర్వాత కూడా, గుల్బదన్ బేగం యొక్క అద్భుతమైన యాత్ర స్ఫూర్తినిస్తూనే ఉంది. సంప్రదాయాలను ధిక్కరించి, సముద్రాలను దాటి, రాజకీయ మరియు శారీరక ప్రమాదాలను ఎదుర్కొన్న ఒక మహిళ గుల్బదన్ బేగం కథ.