14 September 2026

హకీం అబ్దుల్ హమీద్: జామియా హమ్దార్డ్ వ్యవస్థాపకులు Hakim Abdul Hameed: Founder of Jamia Hamdard,

 

 

 

దక్షిణ ఢిల్లీలో ఉన్న, గుర్తింపు పొందిన విశ్వవిద్యాలయమైన జామియా హమ్దార్డ్ వ్యవస్థాపకులు హకీం అబ్దుల్ హమీద్. జామియా హమ్దార్డ్ విశ్వవిద్యాలయం సెప్టెంబర్ 14న తన వ్యవస్థాపక దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటోంది.

అబ్దుల్ హమీద్ 1908, సెప్టెంబర్ 14న ఢిల్లీలో జన్మించారు. అబ్దుల్ హమీద్ తండ్రి, హకీం హాఫిజ్ అబ్దుల్ మజీద్, 1906లో 'హమ్దార్డ్ దవాఖానా'ను స్థాపించారు. ఉర్దూలో 'హమ్దార్డ్' అంటే ఇతరుల బాధను అర్థం చేసుకునే వ్యక్తి అని అర్థం. సమాజంలోని ప్రతి వర్గానికి ప్రయోజనం చేకూర్చే ఒక సంస్థగా హమ్‌దర్ద్‌ను తీర్చిదిద్దడానికి హకీం అబ్దుల్ హమీద్ కృషిచేసారు.

హకీం అబ్దుల్ హమీద్ యునానీ వైద్యంలో నిపుణుడైనప్పటికీ, ఆయన యునానీ వైద్యం కు ఆధునిక శాస్త్రీయ పద్ధతులను చేర్చడం అవసరమని గ్రహించారు.సంప్రదాయం మరియు ఆధునిక విజ్ఞానం ఒకదానికొకటి విరుద్ధం కాదని, ప్రాచీన వైద్య విధానాలలోని విలువైన అంశాలను పరిరక్షించడం ద్వారా, శాస్త్రీయ పరిశోధన మరియు అన్వేషణ ద్వారా వాటిని మరింత బలోపేతం చేయవచ్చని హకీం అబ్దుల్ హమీద్ విశ్వసించారు..

1947వ సంవత్సరం దేశానికి అత్యంత క్లిష్టమైనది. దేశ విభజన లక్షలాది మందిపై ప్రభావం చూపింది మరియు అపనమ్మకం, హింస, అనిశ్చితితో నిండిన వాతావరణాన్ని సృష్టించింది. ఈ కాలంలోనే హకీం అబ్దుల్ హమీద్ హమ్‌దార్డ్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్‌ను స్థాపించి, హమ్‌దార్డ్ సంపాదనను సమాజ సేవకు అంకితం చేయాలని సంకల్పించారు.

హకీం అబ్దుల్ హమీద్ 1963లో హమ్‌దర్ద్ తిబ్బీ కాలేజ్ మరియు ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇస్లామిక్ స్టడీస్; 1964లో హమ్‌దర్ద్ నేషనల్ ఫౌండేషన్; మరియు 1972లో హమ్‌దర్ద్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫార్మసీ స్థాపించారు..

క్రమంగా, హమ్‌దర్ద్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ, హమ్‌దర్ద్ పబ్లిక్ స్కూల్, గాలిబ్ అకాడమీ మరియు హమ్‌దర్ద్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హిస్టారికల్ రీసెర్చ్ వంటి ఇతర సంస్థలు కూడా హమ్‌దార్డ్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్‌ వ్యవస్థలో భాగమయ్యాయి. వైద్య చికిత్సతో పాటు ఫార్మసీ, విద్య, చరిత్ర, సంస్కృతి మరియు పరిశోధనలు కూడా అభివృద్ధి చెందేలా ఒక సమగ్ర వ్యవస్థను రూపొందించాలని హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ ఆశించారు.

హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ 1989లో తాను స్థాపించిన సంస్థలన్నింటినీ ఏకం చేసి 'జామియా హమ్‌దర్ద్'కు 'డీమ్డ్ యూనివర్సిటీ' హోదా కల్పించారు. ఇది దశాబ్దాల కృషికి మరియు ఒక స్వప్న సాకారానికి నిదర్శనంగా నిలిచిన ఒక గొప్ప విజయం. అబ్దుల్ హమీద్ దీనికి వ్యవస్థాపక ఛాన్సలర్‌గా వ్యవహరించారు. ఈ విశ్వవిద్యాలయ స్థాపనలో హమ్‌దర్ద్ సంస్థ నిధులు మరియు హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ వ్యక్తిగత వనరులు కీలక పాత్ర పోషించాయి.

జామియా హమ్‌దర్ద్ వెనుక ప్రభుత్వ యంత్రాంగం గానీ, కార్పొరేట్ సంస్థల మద్దతు గానీ లేదన్న విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం. సమాజానికి విద్య ద్వారా గొప్ప సేవ చేయవచ్చని నమ్మిన ఒక వ్యక్తి యొక్క దృఢ సంకల్పం వాటి వెనుక ఉంది.

హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ స్థాపించిన సంస్థలు ఆసుపత్రులు మరియు వైద్య విద్యతో పాటు మానవీయ శాస్త్రాలు, చరిత్ర మరియు సంస్కృతికి కూడా సమాన ప్రాధాన్యతనిచ్చాయి.

హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ చేసిన కృషికి దేశంలోనే కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు లభించింది. హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ కు 1965లో 'పద్మశ్రీ' మరియు 1992లో 'పద్మభూషణ్' పురస్కారాలు లభించాయి. 1983లో, అప్పటి సోవియట్ యూనియన్ హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ను 'అవిసెన్నా అవార్డు'తో సత్కరించింది. తన జీవిత చరమాంకంలో హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీకి ఛాన్సలర్‌గా కూడా సేవలందించారు.

హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ దృష్టిలో 'సాధన' అంటే కేవలం అవార్డులు పొందడం మాత్రమే కాదు, మరొకరి జీవితంలో సానుకూల మార్పును తీసుకురావడం.

హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ 1999లో కన్నుమూసినప్పటికీ, నేటికీ, ఆయన స్థాపించిన విద్యాసంస్థలలో వేలాది మంది విద్యార్థులు చదువుకుంటున్నారు, హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ స్థాపించిన ఆసుపత్రులలో రోగులు చికిత్స పొందుతున్నారు, అలాగే పరిశోధన మరియు విద్యా కార్యకలాపాలు విజయవంతంగా కొనసాగుతున్నాయి.

ఒక జ్ఞాని చెట్టును నాటేటప్పుడు, దాని నీడలో తాను కూర్చోలేకపోవచ్చని తెలిసినా, ఇతరులు మాత్రం తప్పక ఆ నీడను పొందుతారని భావిస్తాడు; సరిగ్గా అలాగే హకీమ్ సాహెబ్ హందర్డ్ సంస్థలను స్థాపించారు. ఇది హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ జీవితంలోని అత్యంత అద్భుతమైన అంశం.

హకీమ్ అబ్దుల్ హమీద్ వదిలివెళ్ళిన వారసత్వం ముందుకు తీసుకువెళ్లడం మన బాధ్యత కూడా.

No comments:

Post a Comment