12 February 2026

దివ్య ఖురాన్ మరియు హదీసు వెలుగు లో జంతువుల పట్ల కరుణ, దయ Kindness towards Animals in the light Quran and Hadis

 

 

 

భూమిపై జీవ వైవిధ్యాన్ని కాపాడుకోవడం ప్రతి ముస్లిం యొక్క  విధి.

దివ్య ఖురాన్ ప్రకారం మానవుడు భూమిపై ఖలీఫా (ప్రతినిధి) Khalifah (vicegerent) గా  పర్యావరణం పట్ల మరియు అన్ని జీవుల పట్ల బాధ్యత కలిగి ఉన్నాడు. భూమిపై అందించిన సంపదను న్యాయంగా ఉపయోగించుకోనేoదుకు  అల్లాహ్ మనిషికి అన్ని హక్కులు మరియు అధికారాలను ఇస్తాడు. అయితే, అన్ని జీవులలో అత్యున్నత స్థానాన్ని ఆక్రమించిన ఖలీఫా (పురుషుడు మరియు స్త్రీ) జంతువులను కరుణతో చూసుకోవాలి మరియు వాటిని హింసించరాదు.

దివ్య ఖురాన్ జంతు రాజ్యానికి విశేషమైన ప్రాముఖ్యతను ఇస్తుంది. దాదాపు రెండు వందల ఖురాన్ ఆయతులు  జంతువులను వివిధ దృక్కోణాల నుండి చర్చిస్తాయి. ఖురాన్ లో పక్షులు, కీటకాలు, అడవి జంతువులు మరియు పెంపుడు జంతువులు సహా 36 జంతువుల పేర్లను స్పష్టంగా ప్రస్తావించబడినాయి. అంతేకాకుండా, ఖురాన్‌లోని అనేక అధ్యాయాలకు అల్-బఖరా (ఆవు), అల్-అన్'ఆమ్ (పశువులు మేపడం), అన్-నహ్ల్ (తేనెటీగ), అన్-నమ్ల్ (చీమ), అల్-అంకబుత్ (సాలీడు) మరియు అల్-ఫీల్ (ఏనుగు) వంటి జంతువుల పేర్లు పెట్టారు. సూరా అల్-అదియత్ (దాడి చేసేవారు/రేసర్లు) కూడా గుర్రాలను సూచిస్తుంది.

సూరా బఖరా (2:205): “వారు భూమిలో  అంతటా అల్లర్లు వ్యాప్తి చేయడానికి మరియు పంటలు మరియు పశువులను నాశనం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తారు. అల్లాహ్ కల్లోలాన్ని ఇష్టపడడు.” కాబట్టి అల్లాహ్ దృష్టిలో జంతువులు లేదా మొక్కలు (పంటలు) ఏదైనా మార్పు లేదా నాశనం చేయడం మనిషి చేసిన దుష్కార్యం (ఫసాద్ ఫిల్ అర్జ్), దానికి అతను శిక్షించబడతాడు.

సూరహ్ అల్-జాథియా (45)లోని 4వఆయత్ లో, మానవుల సృష్టిని మరియు సర్వశక్తిమంతుడైన అల్లాహ్ వ్యాప్తి చేసిన వివిధ రకాల జంతువులను విశ్వసించేవారికి అనేక సంకేతాలు ఉన్నాయని, అవి అల్లాహ్ గొప్పతనాన్ని ప్రతిబింబించేలా మరియు గ్రహించేలా చేస్తాయని కూడా పేర్కొనబడింది.

అదేవిధంగా, సూరహ్ అన్-నమ్ల్‌లో ప్రవక్త సోలమన్ చీమల సంఘటన లేదా సూరహ్ అల్-కహ్ఫ్‌లో కుక్కతో గుహ సహచరుల ప్రస్తావన అన్నీ అల్లాహ్ శక్తికి సంకేతాలు.

ఖురాన్ ముస్లింలను జంతువులను దయ మరియు కరుణతో చూసుకోవాలని గట్టిగా ఆదేశించిన వాస్తవాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, అల్లాహ్ ప్రవక్త జంతువుల జీవితానికి సంబంధించి అల్లాహ్ ఆదేశాలను పాటించమని ముస్లింలకు అనేక సూచనలు జారీ చేశారు.

అలాంటి కొన్ని సూక్తులు (హదీసులు) క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి 

జంతువులను లేదా పక్షులను షూటింగ్ లక్ష్యాల కోసం ఉపయోగించడాన్ని ఇస్లాం నిషేధిస్తుంది.  ప్రవక్త ఇలా చెప్పారని ఇబ్న్ అబ్బాస్ వివరించారు, “ఆత్మ ఉన్న దేనినీ లక్ష్యంగా ఉపయోగించవద్దు.” (ముస్లిం)

ఇబ్న్ అబ్బాస్ వివరించారు: మేము ప్రవక్త తో కలిసి వెళ్తుండగా, ఒక వ్యక్తి తన గొర్రెలను వధించడానికి కట్టివేసినట్లు చూశాము. అతను జంతువు ముందు తన కత్తిని పదునుపెడుతున్నాడు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ ఆ వ్యక్తిని మందలించారు.: మీరు దాన్ని (జంతువును) చాలాసార్లు చంపాలనుకుంటున్నారా? (ముస్తాద్రక్ తబరాని)

మరొక చోట, ప్రవక్త ఇలా అంటారు: “అన్ని జీవులు దేవుని కుటుంబం (అయల్ Ayal) లాంటివి: మరియు దేవుడు తన కుటుంబానికి అత్యంత ప్రయోజనకరమైన వారిని ఎక్కువగా ప్రేమిస్తాడు.” (అనస్, బుఖారీ ద్వారా వివరించబడింది)

అల్లాహ్ దూత ఇలా అన్నారు: “జంతువు పట్ల క్రూరంగా ప్రవర్తించడం మానవుల పట్ల క్రూరంగా ప్రవర్తించడం లాంటిది.” (మిష్కత్ అల్-మసాబిహ్, బుఖారీ 

ఒకసారి సైనిక యాత్ర నుండి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, కొంతమంది సహచరులు ఒక  గూడు నుండి  పక్షి పిల్లలను తీసుకెళ్లారు. తల్లి పక్షి అరుస్తూ ఎగరడం ప్రారంభించింది. ఈ విషయం తెలియగానే, అల్లాహ్ దూత కోపంతో, పిల్లలను తిరిగి గూడులో పెట్టమని ఆదేశించాడు. (అబూ దావూద్)

అబూ హురైరా ద్వారా వివరించబడింది: అల్లాహ్ దూత ఇలా అన్నారు, “ఒక వ్యక్తి రోడ్డుపై నడుస్తుండగా, అధిక దాహం కారణంగా ఒక కుక్క ఊపిరి పీల్చుకుంటూ బురదను నాకడం చూశాడు. అతను ఒక బావిలోకి దిగి తన చెప్పును (నీళ్లతో) నింపి కుక్కకు నీళ్ళు పోశాడు. అల్లాహ్ ఆ పనికిఅ ఇష్టపడ్డాడు మరియు అతనిని క్షమించాడు.” ప్రజలు అడిగారు, “ఓ అల్లాహ్ అపొస్తలుడా! జంతువులకు సేవ చేయడంలో మాకు ప్రతిఫలం ఉందా?” అని అతను అన్నాడు, “(అవును) ఏదైనా జీవికి (జీవికి) సేవ చేసినందుకు ప్రతిఫలం ఉంది.” (బుఖారీ, ముస్లిం) మరొక హదీసులో (బహుశా అదే విధంగా), ఒక చెడ్డ స్వభావం గల స్త్రీ కుక్కకు నీళ్ళు పోసినందుకు క్షమించబడింది.

మరో హదీసులో, అల్లాహ్ దూత  ఇలా అన్నారు, “ఒక స్త్రీ ఆకలితో చనిపోయే వరకు తాళం వేసి ఉంచిన పిల్లి కారణంగా ఆమెను అగ్నిలో (నరకంలో) పడేశారు.” (బుఖారీ)

ఇస్లాం ప్రవక్త ఇలా అన్నారు: “దేవుని జీవుల పట్ల దయ చూపేవాడు తన పట్ల దయ చూపినట్లే.” (బుఖారీ, ముస్లిం)

అల్లాహ్ ప్రవక్త మక్కా నుండి మదీనాకు వలస వచ్చినప్పుడు, అక్కడి ప్రజలు ఒంటెల మూపురాలను మరియు గొర్రెల లావుపాటి తోకలను నరికివేయేవారు. ప్రవక్త ఈ అనాగరిక ఆచారాన్ని ఆపమని ఆదేశించారు.

దేవుని దూత జంతువుల ముఖంపై కొట్టడం మరియు ముఖంపై ముద్ర / బ్రాండ్ వేయడం నిషేధించారు. (జాబీర్, ముస్లిం)

ప్రవక్త ముహమ్మద్ ప్రజలకు (రేబిస్ కారణంగా) ప్రమాదకరమైన కుక్కలను చంపాలని చెప్పారు, కానీ మందల (రక్షణ) కోసం, వేట కోసం మరియు సాగు భూమి (రక్షణ) కోసం కుక్కలను ఉంచుకోవాలని సలహా ఇచ్చారు. (ముస్లిం)

ప్రవక్త(స) ఏదైనా జంతువు అధిక బరువుతో లేదా ఆహారం లేకుండా ఉన్నట్లు చూసినట్లయితే, అతను యజమానితో, "జంతువులతో వ్యవహరించేటప్పుడు దేవునికి భయపడండి" అని చెప్పేవారు. (బుఖారీ)

ప్రవక్త ముహమ్మద్ జంతువులపై క్రూరత్వం కలిగించే రక్త క్రీడను (కోడి పోరాటం, జంతువుల పోరాటం వంటివి) నిషేధించారు.

ప్రవక్త(స) తన అనుచరులు క్రీడల కోసం వేటాడటం కూడా నిషేధించారు.

ఒంటెల వీపుపై పనిలేకుండా కూర్చోవడాన్ని ప్రవక్త మందలించారు, ఆయన ఇలా అన్నారు, "మీ జంతువుల వీపులను కూర్చునే సీట్ గా పరిగణించవద్దు." అదేవిధంగా, గుర్రాలను అనవసరంగా జీనుతో ఉంచుకోవడాన్ని ఆయన నిషేధించారు. [ముస్లిం]

అబ్దుర్ రెహమాన్ ఇబ్న్ ఉత్మాన్ ఇలా అన్నారు: ఒక వైద్యుడు ఔషధంలో కప్పలను వేయడం గురించి ప్రవక్త ను సంప్రదించినప్పుడు, వాటిని చంపడాన్ని ప్రవక్త (స)నిషేధించారు. (బుఖారీ)

ఖస్వా అనే ఒంటె మన ప్రవక్త కి చాలా ప్రియమైనదని అందరికీ తెలుసు.

ప్రవక్త ముహమ్మద్ తన పిల్లి ముయెజ్జాను ఎంతగానో ఇష్టపడేవాడని చెబుతారు, 

రెండు రకాల చనిపోయిన జంతువులు మాకు చట్టబద్ధం చేయబడ్డాయి. అవి చేపలు మరియు మిడతలు.” (అబ్దుల్లా ఇబ్న్ ఉమర్, ఇబ్న్ మాజా, ముస్నాద్ అహ్మద్, బైహకీ)

స్కాటిష్ చరిత్రకారుడు విలియం మోంట్‌గోమెరీ వాట్, ముహమ్మద్ కరుణామయుడైన మానవుడని మరియు జంతువుల పట్ల ఆయన దయ గొప్పదని రాశారు. ఈ విషయంలో వాట్ కింది సంఘటనను ఉదహరించారు:

మక్కా వైపు కవాతు చేస్తున్నప్పుడు, ప్రవక్త(స) సైన్యం తన కుక్కపిల్లలతోకలసి ఉన్న  ఒక ఆడ కుక్కను చూసింది. ప్రవక్త(స) వాటిని హాని చేయవద్దని ఆదేశించడమే కాకుండా, సైన్యం వెళ్ళుతున్నప్పుడు వాటిని రక్షించడానికి ఒక సహచరుడిని కూడా నియమించారు.

No comments:

Post a Comment