దారా షికో1615 –1659 दारा शिकोह। 1615 –1659

 

 

మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో అత్యంత విద్యావంతుడైన యువరాజు దారా షికో. ఆయనకు కత్తి ఝుళిపించడం తెలుసు, కానీ పుస్తకాలంటే అంతకంటే ఎక్కువ ఇష్టం. ఆయనకు వేట కంటే సూఫీ సన్యాసుల సమావేశాలంటే ఎక్కువ ఇష్టం. ఆయన మతం, దేవుడు, మానవత్వం గురించి గంటల తరబడి చర్చించగలడు. దారా పండితులు, సాధువుల మధ్య ఎక్కువ సమయం గడిపేవాడు.ఇదే ఆయనకు అతిపెద్ద బలంగా, బహుశా అతిపెద్ద బలహీనతగా కూడా మారింది.

దారా, షాజహాన్ మరియు ముంతాజ్ మహల్‌ల పెద్ద కుమారుడు. దారా తన అత్యంత ప్రియమైన కుమారుడనే విషయాన్ని షాజహాన్ ఎన్నడూ దాచలేదు. రాజసభలో దారా హోదా తన ఇతర సోదరుల కంటే ఉన్నతమైనది. దారా కి ఉన్నతమైన పదవులు, ముఖ్యమైన బాధ్యతలు అప్పగించారు, మరియు దాదాపు అందరూ అతనే తదుపరి చక్రవర్తి అవుతాడని భావించారు.

కానీ దారా ఇతర మొఘల్ రాకుమారుల వంటివాడు కాదు. అతను కేవలం ముస్లిం పండితులను మాత్రమే కలవలేదు. జ్ఞానం ఉన్న ప్రతి ఒక్కరి పట్ల దారా కి ఆసక్తి ఉండేది. దారా సూఫీ సన్యాసి మియాన్ మీర్ చేత, ఆ తర్వాత ముల్లా షా బదఖ్షీ చేత ఎంతగానో ప్రభావితుడయ్యాడు. క్రమంగా, హిందూ తత్వశాస్త్రం పట్ల కూడా దారా కి  ఆసక్తి పెరిగింది.

ఆ రోజుల్లో, ఒక మొఘల్ రాకుమారుడికి సంస్కృతం తెలిసి ఉండటం చాలా అసాధారణమైన విషయం. కానీ దారా బనారస్ నుండి పండితులను ఆహ్వానించి, ఉపనిషత్తులను అధ్యయనం చేసి, ఆ తర్వాత వాటిని పర్షియన్ భాషలోకి అనువదింపజేసాడు. దారా ఈ పుస్తకానికి 'సిర్ర్-ఎ-అక్బర్' అని పేరు పెట్టాడు, దీని అర్థం "గొప్ప రహస్యం".

ఖురాన్ కూడా సూచించే అదే నిగూఢ జ్ఞానం ఉపనిషత్తులలో కూడా ఉందని దారా విశ్వసించాడు. దారా 'మజ్మా-ఉల్-బహ్రైన్' అనే మరో పుస్తకాన్ని రాశాడు, దీని అర్థం "రెండు సముద్రాల సంగమం".

హిందూ మతం, ఇస్లాం రెండు సంప్రదాయాల ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణలలో అనేక సారూప్యతలు ఉన్నాయని దారా చూపించాలనుకున్నాడు. సత్యం ఒక్కటే, కానీ ప్రజలు దానిని వేర్వేరు మార్గాల ద్వారా చేరుకుంటారని దారా విశ్వసించాడు.

1657 లో షాజహాన్ తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురయ్యాడు. అప్పుడే మొఘల్ సామ్రాజ్యం యొక్క అత్యంత రక్తపాత యుద్ధం ప్రారంభమైంది.

నలుగురు యువరాజులు యుద్ధరంగంలోకి ప్రవేశించారు: దారా షికో, షుజా, మురాద్ మరియు ఔరంగజేబ్.

ప్రారంభంలో, దారాకు అన్నీ ఉన్నాయి: ఢిల్లీ, ఆగ్రా, రాజ ఖజానా మరియు తన తండ్రి మద్దతు. కానీ అతనిలో ఒక లోటు ఉంది: యుద్ధ అనుభవం. మరోవైపు, ఔరంగజేబ్ దక్కన్‌లో సంవత్సరాల తరబడి పోరాడాడు. అతను ఎన్నో దండయాత్రలకు నాయకత్వం వహించాడు. ఔరంగజేబ్ ఒక అద్భుతమైన సేనాధిపతి మరియు అసాధారణమైన సహనమున్న వ్యూహకర్త.

సముగఢ్ యుద్ధం. ఆగ్రా సమీపంలో రెండు సైన్యాలు ముఖాముఖి తలపడ్డాయి. మొదట్లో, దారా సైన్యం సంఖ్యాపరంగా ఆధిక్యతతో ఉంది. ఔరంగజేబు తన సైన్యాన్ని అత్యంత క్రమశిక్షణతో నడిపించాడు. ఈలోగా, దారా ఒక పెద్ద తప్పు చేశాడు.

దారా యుద్ధ సమయంలో, ఏదో కారణం చేత, ఏనుగు దిగి గుర్రం ఎక్కాడు. కానీ దారా చనిపోయాడన్న వార్త యుద్ధభూమి అంతటా వ్యాపించింది. అదే పుకారు దారా ఓటమికి కారణమైంది. అతని సైన్యం చెల్లాచెదురైంది. యుద్ధం, అకస్మాత్తుగా ఔరంగజేబుకు అనుకూలంగా మారింది.

దారా ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. కానీ సహాయం కోసం ఒక రాజ్యం నుండి మరొక రాజ్యం కి తిరిగాడు. కొందరు ఆశ్రయం కల్పించగా, మరికొందరు తలుపులు మూసేశారు. చివరికి, అతను ఆఫ్ఘన్ నాయకుడైన మాలిక్ జీవన్‌ను నమ్మాడు.

ఇదే అతను చేసిన అతిపెద్ద పొరపాటు అని తేలింది. ఒకప్పుడు దారా ప్రాణాలను కాపాడిన ఆ వ్యక్తే, బహుమతి ఆశతో దారా ను బంధించి ఔరంగజేబుకు అప్పగించాడు.

ఆ తర్వాత విచారణ ప్రారంభమైంది. అతనిపై తిరుగుబాటు ఆరోపణలు మాత్రమే కాకుండా, ఇస్లాం వ్యతిరేకి అని అర్థం వచ్చేలా "కాఫిర్" అని కూడా ముద్ర వేశారు. దారా ఇస్లాం నుండి దారి తప్పాడని ప్రకటిస్తూ పలువురు ఉలేమాల నుండి ఫత్వా పొందబడింది.

ఆగస్టు 30, 1659 న దారా షికో హత్య చేయబడ్డాడు. ఔరంగజేబు దారా మొండెంను ఢిల్లీలోని హుమాయున్ సమాధి ప్రాంగణంలో ఖననం చేశాడు.

మతాల మధ్య గోడలు కాకుండా, వారధులు నిర్మించడానికి చేసిన ప్రయత్నాలకు గాను దారా షికోహ్ ఈనాటికీ స్మరించబడతారు. ఆయన ఉపనిషత్తులను పర్షియన్ భాషలోకి అనువదించారు. సత్యం అనేది ఏ ఒక్క గ్రంథానికో లేదా మతానికో పరిమితం కాదని నమ్మే ధైర్యాన్ని దారా ప్రదర్శించారు.