జాఫర్ అన్సారీ మ్యూజియం-ఇండోర్ Zafar Ansari Museum-Indore

 

ఇండోర్, మధ్యప్రదేశ్:

ప్రపంచవ్యాప్తంగా మే 18న జరుపుకునే అంతర్జాతీయ మ్యూజియం దినోత్సవం సందర్భంగా, 2026 కోసం ప్రకటించిన ఇతివృత్తం, “విడిపోయిన ప్రపంచాన్ని ఏకం చేయడం” మ్యూజియంల పాత్ర గురించి తెలియజేస్తుంది. మ్యూజియంలు జ్ఞాపకాలు, వారసత్వం మరియు గుర్తింపు ద్వారా తరతరాలను కలుపుతూనే ఉన్నాయి.

చరిత్రకారుడు జాఫర్ అన్సారీ, ఇండోర్‌లో, 1992లో ఒక చిన్న వ్యక్తిగత సేకరణ నేడు ఇండోర్ నగరం యొక్క అతిపెద్ద ఆర్కైవ్‌లలో ఒకటిగా మారింది. ఇది ఇండోర్ మరియు హోల్కర్ రాజవంశానికి సంబంధించిన 15,000కు పైగా అరుదైన వస్తువులను భద్రపరుస్తోంది.

ఒకప్పుడు ఇండోర్‌లో కృష్ణపురలో దాని మొదటి మ్యూజియం ఉండేది.ఆధునిక మ్యూజియంలు స్థాపించబడటానికి చాలా కాలం ముందే, ఇండోర్‌లో మ్యూజియం ఒకటి స్థాపించబడింది.

1923లో, మహారాజా తుకోజీరావు హోల్కర్ III కృష్ణపురలో నర రత్న మందిరాన్ని ఇండోర్ నగరపు మొదటి మ్యూజియంగా స్థాపించారు. స్వాతంత్ర్యం తర్వాత, అక్కడ ఉన్న చారిత్రక వస్తువులను జంతుప్రదర్శనశాల సమీపంలోని సెంట్రల్ మ్యూజియంకు తరలించారు, మరియు ఆ పాత భవనాన్ని తరువాత ప్రఖ్యాత కళాకారుడు డి.డి. దేవాలికర్‌కు అంకితం చేస్తూ దేవాలికర్ కళా వితికగా మార్చారు.

చరిత్రకారుడు జాఫర్ అన్సారీ 1992 జనవరి 12న చారిత్రక సామగ్రిని సేకరించడం ప్రారంభించారు.పాత నాణేలు, రాజరిక పత్రాలు, పటాలు మరియు ఛాయాచిత్రాలను అనేక కుటుంబాలు నిరుపయోగమైనవిగా భావిస్తున్న సమయంలో, ఇండోర్ యొక్క మరచిపోయిన గతాన్ని కాపాడటానికి జాఫర్ అన్సారీ నగరాల అంతటా పర్యటించడం, సేకర్తలు, చరిత్రకారులు మరియు పురాతన వస్తువుల వ్యాపారులను కలవడం ప్రారంభించారు.

దశాబ్దాలుగా, అన్సారీ సేకరణ ఇండోర్ నగరం యొక్క దాదాపు 300 సంవత్సరాల ప్రయాణాన్ని కవర్ చేసే ఒక భారీ ఆర్కైవ్‌గా విస్తరించింది. నేడు, అన్సారీ ఆర్కైవ్ మ్యూజియం, ఆర్కైవ్స్ మరియు లైబ్రరీ అనే మూడు విభాగాలుగా విభజించబడింది.

అన్సారీ మ్యూజియంను 20 నేపథ్య గ్యాలరీలుగా రూపొందించారు, వీటిలో ప్రతి ఒక్కటీ ఇండోర్ యొక్క సామాజిక, సాంస్కృతిక మరియు రాజకీయ పరిణామంలోని ఒక విభిన్న అధ్యాయాన్ని వివరిస్తుంది.

ఆర్కైవ్ కేవలం రాజరిక చరిత్రకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. అన్సారీ 19వ మరియు 20వ శతాబ్దాలలో ఇండోర్‌లో ప్రచురించబడిన అరుదైన వార్తాపత్రికలు మరియు పత్రికలను కూడా భద్రపరిచారు. ఇవి ఇండోర్ నగరం సామాజికంగా మరియు రాజకీయంగా ఎలా పరిణామం చెందిందో తెలిపే ఒక కాలక్రమాన్నివివరిస్తున్నాయి..

జాఫర్ అన్సారీ సేకరణలో 1918 మరియు 1935లో మహాత్మా గాంధీ ఇండోర్ పర్యటనలకు సంబంధించిన ఛాయాచిత్రాలు, పత్రాలతో పాటు, ఇండోర్ ఘరానాతో సంబంధం ఉన్న సంగీత దిగ్గజాల అరుదైన 78 RPM రికార్డులు కూడా ఉన్నాయి. ఇండోర్‌తో గాఢంగా అనుబంధం ఉన్న లతా మంగేష్కర్ మరియు కిషోర్ కుమార్‌లకు సంబంధించిన జ్ఞాపకాలు కూడా ఆర్కైవ్‌లో భాగంగా ఉన్నాయి.

వేలాది హోల్కర్ స్టేట్ గెజెట్‌లు, ఇండోర్‌పై పుస్తకాలు, నగరం యొక్క పత్తి మరియు నల్లమందు వ్యాపార రికార్డులు, మరియు వారసత్వ భవనాల నమూనాలను కూడా అన్సారీ జాగ్రత్తగా భద్రపరిచారు.

ఇండోర్ నగర చరిత్రను పరిరక్షించడం కోసం అపారమైన వ్యక్తిగత త్యాగం చేయాల్సి వచ్చింది. ఒకానొక సమయంలో, ఆర్కైవ్‌ను నిలబెట్టడం కోసం జాఫర్ అన్సారీ తన సొంత ఇంటిని కూడా అమ్ముకున్నారు.

ఇండోర్‌లోని జాఫర్ అన్సారీ మ్యూజియం సేకరణ లో , సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ ఇండోర్ పర్యటన కోసం యశ్వంతరావు హోల్కర్ పంపిన మే 7, 1949 నాటి అరుదైన ఆహ్వాన పత్రిక కూడా కలదు.  ఇక్కడ ప్రదర్శించారు. జాఫర్ అన్సారీ తన సంపాదనలో దాదాపు 70 శాతాన్ని చారిత్రక వస్తువులను సేకరించడం, పునరుద్ధరించడం మరియు భద్రపరచడం కోసమే ఖర్చు చేస్తున్నారు. జాఫర్ అన్సారీ తన మ్యూజియంను 'ఇండోర్ ప్రజలకు చెందిన ఒక ప్రజా సేకరణ'గా అభివర్ణిస్తారు.

వస్తువులను సేకరించడమే కాకుండా, నగర వారసత్వంతో ప్రజలను అనుసంధానించడానికి అన్సారీ నిరంతరం కృషి చేశారు. దశాబ్దాలుగా, జాఫర్ అన్సారీ ఇండోర్ అంతటా హెరిటేజ్ వాక్స్ నిర్వహిస్తూ, విద్యార్థులకు మరియు నివాసితులకు మరుగునపడిన భవనాలు, పాత మార్కెట్లు మరియు హోల్కర్-యుగం వాస్తుశిల్పాన్ని పరిచయం చేస్తున్నారు.

ఇండోర్‌లో హెరిటేజ్ వాక్ కోసం అంతర్జాతీయ ప్రతినిధి బృందం పర్యటన సందర్భంగా అన్సారీ అరుదైన కళాఖండాలను ప్రదర్శిoచారు. జాఫర్ అన్సారీ ఇండోర్ చరిత్ర మరియు సాంస్కృతిక వారసత్వంపై 300కి పైగా ఉపన్యాసాలు కూడా ఇచ్చారు.

నగరంలో జరిగిన జీ20 సదస్సు మరియు ప్రవాసి భారతీయ దివస్ వంటి అనేక ప్రధాన అంతర్జాతీయ కార్యక్రమాలలో జాఫర్ అన్సారీ సేకరణను ప్రదర్శించారు. ఉషా దేవి హోల్కర్ కూడా ఇండోర్ చారిత్రక వారసత్వాన్ని జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ వేదికలకు తీసుకువెళ్లడంలో ఆయన చేస్తున్న కృషిని ప్రశంసిస్తూ ఒక లేఖ పంపారు.

చరిత్రకారుడు జాఫర్ అన్సారీ, G20 సదస్సు సందర్భంగా అర్జెంటీనా, జపాన్ మంత్రులతో సహా అంతర్జాతీయ ప్రతినిధుల ముందు, మరియు ఇండోర్‌లోని కృష్ణపుర ఛత్రిలో జరిగిన ప్రవాసి భారతీయ దివస్ కార్యక్రమంలో విదేశీ అతిథుల ముందు, తన వ్యక్తిగత సేకరణలోని హోల్కర్-యుగం నాటి అరుదైన చిత్రపటాలను, కళాఖండాలను ప్రదర్శించారు.

వారసత్వ ప్రియులు మరియు పరిశోధకులకు అన్సారీ, ఇండోర్ ‘టైమ్ మెషిన్’గా ప్రసిద్ధి చెందారు.అన్సారీ, భాండాగారంలోని ప్రతి పాత నాణెం, ఛాయాచిత్రం, చేతివ్రాత లేఖ, వార్తాపత్రిక క్లిప్పింగ్ అన్నీ ఇండోర్‌ను నిర్మించిన ప్రజల కథను తెలియజేస్తున్నాయి జాఫర్ అన్సారీ సేకరణ ఒక మ్యూజియంలా కాకుండా, ఇండోర్ తనను తాను గుర్తుచేసుకునేలా చేసే ఒక సజీవ కాలయంత్రంలా అనిపిస్తుంది.