మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ ఆధునిక భారత నిర్మాత Emperor Akbar :The Father of the Modern India

 

భారత దేశానికి పితామహుడు గొప్ప మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ (1542-1605). ఈ రోజు మనం భారతీయులుగా ఉన్నామంటే, దానికి ప్రధాన కారణం అక్బర్ వేసిన పటిష్టమైన పునాదే. మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ (అశోకుడితో పాటు) ప్రపంచం చూసిన గొప్ప పాలకులలో ఒకడు. అక్బర్ వలనే, ఈ రోజు మనం కేవలం హిందువులు, ముస్లింలు, సిక్కులు, క్రైస్తవులు, జైనులు, పార్సీలు మొదలైనవారుగా కాకుండా, భారతీయులుగా ఉన్నాము.

అక్బర్‌ అనేక హిందూ పండుగలు మరియు ఆచారాలను పాటించాడు. సున్నీ ముస్లిం అయినప్పటికీ, అక్బర్ ఒక నిజమైన భారతీయుడు.

హింసా విరోధక్ సంఘ్ వర్సెస్ మీర్జాపూర్ మోతీ కొరేష్ జమాత్, 2011 కేసు Hinsa Virodhak Sangh vs.Mirzapur Moti Koresh Jamaat, 2011 లో సుప్రీంకోర్టులో జస్టిస్ మార్కండేయ కట్జు ఇచ్చిన తీర్పులో (ఆన్‌లైన్‌లో చూడండి) ఈ విధంగా పేర్కొన్నబడింది.:

"ఆధునిక భారతదేశ నిర్మాత గొప్ప మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్. ఆయన అన్ని వర్గాల ప్రజలను సమానంగా గౌరవించారు మరియు వారి మతం, కులం మొదలైన వాటితో సంబంధం లేకుండా, వారి యోగ్యతలను బట్టి అత్యున్నత పదవులలో నియమించారు.

చక్రవర్తి అక్బర్ అన్ని మతాల పండితులతో చర్చలు జరిపారు మరియు ముస్లిం పండితులనే కాకుండా, హిందువులు, క్రైస్తవులు, పార్సీలు, సిక్కులు మొదలైన వారిని కూడా గౌరవించారు. అక్బర్ ఆస్థానానికి వచ్చిన వారందరికీ గౌరవం లభించింది మరియు చక్రవర్తి అక్బర్ వారి అభిప్రాయాలను వినేవారు, కొన్నిసార్లు ఏకాంతంగా, మరికొన్నిసార్లు ఇబాదత్‌ఖానాలో (ప్రార్థనా మందిరం, ఇది ఇప్పటికీ ఫతేపూర్ సిక్రీలో ఉంది), అక్కడ అన్ని మతాల ప్రజలు సమావేశమై సహన స్ఫూర్తితో తమ అభిప్రాయాలను చర్చించుకునేవారు.

చక్రవర్తి సుల్హ్-ఎ-కుల్ Suleh-e-Kul అనే తన విధానాన్ని ప్రకటించారు, దీని అర్థం అన్ని మతాలు మరియు వర్గాల పట్ల సార్వత్రిక సహనం. అక్బర్ 1564లో జిజియా పన్నును మరియు 1563లో హిందువులపై విధించే తీర్థయాత్ర పన్నును రద్దు చేశారు మరియు తన హిందూ భార్యను వివాహం తర్వాత కూడా తన మతాన్ని ఆచరించడానికి అనుమతించారు. హిందూ వాస్తుశిల్ప శైలిలో నిర్మించిన ఫతేపూర్ సిక్రీలోని జోధా బాయి ప్యాలెస్ దీనికి నిదర్శనం.

1578లో, పార్సీ మతవేత్త దస్తూర్ మెహెర్జీ రాణాను చక్రవర్తి ఆస్థానానికి ఆహ్వానించారు మరియు ఆయన చక్రవర్తి అక్బర్‌తో వివరంగా చర్చించి, పార్సీ మతం గురించి అక్బర్ కు తెలియజేశారు. అదేవిధంగా, జెసూట్ పూజారులు ఫాదర్ ఆంటోనియో మాన్సెర్రేట్, ఫాదర్ రోడాల్ఫో అక్వావివా మరియు ఫాదర్ ఫ్రాన్సిస్కో ఎన్రిక్స్ మొదలైనవారు కూడా చక్రవర్తి అక్బర్ అభ్యర్థన మేరకు అక్బర్ ఆస్థానానికి వచ్చి క్రైస్తవ మతం గురించి అక్బర్ కు తెలియజేశారు. చక్రవర్తి సిక్కు మతం గురించి కూడా తెలుసుకున్నారు మరియు గురు అమర్ దాస్ మరియు గురు రామ్ దాస్‌లతో పరిచయం ఏర్పరచుకున్నారు (చూడండి 'ది మొఘల్ ఎంపైర్' రచయిత ఆర్.సి. మజుందార్).

ఈ విధంగా, కేంబ్రిడ్జ్ హిస్టరీ ఆఫ్ ఇండియా (సంపుటి IV మొఘల్ కాలం)లో పేర్కొన్నట్లుగా, చక్రవర్తి అక్బర్ కేవలం ముస్లింలకు మాత్రమే నాయకుడిగా కాకుండా, తన ప్రజలందరికీ తండ్రిగా మారాలనే ఆలోచనను కలిగి ఉన్నాడు మరియు అక్బర్ తన కాలానికి చాలా ముందుచూపు ఉన్నవాడు. పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ 'ది డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా'లో పేర్కొన్నట్లుగా, "అక్బర్ విజయం అద్భుతమైనది, ఎందుకంటే అక్బర్ భారతదేశంలోని విభిన్న వర్గాల మధ్య ఐక్యతా భావాన్ని సృష్టించాడు".

1582లో, చక్రవర్తి అక్బర్ హిర్ విజయ సూరి, భానుచంద్ర ఉపాధ్యాయ మరియు విజయసేన సూరిలతో కూడిన జైన ప్రతినిధి బృందాన్ని ఆహ్వానించి, వారిని సత్కరించాడు. అహింసా సిద్ధాంతం కలిగిన జైనమతం అక్బర్ పై గాఢమైన ముద్ర వేసింది మరియు అక్బర్ వ్యక్తిగత జీవితాన్ని ప్రభావితం చేసింది. అక్బర్ తన ఆహార పానీయాలను తగ్గించుకున్నాడు మరియు చివరికి సంవత్సరంలో చాలా నెలల పాటు మాంసాహారాన్ని పూర్తిగా మానేశాడు. తనకిష్టమైన కాలక్షేపమైన వేటను విడిచిపెట్టాడు, చేపలు పట్టడాన్ని పరిమితం చేశాడు మరియు ఖైదీలను, పంజరాల్లోని పక్షులను విడుదల చేశాడు. కొన్ని రోజులలో జంతువుల వధను నిషేధించారు మరియు చివరికి 1587లో సంవత్సరంలో దాదాపు సగం రోజుల పాటు దీనిని అమలు చేశారు.

అక్బర్‌కు జైనులతో పరిచయం 1568లోనే ప్రారంభమైంది, ఆ సమయంలో నాగపురి తపగచ్ఛకు చెందిన ‘పద్మ సుందర్‌’ను గౌరవించారు..

డాక్టర్ ఈశ్వరీ ప్రసాద్ రచించిన 'ది మొఘల్ ఎంపైర్'లో పేర్కొన్నట్లుగా, జైనులకు చక్రవర్తిపై గొప్ప ప్రభావం ఉంది. అక్బర్ ఆస్థానంలో తపగచ్ఛకు చెందిన బుద్ధిసాగర్ మరియు ఖర్తర్గచ్ఛకు చెందిన శుద్ధ కీర్తి అనే జైన సన్యాసుల మధ్య పాన్సధా Pansadha (బహుశా పర్యుషణ, ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన జైన వేడుక) అనే జైన మతపరమైన వేడుకపై ఒక చర్చ జరిగింది, ఇందులో విజేతకు అక్బర్ జగద్గురు అనే బిరుదును ప్రదానం చేశాడు.

1582లో హిర్ విజయ సూరి యొక్క సద్గుణాలు మరియు పాండిత్యం గురించి విని, చక్రవర్తి అహ్మదాబాద్‌లోని మొఘల్ వైస్రాయ్ ద్వారా హిర్ విజయ సూరి అతనికి ఆహ్వానం పంపాడు. సూరి తన మతం ప్రయోజనాల దృష్ట్యా దానిని అంగీకరించాడు. ప్రయాణ ఖర్చుల కోసం వైస్రాయ్ హిర్ విజయ సూరి కి డబ్బు ఇవ్వజూపగా, అతను నిరాకరించాడు. హిర్ విజయ సూరి, భాను చంద్ర ఉపాధ్యాయ మరియు విజయ సేన సూరిలతో కూడిన ప్రతినిధి బృందం తమ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించి, కాలినడకన ఫతేపూర్ సిక్రీకి చేరుకున్నారు (వారి ఆచారం ప్రకారం దారిలో భిక్షాటన చేస్తూ), మరియు వారికి చక్రవర్తి అక్బర్  అతిథులకు తగినట్లుగా గొప్ప గౌరవంతో స్వాగతం పలికారు.

హిర్ విజయ సూరి అబుల్ ఫజల్‌తో చర్చలు జరిపారు. హిర్ విజయ సూరి కర్మ సిద్ధాంతాన్ని మరియు నిరాకార దైవ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు. చక్రవర్తికి పరిచయం చేయబడినప్పుడు, హిర్ విజయ సూరి నిజమైన మతాన్ని సమర్థించారు మరియు విశ్వాసానికి పునాది దయ అయి ఉండాలని, అలాగే దేవుడు ఒక్కడే అయినప్పటికీ, వివిధ మతాల వారు దేవుని వేర్వేరు పేర్లతో పిలుస్తారని చక్రవర్తి కి చెప్పారు.

హీర్ సూరి నుండి చక్రవర్తి ధర్మబోధన పొందారు, హీర్  సూరి జైన సిద్ధాంతాలను చక్రవర్తి అక్బర్ కు వివరించారు. హీర్ సూరి దేవుని ఉనికి గురించి మరియు నిజమైన గురువు యొక్క లక్షణాల గురించి చర్చించారు మరియు అహింసను (ప్రాణులను చంపకపోవడాన్ని) సిఫార్సు చేశారు. గుజరాత్‌లో ఆరు నెలల పాటు జంతువధను నిషేధించడానికి, మరణించిన వారి ఆస్తులను జప్తు చేయడాన్ని, సుజియా పన్ను (జిజియా) మరియు శుల్కం (బహుశా యాత్రికులపై పన్ను) రద్దు చేయడానికి, పంజరాల్లోని పక్షులను మరియు ఖైదీలను విడుదల చేయడానికి చక్రవర్తిని ఒప్పించారు. హీర్ విజయ్ సూరి అక్బర్ ఆస్థానంలో నాలుగు సంవత్సరాలు ఉండి 1586లో గుజరాత్‌కు బయలుదేరారు. హీర్ విజయ సూరి అక్బర్‌కు జైనమతం గురించి జ్ఞానాన్ని అందించారు మరియు తన మతానికి వివిధ రాయితీలను పొందారు. చక్రవర్తి వేట మానేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశారని మరియు మాంసం తినడం తనకు అసహ్యంగా మారినందున దానిని శాశ్వతంగా వదిలివేయాలనే కోరికను వ్యక్తం చేశారని చెబుతారు.

సూరి అహ్మదాబాద్‌కు బయలుదేరుతున్నప్పుడు, చక్రవర్తి తన రాజభవనంలో భద్రపరిచిన పద్మ సుందర్ గ్రంథాలను హీర్ విజయ సూరి కు బహూకరించారు. మరియు వాటిని స్వీకరించమని చక్రవర్తి హీర్ విజయ సూరి ను బలవంతం చేశారు. కొన్ని నిర్దిష్ట రోజులలో జంతువులను చంపడం నిషేధించబడింది.

యూరోపియన్లు మతపరమైన మారణకాండలకు పాల్పడుతున్న సమయంలో చక్రవర్తి అక్బర్ సులేహ్-ఇ-కుల్ (సార్వత్రిక సహనం) యొక్క ప్రచారకుడిగా ఉన్నారుచక్రవర్తి అక్బర్ తన కాలంలోని యూరోపియన్ల కంటే చాలా ముందుచూపు ఉన్నవారు.
అబుల్ ఫజల్ రచించిన ఐన్-ఇ-అక్బరీలో పేర్కొన్నట్లుగా, చక్రవర్తి అక్బర్ స్వయంగా శుక్రవారాలు, ఆదివారాలు మరియు మరికొన్ని ఇతర రోజులలో మాంసం తినడం మానేశారు.

మహోన్నత చక్రవర్తి అక్బర్ యొక్క సహనపూరితమైన వివేకవంతమైన విధానం వలనే మొఘల్ సామ్రాజ్యం ఇన్ని సంవత్సరాలు కొనసాగింది, కాబట్టి ఇంతటి వైవిధ్యం ఉన్నప్పటికీ మన దేశాన్ని ఐక్యంగా ఉంచడానికి అదే వివేకవంతమైన సహన విధానం మాత్రమే తోడ్పడుతుంది.

చక్రవర్తి అక్బర్‌కు గొప్ప సాధువు ఖ్వాజా మొయినుద్దీన్ చిష్తీ దర్గా అయిన అజ్మీర్ షరీఫ్‌తో గొప్ప అనుబంధం ఉండేది. చక్రవర్తి అక్బర్ మొదటిసారి అక్కడికి వెళ్ళినప్పుడు, సాదా తెల్లటి దుస్తులు ధరించి ఆగ్రా నుండి కాలినడకన ప్రయాణించారు, ఆ తర్వాత కూడా చాలా సంవత్సరాల పాటు ఏటా ఆ పుణ్యక్షేత్రాన్ని సందర్శించేవారు, అజ్మీర్‌కు చివరి 10 లేదా 12 మైళ్లు కాలినడకన అక్బర్ ప్రయాణించేవారు.

అంతేకాకుండా, సికిరి కొండపై ఒక గుహలో నివసించే గొప్ప సూఫీ సన్యాసి అయిన షేక్ సలీం చిష్టీపై అక్బర్ కు అపారమైన నమ్మకం ఉండేది. అక్బర్ అతను మొదటిసారి అక్కడికి వెళ్ళినప్పుడు (అప్పుడు సికిరి కేవలం కొండపై ఉన్న ఒక అడవి మాత్రమే), చక్రవర్తి యాత్రికుడి సాధారణ దుస్తులలో ఆగ్రా నుండి 40 మైళ్ల దూరం నడిచి వెళ్లి, తన వంశాన్ని కొనసాగించడానికి కుమారుడు లేడనే తన దుఃఖాన్ని సూఫీ సన్యాసి కి తెలియజేశాడు. దేవుడు అక్బర్ కు నలుగురు కుమారులను ప్రసాదిస్తాడని ఆ సూఫీ సాధువు చెప్పాడు, మరియు మొదటి కుమారుడు (జోధా బాయికి) జన్మించినప్పుడు, ఆ సాధువు పేరు మీదుగా అక్బర్ అతనికి సలీం అని పేరు పెట్టారు, మరియు సికిరిలో ఫతేపూర్ సిక్రి అనే కొత్త రాజధానిని నిర్మించారు. అక్బర్‌కు అన్ని మతాల పట్ల గొప్ప గౌరవం ఉండేది, మరియు అక్బర్ లో మతతత్వం అనే జాడ కూడా లేదు. తోడర్ మల్, మాన్ సింగ్, బీర్బల్ వంటి హిందువులు అక్బర్ ఆస్థానంలో ఉన్నత పదవులను నిర్వహించారు మరియు తరచుగా సైనిక కమాండర్లుగా కూడా ఉండేవారు.

 

 

మూల రచయిత: న్యాయమూర్తి మార్కండేయ కట్జు

తెలుగు అనువాదం: సల్మాన్ హైదర్