14 May 2026

ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ గురించి మీరు తెలుసుకోవలసిన విషయాలు What you should know about Lung Cancer

 

Medical professional examining lung X-ray for signs of lung cancer.

-

ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ గురించి ఉన్న అతిపెద్ద అపోహ ఏమిటంటే అది కేవలం పొగతాగేవారికే వస్తుందని. పొగాకు ప్రధాన కారణంగా ఉన్నప్పటికీ, పొగతాగని వారిలో, ముఖ్యంగా మహిళలలో, ఈ వ్యాధి నిర్ధారణ అవుతున్న వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. వాయు కాలుష్యం, సరిగా గాలి ప్రసరణ లేని వంటగదులలో వంట పొగలు, వృత్తిపరంగా రసాయనాలకు గురికావడం, మరియు జన్యుపరమైన కారకాలు అన్నీ పాత్ర పోషిస్తాయి.

మీరు నిర్లక్ష్యం చేయకూడని హెచ్చరిక సంకేతాలు

కింది లక్షణాలలో ఏవైనా రెండు నుండి మూడు వారాల కంటే ఎక్కువ కాలం కొనసాగితే, వైద్యుడిని సంప్రదించండి. తగ్గని లేదా తీవ్రమయ్యే దగ్గు. కొద్దిగా అయినా సరే, దగ్గులో రక్తం పడటం. లోతుగా శ్వాస తీసుకున్నప్పుడు తీవ్రమయ్యే ఛాతీ నొప్పి.  కారణం తెలియని ఆయాసం. గొంతు బొంగురుపోవడం. కారణం తెలియని బరువు తగ్గడం. పదేపదే తిరగవస్తున్న ఛాతీ ఇన్ఫెక్షన్లు.

స్క్రీనింగ్ ద్వారా ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ముందుగానే గుర్తించవచ్చు.

ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ తరచుగా దాని ప్రారంభ దశలలో ఎటువంటి లక్షణాలను చూపించదు, కానీ నిరూపితమైన స్క్రీనింగ్ సాధనం ఉంది — అదే ఛాతీకి చేసే తక్కువ-మోతాదు CT స్కాన్. 50 ఏళ్లు పైబడిన, ఎక్కువగా ధూమపానం చేసేవారికి మరియు దీర్ఘకాలంగా ధూమపానం చేసేవారికి, ఈ సులభమైన, వేగవంతమైన స్కాన్ క్యాన్సర్‌లను అవి చాలా చిన్నవిగా, ఇంకా పూర్తిగా నయం చేయగల దశలో ఉన్నప్పుడే గుర్తించగలదు. అధిక ప్రమాదం ఉన్న ధూమపానం చేసేవారిలో CT స్క్రీనింగ్ ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ మరణాలను గణనీయంగా తగ్గిస్తుందని అధ్యయనాలు చూపించాయి. సంవత్సరాలుగా ఎక్కువగా ధూమపానం చేస్తున్న ప్రతి ఒక్కరినీ స్క్రీనింగ్ చేయించుకోవడం గురించి కోరుతున్నాను. అది ప్రాణాలను కాపాడగలదు.

చికిత్స రూపాంతరం చెందింది.

ఈ రోజు ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ చికిత్స, ఒక దశాబ్దం క్రితం ఉన్నదానిలా ఏమాత్రం లేదు. ఇప్పుడు మనం ప్రతి క్యాన్సర్‌ను జన్యు ఉత్పరివర్తనాల genetic mutations కోసం పరీక్షిస్తున్నాము. భారతీయ రోగులలో, EGFR వంటి ఉత్పరివర్తనాలు చాలా సాధారణం, మరియు ఈ వ్యాధిని సంవత్సరాల తరబడి నియంత్రించగల లక్షిత మాత్రలు targeted tablets మన వద్ద ఉన్నాయి. ఇమ్యునోథెరపీ ఒక విప్లవాత్మక మార్పును తీసుకువచ్చింది.

కేవలం పది, పదిహేను సంవత్సరాల క్రితం ఊహించలేని ఒక విషయాన్ని పంచుకోబోతున్నాను ఒకప్పుడు మరణశిక్షగా, బతికే అవకాశాలు కొన్ని నెలల్లోనే ఆగిపోయేవిగా భావించిన స్టేజ్ IV, ఇప్పుడు చాలా మంది రోగులు దానితో చనిపోవడం లేదు, కేవలం జీవిస్తున్నారు.

గమనిక: మీరు ధూమపానం చేస్తే, మానేయండి. మానేసిన క్షణం నుంచే ప్రమాదం తగ్గుతుంది. మీరు ధూమపానం చేయకపోతే, లక్షణాల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండండి, మరియు ముందుగానే చర్యలు తీసుకోండి. ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ఇకపై నిరాశ కలిగించే వ్యాధి కాదు. కానీ అంతా దానిని సకాలంలో గుర్తించడంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.

తెలుగు అనువాదం: సల్మాన్ హైదర్

 

 

10 May 2026

ఇస్లాంలో పిల్లలకు తల్లులే ప్రాథమిక గురువులు Mothers are primary teachers for kids in Islam

 

 


ప్రవక్త(స) యొక్క ప్రసిద్ధ హదీసు  — "స్వర్గం తల్లుల పాదాల కింద ఉంటుంది" —ఇస్లాంలో  తల్లుల హోదాను తెల్పుతుంది. తల్లికి సేవ చేయడం, గౌరవించడం మరియు జాగ్రత్తగా చూసుకోవడం దైవిక ప్రతిఫలానికి మార్గం.

తల్లిదండ్రుల పట్ల దయ చూపమని ఖురాన్ విశ్వాసులకు పదేపదే గుర్తు చేస్తుంది. తల్లిని గౌరవించడం ఒక విశ్వాస చర్య.  

తల్లి కేవలం జన్మనిచ్చేది మాత్రమే కాదు, ఆమె హృదయాలను తీర్చిదిద్దుతుంది, వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్మిస్తుంది మరియు ఒక కుటుంబంలో, సమాజంలో విశ్వాసానికి పునాది వేస్తుంది.

ఇస్లాం తల్లుల శారీరక మరియు మానసిక త్యాగాలను గుర్తిస్తుంది. గర్భధారణ కష్టాలు, ప్రసవ వేదన మరియు బిడ్డను పెంచడంలో పడే శ్రమ గురించి ఖురాన్ మాట్లాడుతుంది..

ఇస్లాంలో తల్లుల పట్ల కృతజ్ఞత చూపడం ఒక నైతిక బాధ్యత.ఇస్లాం లో హృదయాలను పోషించి, ఆత్మలకు మార్గనిర్దేశం చేసి, విశ్వాసాన్ని తీర్చిదిద్దే స్త్రీలు కలరు..

ఇస్లామిక్ ఆలోచనా విధానం ఒక వ్యక్తి యొక్క అంతర్గత మరియు బాహ్య స్వీయ సంపూర్ణ వికాసం నిర్మిస్తుంది. తల్లి ఓర్పుతో బోధిస్తుంది, జ్ఞానంతో సరిదిద్దుతుంది మరియు అల్లాహ్ కొరకు చిత్తశుద్ధితో ప్రేమిస్తుంది.

ఇస్లాం లో స్త్రీలు ఉపాధ్యాయులుగా, మార్గదర్శకులుగా, అక్కలుగా, పండితులుగా, లేదా కుటుంబాలు మరియు సమాజాలలో నిశ్శబ్దంగా ఉండే వ్యక్తులుగా ఉండవచ్చు; వారి ప్రభావం శాశ్వతమైనది.

ఇస్లాంలో ఆధ్యాత్మిక మాతృత్వానికి స్పష్టమైన ఉదాహరణలలో ఒకటి ప్రవక్త భార్యలకు ఇచ్చిన బిరుదులో కనిపిస్తుంది: ఉమ్మహత్ అల్-ము’మినిన్—అంటే విశ్వాసుల తల్లులు.

ఇస్లాంలో స్త్రీలు ఉమ్మత్‌కు బోధించారు, మార్గనిర్దేశం చేశారు, సరిదిద్దారు మరియు పోషించారు. తమ జ్ఞానం, నడవడిక మరియు త్యాగాల ద్వారా, వారు లెక్కలేనంత మంది వ్యక్తుల ఆధ్యాత్మిక జీవితాలను తీర్చిదిద్దారు.

తన కుటుంబంలోని ఒక పెద్ద మహిళ నుండి వినయం, సహనం లేదా నిజాయితీని నేర్చుకున్న ఒక యువతి, ఆ ప్రభావాన్ని జీవితాంతం తనతో పాటు తీసుకువెళుతుంది.

ఆధునిక కాలంలో ఆధ్యాత్మిక సంరక్షణ కోసం ఆధ్యాత్మిక తల్లుల అవసరం ఇంతకు ముందెన్నడూ లేనంత ఎక్కువగా ఉంది. యువత మార్గదర్శకత్వం కోసం అన్వేషిస్తున్నారు, సమాజాలు విచ్ఛిన్నతతో పోరాడుతున్నాయి,

కన్నతల్లి తరతరాల వారసత్వాన్ని అందిస్తుంది. ఒక దయగల మాట, మనస్ఫూర్తిగా నేర్పిన ఒక పాఠం, లేదా ఒక నిజాయితీ సలహా ఒకరి జీవితంలో సంవత్సరాల తరబడి, దశాబ్దాల తరబడి కూడా ప్రతిధ్వనించగలవు.

 

 

 

8 May 2026

హంటావైరస్ - లక్షణాలు మరియు ఇది ఎలా వ్యాపిస్తుంది. Hantavirus - symptoms and how it spreads

 

Hantavirus explained: How it spreads, symptoms, and why experts say there’s no need to panic 

ఈ వారం ప్రారంభంలో, దక్షిణ అర్జెంటీనా నుండి పశ్చిమ ఆఫ్రికా వైపు ప్రయాణిస్తున్న MV హోండియస్ అనే క్రూయిజ్ షిప్‌కు సంబంధించి హంటావైరస్ కేసుల సమూహాన్ని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ధృవీకరించింది. గురువారం నాటికి, ఎనిమిది కేసులు మరియు మూడు మరణాలు నమోదయ్యాయి.

ఆఫ్రికా CDC మరియు WHOతో సహా ఆరోగ్య అధికారులు, ఈ వ్యాప్తిలో హంటావైరస్ యొక్క ఆండెస్ Andes స్ట్రెయిన్ ఉనికిని ధృవీకరించారు

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం, ఈ అనారోగ్యాలు ఏప్రిల్ 6 మరియు ఏప్రిల్ 28 మధ్య ప్రారంభమయ్యాయి మరియు జ్వరం, జీర్ణకోశ లక్షణాలు, వేగంగా న్యుమోనియాగా మారడం, తీవ్రమైన శ్వాసకోశ ఇబ్బంది సిండ్రోమ్ (ARDS), మరియు షాక్‌తో గుర్తించబడ్డాయి. ఈ వ్యాప్తిపై దర్యాప్తు ఇంకా కొనసాగుతోంది.

హంటావైరస్ అంటే ఏమిటి:

హంటావైరస్‌లు అనేవి ప్రధానంగా ఎలుకల ద్వారా వ్యాపించే వైరస్‌ల సమూహం మరియు ఇవి మానవులలో తీవ్రమైన, మరియు కొన్నిసార్లు ప్రాణాంతకమైన, శ్వాసకోశ లేదా మూత్రపిండాల వ్యాధులను కలిగిస్తాయి.

ఈ వైరస్‌కు హంటాన్ నది పేరు పెట్టారు. కొరియా యుద్ధ సమయంలో, వేలాది మంది ఐక్యరాజ్యసమితి సైనికులు "కొరియన్ హెమరేజిక్ ఫీవర్" అని పిలవబడే వ్యాధితో అనారోగ్యానికి గురైనప్పుడు దీనిని మొదటిసారిగా గుర్తించారు.

తరువాత పరిశోధకులు, హంటాన్ వైరస్ ప్రధానంగా చారల పొలం ఎలుకల striped field mouse ద్వారా వ్యాపిస్తుందని కనుగొన్నారు మరియు వ్యాధి సోకిన ఆ ఎలుకలను కనుగొన్న నది పేరు మీదుగా ఈ వైరస్‌కు నామకరణం చేశారు.

మానవుల నుండి మానవులకు వ్యాపించగల సామర్థ్యం ఉన్న హంటావైరస్ యొక్క ఏకైక వేరియంట్ ఆండెస్ స్ట్రెయిన్ Andes strain. అయితే, ఇది వ్యాపించడానికి చాలా దగ్గరి మరియు సుదీర్ఘమైన సాన్నిహిత్యం అవసరం.

ప్రస్తుతం ప్రజలు భయపడాల్సిన అవసరం లేదని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. మరింత వ్యాప్తిని నివారించడానికి, తీవ్ర అనారోగ్యంతో ఉన్న ప్రయాణికులను ప్రత్యేక ఎయిర్ అంబులెన్స్‌లలో ఓడ నుండి తరలించారు.

యునైటెడ్ స్టేట్స్, స్విట్జర్లాండ్ మరియు ఫ్రాన్స్‌తో సహా పలు దేశాల అధికారులు, ఇంతకుముందు ఓడ నుండి దిగిన ప్రయాణికులను పర్యవేక్షిస్తున్నారు.

ఇది ఎలా వ్యాపిస్తుంది?

హంటావైరస్ ఒక జూనోటిక్ zoonotic వ్యాధి, అంటే ఇది జంతువుల నుండి మానవులకు వ్యాపిస్తుంది. శ్వాస తీసుకోవడం ద్వారా ఇది అత్యంత సాధారణంగా వ్యాపిస్తుంది. ఎలుకలు ఉన్న ప్రాంతాలను ఊడ్చేటప్పుడు లేదా వాక్యూమ్ చేసేటప్పుడు, ఎండిపోయిన ఎలుకల మూత్రం, రెట్టలు లేదా లాలాజలం గాలిలో కలిసిపోయి శ్వాస ద్వారా లోపలికి వెళ్ళే అవకాశం ఉంది.

కలుషితమైన పదార్థాలను నేరుగా తాకడం, ఆ తర్వాత నోరు, ముక్కు లేదా కళ్ళను తాకడం ద్వారా కూడా ఈ వైరస్ వ్యాపిస్తుంది. అరుదుగా అయినప్పటికీ, ఎలుకల కాటు లేదా గోకడం ద్వారా కూడా ఈ వైరస్ వ్యాపిస్తుంది.

 మనిషి నుండి మనిషికి హంటావైరస్ వ్యాధి సంక్రమించడం అత్యంత అరుదు మరియు ఇది హంటావైరస్ యొక్క ఆండెస్ స్ట్రెయిన్‌లో మాత్రమే నిర్ధారించబడింది.

లక్షణాలు

సాధారణంగా, వైరస్ సోకిన ఒకటి నుండి ఎనిమిది వారాల మధ్య లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఈ వైరస్ రెండు ప్రధాన రకాల తీవ్రమైన అనారోగ్యాలకు కారణమవుతుంది.

1. హంటావైరస్ పల్మనరీ సిండ్రోమ్ (HPS)

HPS సాధారణంగా జ్వరం, కండరాల నొప్పులు మరియు అలసట వంటి ఫ్లూ లాంటి లక్షణాలతో మొదలై, వేగంగా తీవ్రమైన శ్వాసకోశ వైఫల్యానికి దారితీస్తుంది. CDC ప్రకారం, ఈ సిండ్రోమ్‌లో మరణాల రేటు సుమారు 38%, అంటే వ్యాధి సోకిన వారిలో మూడింట ఒక వంతు కంటే ఎక్కువ మంది మరణించవచ్చు.

2. హెమరేజిక్ ఫీవర్ విత్ రీనల్ సిండ్రోమ్ (HFRS)

ఈ రకం సాధారణంగా తక్కువ తీవ్రతతో ఉంటుంది మరియు ప్రధానంగా మూత్రపిండాలను ప్రభావితం చేస్తుంది. ప్రారంభ లక్షణాలలో ఆకస్మిక అధిక జ్వరం, తలనొప్పి, నడుము నొప్పి మరియు వికారం ఉంటాయి. ఇవి క్రమంగా తీవ్రమైన మూత్రపిండాల వైఫల్యం, తక్కువ రక్తపోటు మరియు అంతర్గత రక్తస్రావానికి దారితీయవచ్చు. మరణాల రేటు 1% నుండి 15% మధ్య ఉంటుందని అంచనా.

చికిత్స

ప్రస్తుతం హంటావైరస్ సంక్రమణకు నిర్దిష్టమైన నివారణ లేదా టీకా లేదు. వైరస్‌తో పోరాడుతున్నప్పుడు శరీరం పనిచేయడానికి సహాయపడటానికి, చికిత్స ప్రధానంగా ఆసుపత్రిలో చేరడం మరియు సహాయక సంరక్షణపై ఆధారపడి ఉంటుంది. తీవ్రమైన అనారోగ్యంతో ఉన్న రోగులకు తరచుగా ఇంటెన్సివ్ రెస్పిరేటరీ సపోర్ట్ మరియు క్రిటికల్ కేర్ మేనేజ్‌మెంట్ అవసరం అవుతుంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా హంటావైరస్ ఇన్ఫెక్షన్లు ఎంత సాధారణం?

అనేక ప్రాంతాలలో వ్యాప్తి చెందుతున్న కేసులు నమోదవుతూనే ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా హంటావైరస్ ఇన్ఫెక్షన్లు సాపేక్షంగా అసాధారణంగానే ఉన్నాయి.

2025లో, ఎపిడెమియోలాజికల్ 47వ వారం నాటికి, అమెరికా ఖండంలోని ఎనిమిది దేశాలు 229 కేసులు మరియు 59 మరణాలను నివేదించాయి, కేసు మరణాల రేటు 25.7%గా ఉంది.

యూరోపియన్ ప్రాంతంలో, 2023లో 1,885 హంటావైరస్ ఇన్ఫెక్షన్లు నమోదయ్యాయి, ఇది ప్రతి 100,000 మందికి 0.4 కేసులకు సమానం, 2019 మరియు 2023 మధ్య గమనించిన అత్యల్ప రేటు ఇదే.

తూర్పు ఆసియాలో, ముఖ్యంగా చైనా మరియు దక్షిణ కొరియాలో, హంటావైరస్ హెమరేజిక్ ఫీవర్ విత్ రీనల్ సిండ్రోమ్ (HFRS) ప్రతి సంవత్సరం వేలాది ఇన్ఫెక్షన్లకు కారణమవుతూనే ఉంది, అయితే ఇటీవలి దశాబ్దాలలో మొత్తం సంభవం తగ్గింది.

మరో లాక్‌డౌన్ ఉంటుందా?

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్త ప్రమాదాన్ని తక్కువగా అంచనా వేస్తోంది, మరియు మరో లాక్‌డౌన్‌కు సంబంధించి ఎలాంటి ప్రణాళికలు లేదా సిఫార్సులు లేవు. Hantavirus వ్యక్తుల మధ్య సులభంగా వ్యాపించదు కాబట్టి, ఈ దశలో ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. 

 

దేశవ్యాప్తం గా ముస్లిం ఎమ్మెల్యేల తగ్గుదల Decline in Muslim MLAs across India

 

 

న్యూఢిల్లీ:

 

భారతదేశవ్యాప్తంగా రాష్ట్ర శాసనసభలలో ముస్లిం శాసనసభ్యుల సంఖ్య 2014 నుండి గణనీయంగా తగ్గింది..గణాంకాల ప్రకారం, ముస్లిం ఎమ్మెల్యేల సంఖ్య 2013లో 339 నుండి ప్రస్తుతం 282కి పడిపోయింది. అధిక ముస్లిం జనాభా ఉన్న రాష్ట్రాలలో ఈ తగ్గుదల బలంగా కనిపిస్తోంది.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లో, ముస్లింలు జనాభాలో దాదాపు 19 శాతం ఉన్నారు. 403 మంది సభ్యులున్న ఆ రాష్ట్ర శాసనసభలో ఇప్పుడు 31 మంది ముస్లిం ఎమ్మెల్యేలు ఉన్నారు, ఇది గతంలో ఉన్న 63 మంది నుంచి తగ్గింది.

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ముస్లిం ఎమ్మెల్యేల సంఖ్య 59 నుంచి 37కి పడిపోయింది. బీహార్‌లో ఈ సంఖ్య 19 నుంచి 11కి తగ్గగా, రాజస్థాన్‌లో 11 నుంచి ఆరుకు పడిపోయింది. 

అనేక రాష్ట్రాలలో, పార్టీలు టిక్కెట్ల పంపిణీలో ముస్లిం ప్రాతినిధ్యాన్ని తగ్గిస్తూనే, కుల, సామాజిక వర్గాల లెక్కలను సమతుల్యం చేస్తున్నాయి.

పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు అస్సాంలో జరిగిన తాజా ఎన్నికలలో బీజేపీ ఏ ముస్లిం అభ్యర్థినీ బరిలోకి దించలేదని సమాచారం.

అనేక అసెంబ్లీలలో ప్రాతినిధ్య అంతరాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ముస్లింలు జనాభాలో సుమారు 27 శాతం ఉండగా, అసెంబ్లీ సీట్లలో దాదాపు 12.6 శాతం మాత్రమే వారి ఆధీనంలో ఉన్నాయి. అస్సాంలో ముస్లింలు జనాభాలో మూడింట ఒక వంతు కంటే ఎక్కువగా ఉండగా, అసెంబ్లీలో వారి ప్రాతినిధ్యం దాదాపు 17 శాతంగా ఉంది.

కాంగ్రెస్ పార్టీలో అత్యధికంగా 61 మంది ముస్లిం ఎమ్మెల్యేలు ఉన్నారు. ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్, తృణమూల్ కాంగ్రెస్, మరియు సమాజ్‌వాదీ పార్టీలు ఉన్నాయి. కేరళ, జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్, మరియు తమిళనాడులలో ముస్లిం ప్రాతినిధ్యం తులనాత్మకంగా బలంగా కొనసాగుతోంది.