ఢిల్లీ కళాశాలగా అభివృద్ధి చెందిన మదర్సా ఘాజియుద్దీన్

 

మధ్య ఢిల్లీలో గల జాకిర్ హుస్సేన్ ఢిల్లీ కళాశాల (ZHDC) ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం (DU) యొక్క అనుబంధ కళాశాల మరియు భారతదేశంలో మొఘల్ కాలంలో స్థాపించబడిన చాలా పురాతన విద్యా సంస్థ అని తెలుస్తుంది..

జాకిర్ హుస్సేన్ ఢిల్లీ కళాశాల మూలాలు 17వ శతాబ్దం చివరి సంవత్సరాలలో, చక్రవర్తి ఔరంగజేబు యొక్క ప్రముఖ దక్కన్ సేనాధిపతులలో ఒకరైన మరియు హైదరాబాద్ మొదటి నిజాం తండ్రి అయిన ఘాజీఉద్దీన్ ఖాన్ ఒక మదర్సాను స్థాపించడంతో మొదలయ్యాయి. ఆ కాలంలోని అనేక సంస్థల వలె, ఇది దాని వ్యవస్థాపకుడు చేసిన వ్యక్తిగత విరాళాల ద్వారా పోషించబడింది.ఢిల్లీ ఒక పరిపాలనా రాజధానిగా మరియు మేధో కేంద్రంగా పనిచేసిన కాలంలో మదర్సా ఘాజియుద్దీన్ ఒక ఉన్నత విద్యా కేంద్రంగా పనిచేసింది.

మదర్సా ఘాజియుద్దీన్ లో  క్రమబద్ధమైన ఇస్లామిక్ అధ్యయనాలతో పాటు, మొఘల్ భారతదేశంలో పరిపాలన మరియు పాండిత్యానికి ప్రధాన భాషలైన పర్షియన్ మరియు అరబిక్‌లలో విద్యార్థులకు శిక్షణ ఇచ్చారు. న్యాయపరమైన తార్కికత, పరిపాలన మరియు మేధో పరిశోధనకు అవసరమైన తర్కం, తత్వశాస్త్రం, గణితం మరియు ఖగోళశాస్త్రం వంటి విభాగాలు కూడా బోధనలో భాగంగా ఉన్నాయి.

18వ శతాబ్దం చివరి మరియు 19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఢిల్లీలో పెద్ద రాజకీయ సంక్షోభం నెలకొంది. మొఘల్ అధికారం బలహీనపడటం మరియు 1803లో బ్రిటిష్ వారు నగరాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడంతో, సాంప్రదాయ విద్యాసంస్థలు నిధుల తగ్గింపు మరియు పరిపాలనాపరమైన అంతరాయాలతో బాధపడ్డాయి, మరియు మదర్సా ఘాజియుద్దీన్ కూడా దీనికి మినహాయింపు కాదు.

బ్రిటిష్ అధికారులు అజ్మేరీ గేట్ సమీపంలో గల మదర్సా ఘాజియుద్దీన్ దాని వ్యూహాత్మక స్థానాన్ని మరియు దాని విద్యా సామర్థ్యాన్ని గుర్తించారు. డిల్లి కళాశాల తన చారిత్రక ప్రాముఖ్యతకు గుర్తింపు పొందింది..

19వ శతాబ్దం తొలి దశాబ్దాలలో, అజ్మేరీ గేట్ సముదాయంలో కల మదర్సా ఘాజియుద్దీన్,  ఢిల్లీ కళాశాలగా రూపాంతరం చెందినది. డిల్లి కళాశాల 19వ శతాబ్దంలో జరిగిన "ఢిల్లీ పునరుజ్జీవనం"లో కీలక పాత్ర పోషించింది ఢిల్లీ కళాశాల ఆంగ్ల విద్యను, పాశ్చాత్య శాస్త్రీయ విజ్ఞాన విభాగాలను ప్రవేశపెట్టింది.ఢిల్లీ కళాశాల మేధోపరమైన వినిమయానికి వేదికగా మారింది. ఢిల్లీ కళాశాలకు సంబంధించిన అత్యంత ముఖ్యమైన సహకారాలలో ఒకటి, శాస్త్రీయ మరియు తాత్విక రచనలను ఉర్దూలోకి అనువదించడం.

ఢిల్లీ కళాశాలను తరువాత కాశ్మీరీ గేట్ ప్రాంతానికి తరలించినప్పటికీ, అజ్మేరీ గేట్ ప్రాంగణం ఒక విద్యాసంస్థగా కొనసాగింది. డాక్టర్ జాకిర్ హుస్సేన్ మరియు ఇతరుల మద్దతుతో, 1948లో ఢిల్లీ కళాశాల ఒక మతాతీత సంస్థగా పునరుద్ధరించబడింది.

1975లో, ఈ కళాశాలకు డాక్టర్ జాకిర్ హుస్సేన్ పేరు పెట్టారు. 1986లో, కళాశాల ప్రాంగణాన్ని దాని ప్రస్తుత ప్రదేశమైన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మార్గ్‌కు మార్చారు. 2010 లో కళాశాల పేరును జాకిర్ హుస్సేన్ ఢిల్లీ కళాశాలగా మార్చడం జరిగింది.

మొఘల్-యుగపు మదర్సా నుండి ఢిల్లీ కళాశాల పరిణామం, భారతదేశ అభివృద్ధికి ముస్లింల సహకారం సంస్థాగత, నైతిక మరియు మేధోపరమైనదని నిరూపిస్తుంది.