ఇస్లామిక్ పాండిత్యం ఆధునిక ఖగోళ శాస్త్రానికి జన్మనిచ్చింది లేదా ఖగోళ శాస్త్రానికి ముస్లింల సహకారం Islamic Scholarship Birthed Modern Astronomy or Muslim-contributions-to-Astronomy

 

 

ఖగోళ శాస్త్రం ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన సహజ  శాస్త్రంNatural Science.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న నాగరికతలు ఖగోళ పరిశీలనలను తమ వాస్తుశిల్పం నుండి కథల వరకు అన్నింటిలోనూ చేర్చాయి. ఖగోళ శాస్త్రం పరాకాష్ట వాస్తవానికి వెయ్యి సంవత్సరాల ముందు ఇస్లామిక్ స్వర్ణయుగం(8-14శతాబ్దం)లో  ప్రారంభమైంది.

క్రీ.శ. 6వ శతాబ్దం నాటికి, యూరప్ చీకటి యుగాలుగా పిలువబడే కాలంలోకి ప్రవేశించింది. క్రీ.శ. 500 నుండి 13వ శతాబ్దం వరకు ఉన్న ఈ కాలంలో, చర్చి యొక్క మతపరమైన అభిప్రాయాలకు విరుద్ధంగా భావించినందున, యూరప్ అంతటా మేధో ఆలోచన మరియు పాండిత్యం అణచివేయబడ్డాయి. ఈ సమయంలో లిఖితపూర్వక గ్రంథాలు చాలా అరుదుగా మారాయి, పరిశోధనలు, పరిశీలనలు స్తంభించిపోయాయి.

యూరప్ మేధోపరమైన స్తంభనలో ఉన్నప్పుడు, స్పెయిన్ నుండి ఈజిప్ట్ మరియు చైనా వరకు విస్తరించి ఉన్న ఇస్లామిక్ సామ్రాజ్యం తన "స్వర్ణయుగం" లోకి ప్రవేశిస్తోంది. ఇరాన్ మరియు ఇరాక్‌లోని ఇస్లామిక్ పండితులకు ఖగోళ శాస్త్రంపై ప్రత్యేక ఆసక్తి ఉండేది.

క్రీ.శ. 800 నాటికి, ఏకైక ఖగోళ శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకం క్రీ.శ. 100లో గ్రీస్‌లో వ్రాయబడిన టోలెమీ యొక్క అల్మాజెస్ట్ Almagest మాత్రమే. ఈ గ్రంథం నేటికీ విద్యా రంగంలో ప్రాచీన ఖగోళ శాస్త్రానికి ప్రధాన సూచనగా ఉపయోగించబడుతోంది. ముస్లిం పండితులు ఈ ప్రాథమిక గ్రీకు గ్రంథాన్ని అల్మాజెస్ట్ Almagest అరబిక్‌లోకి అనువదించబడిన తర్వాత, వారు దానిలోని విషయాలను అర్థం చేసుకోవడానికి కృషి చేయడం ప్రారంభించారు

ఈజిప్ట్‌కు చెందిన ఇబ్న్ యూనస్ వంటి ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు గ్రహాల కదలికలు మరియు వాటి విపరీతాల eccentricities గురించి టోలెమీ చేసిన లెక్కలలో తప్పులను కనుగొన్నారు. ఈ ఖగోళ వస్తువులు ఆకాశంలో ఎలా పరిభ్రమిస్తాయో, మరియు ఈ పరిమితులలో within these parameters భూమి ఎలా కదులుతుందో వివరించడానికి టోలెమీ ప్రయత్నిస్తున్నాడు. భూమి యొక్క డోలనం wobble of the Earth, లేదా మనం ఇప్పుడు పిలిచే విధంగా పురస్సరణ precession, ప్రతి 100 సంవత్సరాలకు ఒక 1 డిగ్రీ మారుతుందని టోలెమీ లెక్కించాడు.

ఖగోళ శాస్త్రవేత్త ఇబ్న్ యూనస్ టోలెమీ లెక్కలు చాలా తప్పు అని, వాస్తవానికి భూమి పురస్సరణ precession, ప్రతి 70 సంవత్సరాలకు ఒక 1 డిగ్రీ అని కనుగొన్నాడు. అయితే, ఈ మార్పుకు కారణం భూమి యొక్క డోలనమే wobble అని వారికి తెలియదు, ఎందుకంటే 10వ శతాబ్దంలో కూడా భూమి విశ్వం మధ్యలో ఉందని నమ్మేవారు. ఇబ్న్ యూనస్ మరియు ఇబ్న్ అల్-షాతిర్ వంటి ఇతరులు చేసిన ఈ ఆవిష్కరణ ఖగోళ శాస్త్ర దృశ్యాన్ని శాశ్వతంగా మార్చివేసింది. 16వ శతాబ్దంలో కోపర్నికస్ చివరికి ప్రతిపాదించిన సూర్యకేంద్ర heliocentric నమూనా ఈ రచనల ఆధారంగా నిర్మించబడింది.

ఖగోళ శాస్త్రానికి అవసరమైన గణితాన్ని కూడా ఇస్లామిక్ పండితులు అభివృద్ధి చేశారు. ఇస్లామిక్ పండితులు నక్షత్రాల ఖచ్చితమైన గణనలకు ప్రాథమికమైన రెండు రకాల గణిత శాస్త్ర రూపాలైన గోళాకార త్రికోణమితి spherical trigonometry మరియు బీజగణితాన్ని అభివృద్ధి చేశారు.

8వ శతాబ్దంలో ఖలీఫ్ అల్-మామున్ అల్-రషీద్ ఆధ్వర్యంలో, మొదటి అబ్జర్వేటరీ బాగ్దాద్‌లో నిర్మించబడింది మరియు తరువాత ఇరాక్ మరియు ఇరాన్ లో అబ్జర్వేటరీలు నిర్మించబడ్డాయి. టెలిస్కోప్ అభివృద్ధి చేయబడక ముందే ఇది జరిగినందున, ఆ కాలపు ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు అబ్జర్వేషనల్ సెక్స్టాంట్‌ observational sextants లను కనుగొన్నారు. ఈ సాధనాలలో, కొన్ని 40 మీటర్ల వరకు పెద్దవిగా ఉండి, సూర్యుని కోణం, నక్షత్రాల కదలిక మరియు కక్ష్యలో ఉన్న గ్రహాల angle of the sun, movement of the stars, and the understanding of the orbiting planets అవగాహనకు కీలకమైనవి.

964లో ఇరాన్‌లోని అత్యంత ప్రసిద్ధ ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలలో ఒకరైన అబ్ద్ అల్-రెహమాన్ అల్-సుఫీ, ఆకాశంలోని నక్షత్రరాశుల గురించి అత్యంత సమగ్రమైన గ్రంథాలలో ఒకటైన “ది బుక్ ఆఫ్ ఫిక్స్‌డ్ స్టార్స్‌ The Book of Fixed Stars”ను ప్రచురించారు. ఆండ్రోమెడ గెలాక్సీ Andromeda galaxy మరియు లార్జ్ మాగెల్లానిక్ క్లౌడ్‌ Large Magellanic Cloud ను పరిశీలించిన మొదటి ఖగోళ శాస్త్రవేత్త అబ్ద్ అల్-రెహమాన్ అల్-సుఫీ. టెలిస్కోప్ ఇంకా సృష్టించబడనందున ఈ పరిశీలనలు పూర్తిగా కంటితో చేయబడి ఉండేవి. వాస్తవానికి ఆ సమయంలో అది గెలాక్సీ అని అల్-సుఫీ కి తెలియదు, అల్-సుఫీ దానిని తన నోట్స్‌లో "మేఘం cloud "గా గుర్తించాడు. ఈ పని తరువాత ప్రఖ్యాత డానిష్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త టైకో బ్రాహే Tycho Brahe కు ఉపయోగకరంగా ఉంటుందని నిరూపించబడింది.

13వ శతాబ్దం తరువాత, శాస్త్రవేత్త మరియు తత్వవేత్త నాసిర్ అల్-దిన్ అల్-తుసి ప్రసిద్ధ తుసి జంట Tusi Couple ను సృష్టించాడు. "తుసి జంట యొక్క ఉద్దేశ్యం వృత్తాకార కదలిక ఆధారంగా కొన్ని స్వర్గపు వస్తువుల స్పష్టమైన సరళ కదలిక apparent linear motion of certain heavenly bodies on the basis of circular motion ను వివరించడం." కానీ ఇప్పుడు మనకు తెలిసినట్లుగా, ఆకాశంలో కదలికలు నిరంతరంగా ఉంటాయి మరియు స్థిరంగా ఉండవు. ఈ దృగ్విషయాన్ని వివరించడంలో టోలెమీకి ఇబ్బంది ఉంది, కాబట్టి తుసి జంట పెద్ద వృత్తంలో చిన్న వృత్తాన్ని ఉంచడం ద్వారా వ్యతిరేక దిశల నుండి సరళ చలనాన్ని linear motion out of the opposing directions by placing a smaller circle within a larger one ప్రదర్శించగలిగారు. తుసి జంట, తర్వాతి కాలంలో అనగా పునరుజ్జీవన కాలంలో కోపర్నికస్ తన పరిశోధనల సమయంలో ఈ చలనాలను అర్థం చేసుకోవడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది.

ఇబ్న్ అల్-హేతం ను  "ఆప్టిక్స్ పితామహుడు" అని పిలుస్తారు ఎందుకంటే హేతం మనం కాంతిని ఎలా గ్రహిస్తామనే దాని గురించి వివరించిన మొదటి వ్యక్తి. కాంతి మన కళ్ళలోకి సరళ రేఖలో ప్రయాణించి బయటకు రాదని హేతం కనుగొన్నారు. వందల సంవత్సరాలుగా, టోలెమీ వంటి వ్యక్తులు మన కళ్ళు వాస్తవానికి అంతర్గత ఫ్లాష్‌లైట్ లాగా కాంతిని విడుదల చేస్తాయని భావించారు. హేతం కృషి కెమెరా అబ్స్క్యూరా camera obscura ను అభివృద్ధి చేసింది మరియు చివరికి టెలిస్కోప్ అభివృద్ధికి సహాయపడింది.

ఇబ్న్ అల్-హేతం ప్రపంచానికి ఇచ్చిన అత్యంత ముఖ్యమైన సహకారం బహుశా ఒక సిద్ధాంతాన్ని పరీక్షించడానికి పదేపదే ప్రయోగాలు చేసే పద్ధతి, ఇది శాస్త్రీయ పద్ధతిగా పిలువబడింది, మనకు తెలిసిన శాస్త్రానికి పునాది. "

ఇస్లామిక్  స్వర్ణయుగం ప్రారంభం నుండి ప్రారంభ పునరుజ్జీవనోద్యమం వరకు, ఇస్లామిక్ సామ్రాజ్యం చుట్టూ అనేక విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు మదర్సాలు లేదా పాఠశాలలు నిర్మించబడ్డాయి. క్రీ.శ. 859లో మొదటి విశ్వవిద్యాలయం మొరాకోలోని ఫెజ్‌లో నిర్మించబడింది. దీనిని ఒక సంపన్న వ్యాపారి కుమార్తె ఫాతిమా అల్-ఫిహ్రీ స్థాపించారు.. క్రైస్తవ మరియు యూదు శాస్త్రవేత్తలతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న పండితులు ఖగోళ శాస్త్రం, గణితం మరియు తత్వశాస్త్రం అధ్యయనం చేయడానికి అక్కడికి వెళ్ళేవారు..

ఈ సమయంలో అనేక పాఠశాలలు మరియు మసీదులను ముస్లిం మహిళలు పర్యవేక్షించారు మరియు నిర్వహించారు, ముస్లిం మహిళలు సాహిత్యం, బీజగణితం, గణితం విద్యనభ్యసించారు. మరియం అల్-అస్ట్రులాబి 10వ శతాబ్దానికి చెందిన సిరియన్ మహిళా ఆస్ట్రోలాబ్ తయారీదారు. మరియం అల్-అస్ట్రులాబి గౌరవార్థం, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త హెన్రీ ఇ. హోల్ట్ 1990లో ఒక ప్రధాన బెల్ట్ గ్రహశకలానికి ఆమె పేరు పెట్టారు.

ఇవి వేల సంవత్సరాలుగా ముస్లిం ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు, తత్వవేత్తలు మరియు శాస్త్రవేత్తలు చేసిన కొన్ని పనులకు ఒక నమూనా మాత్రమే, మరియు ఇస్లామిక్ దేశాలలో ఖగోళ శాస్త్ర అధ్యయనం ఇంకా ముగియలేదు. ఖతార్ ఎక్సోప్లానెట్ సర్వేలోని  శాస్త్రవేత్తలు ఇతర నక్షత్రాల చుట్టూ తిరుగుతున్న మూడు కొత్త ఎక్సోప్లానెట్‌లను కనుగొన్నట్లు ప్రకటించారు.

నక్షత్రాల నుండి వచ్చే కాంతికి ఒక చరిత్ర ఉంది; అది అంతరిక్షంలో ప్రయాణించి మన కళ్ళు మరియు మన టెలిస్కోపుల అద్దాలను చేరుకోవడానికి కొన్ని సందర్భాల్లో పదివేల సంవత్సరాలు పట్టింది. ఒక సహస్రాబ్ది తరువాత, దాదాపు 200 నక్షత్రాలు ఖగోళ శాస్త్ర రంగానికి గణనీయమైన కృషి చేసిన అరబిక్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్తల పేర్లను కలిగి ఉన్నాయి. చంద్రుని ఉపరితలంపై ఆధునిక శాస్త్రం మరియు ఖగోళ శాస్త్రానికి మార్గం సుగమం చేసిన ముస్లిం ఖగోళ శాస్త్రవేత్తల పేరు మీద ఇరవై నాలుగు క్రేటర్లు ఉన్నాయి.

విశ్వాన్ని అధ్యయనం చేయడం అనేది అంతర్జాతీయ సంస్కృతిలో కంటికి కనిపించే దానికంటే ఎక్కువగా పాతుకుపోయిన విషయం. మీరు ఎప్పుడైనా బిగ్ డిప్పర్‌ Big Dipper లోని బైనరీ నక్షత్రాలు అయిన ఓరియన్ లేదా ఆల్కోర్ మరియు మిజార్‌ ల బెల్ట్‌ belt of Orion or Alcor and Mizar ను తదేకంగా చూసినట్లయితే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముస్లిం శాస్త్రవేత్తలు సృష్టించిన వారసత్వం గురించి మీకు ఒక చిన్న అవగాహన ఉంటుంది.