అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం చరిత్ర 1920-2020 A History of Aligarh Muslim University1920-2020

 

మీకు ఈ విషయం తెలుసా?

"హై స్కూల్ ఇంగ్లీష్ గ్రామర్ అండ్ కంపోజిషన్" (రెన్ మరియు మార్టిన్, 1935), అర్థమెటిక్/అంకగణితం" (జాదవ్ చంద్ర చక్రవర్తి, 1890), " ఆల్జీబ్రా/బీజగణితం (జాదవ్ చంద్ర చక్రవర్తి, 1912), "యాన్ ఇంట్రడక్షన్ టు ది స్టడీ అఫ్ ఇండియన్ హిస్టరీ ” (D.D. కోశాంబి, 1956),,”  సుల్తాన్ మహమూద్ అఫ్ గజాన ” (ప్రొఫెసర్ మొహమ్మద్ హబీబ్, 1956),” ది అగ్రేరియన్ సిస్టమ్ ఆఫ్ మొఘల్ ఇండియా” (ఇర్ఫాన్ హబీబ్, 1963),” తోబా టేక్ సింగ్” (సాదత్ హసన్ మాంటో, 1953), ది సర్పెంట్ అండ్ ది రోప్ (రాజా రావు, 1963), ట్విలైట్ ఇన్ ఢిల్లీ (అహ్మద్ అలీ, 1943), లిహాఫ్ (ఇస్మత్ చుగ్తాయ్ 1943)," ఆప్బీటీ" (అబ్దుల్ మజీద్ దర్యాబాది, 1978), "ఆగ్ కా దరియా" (ఖుర్రాతుల్ అయిన్ హైదర్ 1951)," అబ్ ఏ గం (ముస్తాక్ యూసుఫీ ,1990), మొదలగు పుస్తకాలు  అన్ని అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్శిటీకి సంబంధించినవి. ఇది తెలుసుకొని మీరు  ఆశ్చర్యపోక మానరు.

అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్శిటీకి సంబంధించిన విద్యావేత్తలు గణితం, చరిత్ర మరియు ఆంగ్ల వ్యాకరణంపై ఉత్తమ గ్రాడ్యుయేట్ పాఠ్యపుస్తకాలను రూపొందించినారు. అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్శిటీ మరియు దాని పూర్వ విద్యార్థులు భారతదేశ సామూహిక జీవితానికి గణనీయంగా దోహదపడ్డారు.

ఉపఖండంలో ఆంగ్ల వ్యాకరణంపై అత్యంత ప్రభావవంతమైన పాఠ్య పుస్తకం 1930 నుండి 1931 వరకు అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్శిటీకి ప్రో-వైస్-ఛాన్సలర్‌గా పనిచేసిన హెన్రీ మార్టిన్ సహ రచయితగా ఉన్నారనటం ఆశ్చర్యo ను  కలిగిస్తుంది. అదేవిధంగా, అంకగణితం మరియు బీజగణితంపై అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన రెండు పుస్తకాలను AMUగణిత శాస్త్ర విభాగంలో పనిచేసిన బాబు చంద్ చక్రవర్తి (1855-1920) రచించారు. ప్రఖ్యాత చరిత్రకారుడు మరియు గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు D.D.కోసాంబి (1907-1966) మరియు ప్రఖ్యాత ఫ్రెంచ్ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు ఆండ్రీ వెయిల్ (1906-1998), కూడా అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్శిటీ గణిత శాస్త్ర విభాగంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు.

మధ్యయుగ చరిత్ర పై  ప్రసిద్ధ పండితులు, ప్రొఫెసర్ మొహమ్మద్ హబీబ్ (1895-1971) మరియు ఇర్ఫాన్ హబీబ్ (1931), అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్శిటీ/AMU అధ్యాపకులు మరియు సాదత్ హసన్ మాంటో (1912-1955), రాజా రావు (1908-2006), అహ్మద్ అలీ (199410-199410-1994) , ఇస్మత్ చుగ్తాయ్ (1915-1991), అబ్దుల్ మజీద్ దర్యాబాది (1892-1977), ఖురతుల్ ఐన్ హైదర్ (1927-2007), ముష్తాక్ అహ్మద్ యూసుఫీ, (1923-2018), షహర్యార్ (1936-2012) షాహ్(1950) మరియు నసీర్ (1950) అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్శిటీ/AMU పూర్వ విద్యార్థులు. ఆధునిక భారతదేశాన్ని రూపొందించే దిశగా, అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయానికి రూపొందినది..

అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఇద్దరు భారత రత్న  అవార్డు గ్రహీతలు ఉన్నారు. వారు -ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ (1890-1988) మరియు జాకీర్ హుస్సేన్ (1897-1969) మరియు అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం భారత జాతీయ ఉద్యమానికి గణనీయమైన సహకారం అందించినది.

ముప్పై మరియు నలభైలలో, అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం/ AMUవిద్యార్థులు షౌకత్ అలీ, మహ్మద్ అలీ, హస్రత్  మోహని, రఫీ అహ్మద్ కిద్వాయ్, రాజా మహీంద్ర ప్రతాప్, మహ్మద్ యూనస్, సైఫుద్దీన్ కిచ్లూ, అబ్దుల్ మజీద్ ఖవాజా, KM అష్రఫ్, ఖాజీ జలీల్ అబ్బాసీ, అబ్బా అబ్దుల్లా మరియు షేక్ అబ్దుల్లా మరియు దేశ విభజన, తరువాత మొహసినా కిద్వాయ్, అన్వరా తైమూర్, సాహెబ్ సింగ్ వర్మ, ఆరిఫ్ మొహమ్మద్ ఖాన్, ఆజం ఖాన్ మరియు ఇంకా చాలా మంది రాజకీయ రంగంలో ఆధిపత్యం చెలాయించారు.

ప్రముఖ ద్రుపద్ గాయకుడు రహీముద్దీన్ ఖాన్ దాగర్ (1901-1976) అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశాడని చాలా మందికి తెలియదు. పద్మభూషణ్ అవార్డు గ్రహీత అయిన  ఉస్తాద్ రహీమ్ ఉద్దీన్ ఖాన్ దాగర్ హిందుస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీతం యొక్క పురాతన రూపమైన ద్రుపద్ యొక్క విభిన్నమైన వైవిధ్యాన్ని “ది దగర్ బానీ” వ్యక్తీకరించడానికి గొప్పగా సహకరించారు మరియు ద్రుపద్ గానంలో కొత్త బాట పట్టాడు.

భారతీయ చలనచిత్ర పరిశ్రమ కు చెందున గొప్ప ఎడిటర్‌లలో  ఒకరు మరియు ఫిల్మ్ స్టడీస్‌లో ప్రసిద్ధ పండితుడు అయిన అసిమ్ సిద్ధిఖీ అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం/AMU కు చెందిన వాడు. హిందీ సినిమా కు చెందిన బేగం పారా, రేణుకా దేవి, ఖ్వాజా అహ్మద్ అబ్బాస్, అక్తరుల్ ఇమాన్, జాన్ నిసార్ అక్తర్, షకీల్ బదయుని, తలత్ మహమూద్, రహీ మాసోమ్ రజా, సయీద్ జాఫరీ, సురేఖ సిక్రి, నసీరుద్దీన్ షా, జావేద్ అక్తర్, ముజఫర్ అలీ, అనుభవ్ సిన్హా, దిలీప్ తాహిల్ మరియు ఇతరులు కూడా అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం/AMU తో సంభంధం ఉన్నవారే.

ప్రఖ్యాత నాటక రచయితలు హబీబ్ తన్వీర్ మరియు అస్గర్ వజాహత్ ఇక్కడ చదువుకున్నారు. అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం/AMU పూర్వ విద్యార్థులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రశంసలు పొందిన ప్రింట్‌మేకర్ జరీనా హష్మీ మరియు ప్రసిద్ధ కోల్లెజ్ పెయింటర్ ఫర్హాన్ ముజీబ్.

సాహిత్యం పట్ల మక్కువ అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయానికి ముఖ్య లక్షణం. ఇది ఉర్దూ, ఇంగ్లీష్, హిందీ, మలయాళం మరియు అస్సామీ భాషలలో వ్రాసిన అనేక మంది రచయితలను తయారు చేసింది మరియు జ్ఞానపీఠం, సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు మరియు ఇక్బాల్ సమ్మాన్‌తో సహా అత్యున్నత సాహిత్య పురస్కారాలను పొందింది.

అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా అందించబడిన ప్రసిద్ధ రచయితలు నిరంతరం పెరుగుతున్నట్లు కనిపిస్తారు మరియు వారిలో కొందరు ప్రముఖులు; హస్రత్ మోహనీ, మౌల్వీ అబ్దుల్ హక్, రషీద్ అహ్మద్ సిద్ధిఖీ, అబ్దుల్ మాజిద్ దర్యాబాది, జోష్ మలిహబాది, రాజా రావు, అహ్మద్ అలీ, మజాజ్, సాదత్ హసన్ మంటో, హయతుల్లా అన్సారీ, ఆలే అహ్మద్ సురూర్, ఖురరుల్ ఐన్ హైదర్, అలీ సర్దార్ జాఫ్రి, ఇస్ ముమత్ ఛ్‌మద్, యూసుఫీ, ముఖ్తార్ మసూద్, అస్లూబ్ అహ్మద్ అన్సారీ, వహీద్ అక్తర్, మునీబుర్ రెహ్మాన్, రెయాజుర్ రెహ్మాన్ షేర్వానీ, నజీర్ అహ్మద్, నెబకాంత్ బారువా, KP సింగ్, నమితా సింగ్, ఇఫ్తీఖత్ ఆలం ఖాన్, అథర్ సిద్ధిఖీ, అజార్మీ దుఖ్త్, నహిద్ సఫ్జ్వి మరియు చాలా మంది ఇతరులు.

అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం ఓరియంటల్ లెర్నింగ్, భాషలు మరియు సాహిత్యం తో పాటు  దాని వ్యవస్థాపకుడి కలకి అనుగుణంగా సమానంగా సైన్స్‌ ను ప్రచారం చేయడానికి ప్రయత్నించింది. అనేక మంది అధ్యాపకులు మరియు విద్యార్థులు అంతర్జాతీయంగా మరియు జాతీయంగా గుర్తింపు పొందారు. ఒబైద్ సిద్ధిఖీ, జహూర్ ఖాసిం, షమీమ్ జైరాజ్ పూరి, షాహిద్ జమీల్, ముజఫర్ అలీ, ఫకృద్దీన్ అహ్మద్, మహ్మద్ షఫీ, అబ్రార్ ముస్తఫా ఖాన్, నరేంద్ర కుమార్ గోవిల్, ప్రేమనాథ్ గంజు, పియారా సింగ్ గిల్, సలీం క్విజ్, సలీం క్విజ్ అఖ్లాఖుర్ రెహ్మాన్ కిద్వాయ్, అసోకే నాథ్ మిత్ర మరియు ఖుద్సియా తెహ్సిన్ మొదలైన వారు.

అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం ఉర్దూ, ఇంగ్లీష్ జర్నలిజం మరియు ఎలక్ట్రానిక్ మీడియాకు గొప్ప సహకారం అందించింది. ఇది 1938లో జర్నలిజంలో కోర్సును ప్రవేశపెట్టిన మొదటి విశ్వవిద్యాలయం, మరియు 1941లో ఆ కోర్సు అకస్మాత్తుగా రద్దు చేయబడింది. పూర్తి స్థాయి జర్నలిజం విభాగం చాలా కాలం తర్వాత ఉనికిలోకి వచ్చింది. అయినప్పటికీ, దాని పూర్వ విద్యార్థులు అంతర్జాతీయ మరియు జాతీయ స్థాయిలో ముద్ర వేశారు. వారిలో కొందరు సైఫ్ ఖలీద్ (అల్జజీరా), అనుజ్ కుమార్ (ది హిందూ), బ్రిజేంద్ర ప్రషార్ (ది హిందుస్థాన్ టైమ్స్), నవైద్ అంజుమ్ (అవుట్‌లుక్), అర్ఫా ఖానుమ్ షేర్వానీ (ది వైర్), రోమానా ఇస్రార్ ( ABP news0, సుమేరా ఖాన్ ( TV9) హీనా జుబేర్ (ఈటీవీ ఉర్దూ), ఎహ్తిషామ్ ఖాన్ (టీవీ 18), జీలానీ ఖాన్ (రెసిడెంట్ ఎడిటర్, ఇంక్విలాబ్), ఇస్మాయీల్ జాఫర్ ఖాన్ (గ్రూప్ ఎడిటర్, రాష్ట్రీయ షరా) మహ్మద్ అనాస్ (సండే గార్డియన్), ఎహ్తిషామ్ అలీ ఖాన్ (ఎన్‌డిటివి), పూనమ్ శర్మ( ఆజ్తక్) మొదలగు వారు.

ప్రారంభమైనప్పటి నుండి అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం/AMU క్రీడలను ప్రోత్సహించడానికి ప్రసిద్ధి చెందింది మరియు క్రికెట్ క్లబ్‌ను ఏర్పాటు చేసిన సంస్థ. రుడ్‌యార్డ్ కిప్లింగ్ దానిని ప్రస్తావించారు. వజీర్ అలీ, నజీర్ అలీ, లాలా అమర్‌నాథ్ సయ్యద్ ముస్తాక్ అలీ, జంగీర్ ఖాన్, మహ్మద్ షాహిద్, రిజ్వాన్ శంషాద్ మరియు ఏస్ హాకీ ప్లేయర్‌లు బిపి గోవింద, ఇనాముర్ రెహ్మాన్, జాఫర్ ఇక్బాల్, అస్లాం షేర్ ఖాన్ మరియు ఇంకా చాలా మంది ఇక్కడ చదువుకున్నారని అనడం లో ఆశ్చర్యం లేదు.

శతాబ్ది సంవత్సరంలో అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం/AMUపై అనేక పుస్తకాలు ప్రచురించబడ్డాయి. సర్ సయ్యద్ అకాడమీ కూడా సర్ సయ్యద్ యొక్క సేకరించిన రచనల యొక్క మూడు సంపుటాలను ప్రచురించింది మరియు క్రిస్టియన్ ట్రోల్, GFI గ్రాహం, డేవిడ్ లెల్‌విల్డ్ మరియు గెయిల్ మైన్‌ల్ట్ యొక్క సెమినల్ రచనలను అకాడమీ ప్రచురించింది. సెంటెనరీ వాల్యూమ్ AMU విశిష్టతను తెలుపుతుంది.

---ఈ వ్యాస రచయిత:షఫే కిద్వాయ్ 2019లో ఉర్దూకి  సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందిన ద్విభాషా విమర్శకుడు. అతను అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్సిటీలో మాస్ కమ్యూనికేషన్ ప్రొఫెసర్.

కలోనియల్ ఇండియాలో పాశ్చాత్య వైద్య చరిత్ర మరియు దాని పురోగమనం The history of Western Medicine and its rise in Colonial India

 

 

భారత ఉపఖండం బ్రిటీష్ వలస దేశాలలో  అతిపెద్ద మరియు అత్యధిక జనాభా కలిగిన భూభాగం మరియు బ్రిటిష్ పాలన నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందిన  మొదటి కొన్ని దేశాలలో ఒకటి. బ్రిటిష్ పాలన సుసంపన్నమైన భారతీయ సంస్కృతిపై ప్రభావం చూపడమే కాకుండా సాంప్రదాయ భారతీయ వైద్య విధానంపై కూడా గాఢమైన ప్రభావం చూపినది..

18వ శతాబ్దం మొదటివరకు  పాశ్చాత్య మరియు స్వదేశీ వైద్య వ్యవస్థల మధ్య సామాజిక అవగాహన ఉన్నప్పటికీ ఆంగ్ల వైద్యుడు విలియం హార్వే మొదటిసారిగా మానవ రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థను కనుగొన్నందున, బ్రిటిష్ వారు సాంప్రదాయ భారతీయ వైద్యాన్ని చిన్నచూపు చూడటం ప్రారంభించినారు.

 వైద్య రంగం లో పాశ్చాతులు సాధించిన   శాస్త్రీయ పురోగతి భారతదేశంలోని వైద్య వ్యవస్థ, సంస్థలు మరియు ప్రాక్టిషనర్స్ ను ప్రభావితం చేసింది. వాస్తవానికి అనేకమంది చరిత్రకారులు వలసరాజ్య పాలకులు  భారతదేశంలో తమ పాలనాదికారాన్ని విస్తరించడానికి పాశ్చాత్య వైద్యాన్ని ఒక సాధనంగా ఉపయోగించారని అంటారు. భారతదేశంలోని రెండు శతాబ్దాల బ్రిటిష్ పాలన యునాని మరియు ఆయుర్వేదాన్ని ఏ విధంగా ప్రభావితం చేసిందో  మనం లోతుగా మరియు నిశితంగా పరిశీలిద్దాం.

భారతదేశంలో విభిన్న నేపథ్యాల వైద్యులు ఉన్నారు. వారు ఆయుర్వేదం మరియు యునాని వైద్యం చేసే “వైద్యా మరియు హకీమ్‌”లు. భారతదేశంలో ఆయుర్వేద వ్యవస్థ 600BC కాలంలో ఉద్భవించింది. యునాని టిబ్ భారతదేశంలో 12వ శతాబ్దంలో భారతదేశంలో ముస్లిం పాలకులచే పరిచయం చేయబడింది.

18వ శతాబ్దం మధ్యలో, భారతదేశంలో 'డాక్టరీ' అని పిలువబడే పాశ్చాత్య వైద్యం వలస భారతదేశంలో ఊపందుకుంది. పాశ్చాత్య/యురోపియన్  వైద్యుని వేషధారణ, స్వరూపం మరియు వారు సంభాషించే విధానం సాంప్రదాయ వైద్యులకు  చాలా భిన్నంగా ఉoది. వీరికి బ్రిటిష్ వారు మరియు పాశ్చాత్య దేశాలలో చదువుకున్న కొందరు భారతీయులు మద్దతు ఇచ్చారు. మానవ శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం, శరీరధర్మ శాస్త్రం, పాథాలజీలో కొనసాగుతున్న ఆవిష్కరణలు మరియు పరిశోధనల పలితంగా పాశ్చాత్య వైద్యం  పట్ల ప్రజలలో ఆసక్తి పెరిగింది.

ప్రారంభంలో యూరోపియన్ వైద్యులు భారతీయ వైద్య విధానాన్ని గౌరవించారు మరియు ట్రాపికల్/ఉష్ణమండల వ్యాధుల చికిత్సలో వారి పద్ధతులను తెలుసుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. మైక్రోస్కోప్‌ ఆవిష్కరణ పాశ్చాత్య శాస్త్రవేత్తలకు వ్యాధికి కారణమయ్యే వ్యాధికారకాలను pathogens అధ్యయనం చేయడానికి సహాయపడినది.

బాక్టీరియా మరియు ప్రోటోజోవా ను పరిశీలన చేయడానికి ఆంటోనీ వాన్ లీవెన్‌హోక్ సింగిల్-లెన్స్ మైక్రోస్కోప్‌ను ఉపయోగించారు. 1851లో ఐరిష్ వైద్యుడు, ఆర్థర్ లీర్డ్  మరియు 1852లో జార్జ్ ఫిలిప్ కమ్మన్ చేత స్టెతస్కోప్‌ కనిపెట్టబడటం వైద్యరంగంలో ఒక భారీ పురోగతి. జ్ఞానం కంటే శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఉన్నందున తాము మరింత 'ఉన్నతమైన' వైద్య విధానాన్ని కలిగి ఉన్నామని  యూరోపియన్/పాశ్చాత్య వైద్యులు భావించారు.

కొంతమంది స్వదేశీ వైద్యులు కూడా పాశ్చాత్య వైద్యం యొక్క ఆలోచనలను స్వీకరించారు. భారతదేశంలో ఈ కాలంలో అనేక విభిన్న వైద్య విద్య, సేవలు మరియు సంస్థలు అభివృద్ధి చెందాయి. 18వ శతాబ్దంలో బెంగాల్‌లో బ్రిటీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చాలా మంది బ్రిటీష్ సర్జన్లను నియమించినది.  ఈ సర్జన్లు బ్రిటన్ మరియు భారతదేశంలో పోటీ పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణులు కావాలి. బెంగాల్‌లో బ్రిటీష్ సర్జన్ల ఉద్యోగాల కోసం “బెంగాల్ మెడికల్ సర్వీసెస్” స్థాపించబడింది.

18వ శతాబ్దంలో జరిగిన యుద్దాల  కారణంగా చాలా మంది సర్జన్లు మిలిటరీ సర్వీసెస్ కోసం పనిచేశారు. బ్రిటీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీచే నియమించబడిన భారతీయ సైనికులు బ్రిటిష్ వైద్యులచే వైద్య చికిత్స పొందిన మొదటి భారతీయులు. అయితే  కొంతమంది ఉన్నత స్థాయి కుల/అప్పర్ క్యాస్ట్   సైనికులు పాశ్చాత్య మందులను తిరస్కరించారు. వారికోసం కంపెనీ ఔషధాలను పంపిణీ చేయడానికి భారతీయ వైద్యులను నియమించింది. త్వరలోనే కంపెనీ భారతీయు మెడికల్ అసిస్టెంటులను నియమించుకోవడం ప్రారంభించింది. 1760 తర్వాత ప్రతి ప్రెసిడెన్సీలో "సబార్డినేట్ మెడికల్ సర్వీసెస్" (SMS) రూపొందించబడింది.

అనతికాలం లోనే  భారతీయ విద్యావేత్తలు  సాంప్రదాయ ఆయుర్వేద మరియు యునాని గ్రంథాలను అనువదించడం ప్రారంభించాడు, సర్ విలియం జోన్స్ 1789లో ‘జర్నల్ ఆఫ్ ఏషియాటిక్ రీసెర్చ్’ అనే పత్రికను స్థాపించారు. అతను భారతీయ ఔషధం మరియు ఔషధ మొక్కల పరిశోధనలకు మద్దతు ఇచ్చాడు.

1792లో కలకత్తాలో మొట్టమొదటి జనరల్ ఆసుపత్రిని ఏర్పాటు చేశారు, అది సాధారణ భారతీయ ప్రజల కోసం తెరవబడింది. ప్రజలు క్లిష్టమైన వ్యాధుల చికిత్స కోసం అక్కడకు రాసాగారు. క్రమంగా సంపన్నులు మరియు ఉన్నత వర్గ  భారతీయ పురుషులు సాంప్రదాయ మెడికల్ ప్రాక్టిషనర్స్ కన్నా  యురోపియన్/ బ్రిటిష్ వైద్యుల వద్ద చికిత్స పొందటం ప్రారంభించారు.

1822 మరియు 1824 సంవత్సరాలలో, కలకత్తాలో నేటివ్ మెడికల్ ఇనిస్టిత్యుట్ (NMI) మరియు సంస్కృత కళాశాలలు ఉర్దూ మరియు సంస్కృతం మీడియంలో పాశ్చాత్య మరియు భారతీయ వైద్య విధానాలను బోధించడానికి ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. 1849లో భారతదేశంలో వైద్య రంగంలో క్లోరోఫామ్‌ను ప్రవేశపెట్టిన తర్వాత ముఖ్యంగా ప్రసూతి శాస్త్రం, విచ్ఛేదనం శస్త్రచికిత్స మరియు ఫ్రాక్చర్ నిర్వహణలో వేగవంతమైన పురోగతి కనిపించింది. పాశ్చాత్య మరియు సాంప్రదాయ భారతీయ  వైద్య పద్దతుల మద్య దూరం పెరిగింది.

థర్మామీటర్లు, స్టెతస్కోప్, మైక్రోస్కోప్ మరియు వ్యాక్సిన్ వంటి ఆధునిక సాధనాలు వ్యాధి నిర్ధారణ మరియు నివారణలో పురోగతికి దారితీశాయి. ఈ పురోగతులు సాంప్రదాయ ఔషధాన్ని బాగా దెబ్బ తీసాయి. ఆసుపత్రులు మరియు క్లినిక్‌లలో ప్రాక్టికల్ లెర్నింగ్‌ను ప్రాముఖ్యతను ఇచ్చే పాశ్చాత్య వైద్యానికి విరుద్ధంగా భారతీయ వైద్య వ్యవస్థకు ప్రయోగాత్మకంగా క్లినికల్ శిక్షణ లేకపోవడం మరో లోటు.

క్రమంగా బ్రిటీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ తన సిబ్బందికి పాశ్చాత్య వైద్యంలో శిక్షణ ఇవ్వడం ప్రారంభించింది మరియు భారతీయ వైద్య విధానం పట్ల తన మద్దతును పూర్తిగా నిలిపివేసింది. 1822 మరియు 1824లో స్థాపించబడిన కళాశాలలు రద్దు చేయబడ్డాయి మరియు 1835లో కలకత్తా వైద్య కళాశాల స్థాపించబడింది, ఇది పాశ్చాత్య వైద్య విధానాన్ని ఆంగ్లంలో మాత్రమే భోదిస్తుంది.  మద్రాసు, బొంబాయి మరియు లాహోర్‌లలో కూడా వైద్య కళాశాలలు ప్రారంభించబడ్డాయి. ఈ కళాశాలలు రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ సర్జరీచే గుర్తించబడ్డాయి మరియు మానవ శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం, మానవ విచ్ఛేదం వంటి అనేక ఇతర సబ్జెక్ట్స్ కలిగి ఉన్నాయి. కోర్సు వ్యవధిని ఐదేళ్లకు పెంచారు. ఇండియన్ మెడికల్ సర్వీసెస్ (IMS) 1897లో ఏర్పడింది.

 

1860 నుండి 1880 మధ్య కాలంలో పారా-మెడికల్ సిబ్బందికి శిక్షణ ఇవ్వడానికి వైద్య పాఠశాలలు స్థాపించబడ్డాయి, వారిని 'లైసెన్షియేట్స్' అని పిలుస్తారు. అనేక ప్రాంతీయ సంస్థలలో పాశ్చాత్య వైద్యం స్థానిక భాషలలో పంపిణీ చేయబడింది. పాశ్చాత్య వైద్య విద్య భారతీయులకు అందుబాటులో ఉంది. ఇది వారికి డాక్టర్‌గా గుర్తింపు మరియు కంపెనీ వైద్య సేవలో ఉండే అవకాశాన్ని కల్పించింది. పాశ్చాత్య-విద్యావంతులైన భారతీయులు పాశ్చాత్య వైద్యానికి మద్దతు ఇచ్చారు మరియు దానిని విజ్ఞానం యొక్క అత్యుత్తమ రూపంగా పరిగణించారు.

పాశ్చాత్య వైద్యం భారతీయ స్త్రీలలో విస్తృతంగా ప్రాచుర్యం పొందింది. మార్చి 1886లో భారతదేశంలోని బాంబే ప్రెసిడెన్సీ కు చెందిన ఆనందీబాయి గోపాల్ జోషి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో వెస్ట్రన్ మెడిసిన్‌లో పట్టా పొందిన మొదటి మహిళ. రూపాబాయి ఫుర్దూంజీ ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి మహిళా మత్తు వైద్యురాలుగా పేరుగాంచింది.

 

బ్రిటీష్ వారు భారత ఉపఖండంలో తమ పాలనను సమర్థించుకోవడానికి వైద్యంతో సహా ప్రతి రంగంలో తమ ఆధిపత్యాన్ని నిరూపించుకోవడానికి ప్రయత్నించారు మరియు భారతదేశంలో వలసరాజ్య అధికారాన్ని మరియు ఆధిపత్యాన్ని స్థాపించడంలో పాశ్చాత్య వైద్యం సహాయపడింది.

 

 

మజ్లిస్-ఎ-అహ్రార్ ఇస్లాం, నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ చేత ప్రశంసించబడిన జాతీయవాద ముస్లిం పార్టీ मजलिस-ए-अहरार इस्लाम, एक राष्ट्रवादी मुस्लिम पार्टी जिसकी तारीफ़ नेताजी सुभाष चंद्रा बोस ने की

 

1929లో, “మజ్లిస్ అహ్రార్ ఇస్లాం” పంజాబ్‌లో జంగ్-ఎ-ఆజాదీ యొక్క గొప్ప నాయకుడు హజ్రత్ మౌలానా అతావుల్లా షా బుఖారీ చే స్థాపించబడినది మరియు ఈ పార్టీ పంజాబ్ మరియు కాశ్మీర్‌ లో విస్తరించబడే ద్రుష్టి లో ఉంది. హజ్రత్ మౌలానా అతావుల్లా షా బుఖారీ పాట్నాలో జన్మించాడు, కానీ పంజాబ్‌లో స్థిరపడ్డారు. చౌదరి అఫ్జల్ హక్, మౌలానా మజర్ అలీ మజర్, మౌలానా హబీబుర్ రెహమాన్ లుధియాన్వీ వంటి వ్యక్తులు దీనికి నాయకులు.

బీహార్‌లో, మజ్లిస్ అహ్రార్ ఇస్లాం గయాలో ప్రారంభించబడింది. గయాలో “మజ్లిస్ అహ్రార్ ఇస్లాం”ను ఫజల్ రెహ్మాన్ మరియు బిలాల్ అబ్గిల్వి స్థాపించారు. షా ముహమ్మద్ ఉస్మానీ ఇంట్లో దాని కార్యాలయం ఉంది. షా ముహమ్మద్ ఉస్మానీ మరియు అతని సోదరులు కూడా ఈ పార్టీ తో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు.

 1932లో, మజ్లిస్ అహ్రార్ ఇస్లాం బ్రిటీష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ఉద్యమాలు నిర్వహించినది. గయాలో ఈ పార్టి కి నాయకుడిగా ఉన్న ఖాజీ ముహమ్మద్ హుస్సేన్,బ్రిటిష్ వ్యతిరేక ఉద్యమం లో చురుకుగా పాల్గొని, అరెస్టు చేయబడ్డాడు. అప్పుడు అతని సోదరుడు ఖాజీ అహ్మద్ హుస్సేన్ పార్టీ బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఆ సమయంలో అహ్రారీ పార్టీ కార్యకర్తల బృందం  గయా నుండి కాశ్మీర్ వరకు పర్యటనకు వెళ్ళింది.

 గయా నివాసి షా వాజిహుద్దీన్ మిన్హాజీ 1932లో “బెంగాల్ మజ్లిస్ అహ్రార్ ఇస్లాం” కార్యదర్శి అయ్యాడు, పార్టీ కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నాడు మరియు 15 జూన్ 1932న అరెస్టయ్యాడు. జైలులో చాలా బాధలు అనుభవించారు.1937 బీహార్ ఎన్నికలలో  ముస్లిం అహ్రార్ పార్టీ పాల్గొంది మరియు దర్భంగా నుండి ముహమ్మద్ సలీం ముస్లిం అహ్రార్ పార్టీ టిక్కెట్‌పై గెలిచారు.

మజ్లిస్ అహ్రార్ ఇస్లాం భారతదేశ విభజనను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది, నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ 31 ఆగస్టు 1942న బెర్లిన్ నుండి తన రేడియో సందేశంలో ఈ పార్టీ పేరును బహదూర్ మజ్లిస్-ఇ-అహ్రార్, అని ప్రస్తావించారు మరియు దీనిని భారతీయ నేషనలిస్ట్ ముస్లిం పార్టీ  అని పేర్కొన్నారు. మజ్లిస్-ఇ-అహ్రార్  1939లో బ్రిటన్ యుద్ధ ప్రయత్నాలకు వ్యతిరేకంగా శాసనోల్లంఘన ప్రచారాన్ని ప్రారంభించింది.

మజ్లిస్-ఎ-అహ్రార్ ఇస్లాం ప్రధాన ఆశయం  భారతదేశంలోని ముస్లింలను ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావటం, కాంగ్రెస్ మరియు  ముస్లిం లీగ్ అనుసరిస్తున్న విభజన రాజకీయాల నుండి ముస్లింలను బయటకు తీసుకురావడము మరియు ముస్లింలకు సరైన ప్రాతినిధ్యం కల్పించడం.