ఇస్లామిక్ స్వర్ణయుగంలో గ్రంథాలయాలు Libraries in the Islamic Golden Age

 

 

ఇస్లాం లో అక్షరాస్యత మరియు జ్ఞానాన్ని సంపాదించడం విధి అయిన కారణంగా ఇస్లామిక్ స్వర్ణయుగంలో గ్రంథాలయాలు అభివృద్ధి చెందాయి. ప్రపంచంలోని పురాతన గ్రంథాలయాలలో ఒకటి అల్-ఖరావియ్యిన్ గ్రంథాలయాన్ని 12 శతాబ్దాల క్రితం ఒక ముస్లిం మహిళ స్థాపించింది!

 

ఇస్లామిక్ చరిత్రలో గొప్ప గ్రంథాలయాలు:

 

1.అల్-ఖరావియ్యియన్ గ్రంథాలయం Al-Qarawiyyan Library, ఫెజ్, మొరాకో 859లో ముస్లిం మహిళ ఫాతిమా ఎల్-ఫిహ్రియా స్థాపించిన ప్రపంచంలోని పురాతన గ్రంథాలయాలలో ఒకటి మరియు  ఆఫ్రికాలోని అత్యంత పురాతన గ్రంథాలయం. అల్-ఖరావియ్యియన్ గ్రంథాలయం నేటికీ వాడుకలో ఉంది...

అల్-ఖరావియ్యియన్ గ్రంథాలయంలో ప్రఖ్యాత పండితులు రాసిన 4,000 అరుదైన పుస్తకాలు మరియు  పురాతన అరబిక్ మాన్యుస్క్రిప్ట్‌ల సేకరణ ఉంది. మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లలో 9వ శతాబ్దపు ఖురాన్ వెర్షన్ మరియు తత్వవేత్త అవెర్రోస్ రాసిన ఇస్లామిక్ న్యాయశాస్త్రంపై మాన్యుస్క్రిప్ట్ ఉన్నాయి.

 2.బైతుల్ హిక్మా (జ్ఞాన గృహం) Baytul Hikma (House of Wisdom), బాగ్దాద్, ఇరాక్ అబాసిద్ ఖలీఫ్ హరున్ అల్-రషీద్ (786–809) స్థాపించారు, బైతుల్ హిక్మా పరిశోధన మరియు  విద్యా కేంద్రం. బైతుల్ హిక్మా, ఖలీఫ్ హరున్ అల్-రషీద్ కుమారుడు ఖలీఫ్ అల్-మామున్ (813–833) ఆధ్వర్యంలో వికాసం చెందినది మరియు 9 నుండి 13వ శతాబ్దాల వరకు అభివృద్ధి చెందినది..

అల్-మామున్, బైతుల్ హిక్మా జ్ఞాన గృహంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పండితులను పని చేసారు. ముస్లిం పండితులతో పాటు, హిందూ, యూదు, క్రైస్తవ పండితులు ఇక్కడ చదువుకున్నారు, పుస్తకాలను అరబిక్‌లోకి అనువదించారు

 

3.ది హౌస్ ఆఫ్ నాలెడ్జ్, (దార్ అల్-ఇల్మ్, లేదా దార్ అల్-హిక్మా(Dar al-Ilm, or Dar al-Hikmah)) కైరో, ఈజిప్ట్ 1005 ADలో ఫాతిమిడ్ రాజవంశం యొక్క ఆరవ ఖలీఫ్ అల్-హకీమ్ బి-అమర్ అల్లాహ్ ఆధ్వర్యంలో స్థాపించబడింది. ఇక్కడ ఖగోళ శాస్త్రం, వైద్యం, జ్యామితి, వేదాంతశాస్త్రం మరియు వ్యాకరణం వంటి అనేక విషయాలను పండితులు బోధించారు.

ఈజిప్టులోని ది హౌస్ ఆఫ్ నాలెడ్జ్‌లో ప్రపంచం నలుమూలల నుండి విభిన్న విషయాలపై పుస్తకాలు సేకరించబడ్డాయి. ది హౌస్ ఆఫ్ నాలెడ్జ్‌ లైబ్రరీ ప్రారంభ నాగరికతలపై 18,000 మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లతో సహా 100,000 కంటే ఎక్కువ సంపుటాలను కలిగి ఉంది.

 

4.కార్డోబా లైబ్రరీ, స్పెయిన్ కార్డోబాకు చెందిన లుబ్నా (984) 400,000 సంపుటాలతో లైబ్రరీకి డైరెక్టర్‌గా ఉన్నారు. కొత్త సంపుటాలను పునరుత్పత్తి చేయడం, వ్రాయడం మరియు అనువదించడం లుబ్నా బాధ్యత. లుబ్నా ఖలీఫా అబ్ద్ అల్-రెహమాన్ III (961) మరియు అతని కుమారుడు అల్-హకమ్ (976) ల ప్యాలెస్ కార్యదర్శి కూడా.

అల్-హకమ్ II సమయంలో అరబ్ క్రానికల్స్ ప్రకారం, కార్డోబా లైబ్రరీలో 170 కంటే ఎక్కువ మంది మహిళలు పుస్తకాలను కాపీ చేసేవారు, ఇది జ్ఞానోదయ ఖలీఫా పాలనలో మహిళల స్థానాన్ని కూడా ఇస్తుంది.

 

5.అదుద్ అల్-దౌలా బుయిద్ రాజవంశం (934-1062) యొక్క ఎమిర్. షిరాజ్‌లో ఇస్లాం ప్రారంభం నుండి తన కాలం వరకు వ్రాసిన పుస్తకాలతో ఒక అద్భుతమైన లైబ్రరీని స్థాపించాడు. లైబ్రరీ భవనం రాజభవనం లోపల ఉంది. ప్రసిద్ధ శాస్త్రవేత్తలకు మాత్రమే లైబ్రరీలో  ప్రవేశం ఉంది.

 

6.ఇరాన్‌లోని మషాద్‌లోని అస్తాన్ కుడ్స్ రజావి యొక్క సెంట్రల్ లైబ్రరీ. 1457 కి ముందు స్థాపించబడి 1.1 మిలియన్లకు పైగా వాల్యూమ్‌లను కలిగి ఉంది. అస్తాన్ కుడ్స్ రజావి సెంట్రల్ లైబ్రరీ ఇస్లామిక్ పరిశోధనలకు అంతర్జాతీయ కేంద్రం, ఇందులో అనేక మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లు మరియు ఇస్లామిక్ చరిత్ర యొక్క పురాతన కాలం నాటి అరుదైన రచనలు ఉన్నాయి.

 

7.ఖలీఫ్ వాలిద్ I (715) స్థాపించిన ఉమయ్యద్ మసీదు, సిరియాలోని ఖామి 'బనీ 'ఉమయ్య అల్-కబీర్ Ğāmi’ Banī ‘Umayya al-Kabīr లైబ్రరీ. హజ్రత్ ఉస్మాన్ (ర.అ) తయారుచేసిన ఖురాన్ యొక్క మషాఫ్-ఎ-ఉస్మానీ Mashaf-e-Osmani కాపీని ఈ లైబ్రరీలో నిల్వ చేశారు. హజ్రత్ ఉస్మాన్ (ర.అ) సిరియాకు పంపిన ఈ ఖురాన్ కాపీని ఇబ్న్ బటుటా చూశాడు.

 

8. బుఖారా లైబ్రరీ, ఉజ్బెకిస్తాన్ సమనిద్ పాలకుడు, బుఖారా సుల్తాన్ ఎమిర్ నుహ్ ఇబ్న్ మన్సూర్ (976-997) ఉజ్బెకిస్తాన్‌లో ఒక గొప్ప లైబ్రరీని స్థాపించాడు. ప్రసిద్ధ వైద్యుడు & కవి ఇబ్న్ సినా (1037) ఇక్కడ తన జ్ఞానాన్ని ఎక్కువగా పొందాడు.

 

9.ఉజ్బెకిస్తాన్‌లోని తాస్కెంట్‌లోని హస్ట్ ఇమామ్ స్క్వేర్‌లోని లైబ్రరీ మ్యూజియం Library Museum at Hast Imam Square, Taskent, Uzbekistan ఈ కాంప్లెక్స్‌లో టిల్లా షేక్ యొక్క క్రియాత్మక మసీదు, బరాఖానా మదర్సా మరియు అబూ బకర్ షషీ సమాధి ఉన్నాయి. లైబ్రరీ-మ్యూజియంలో, పవిత్ర పుస్తకాలు మరియు విలువైన మాన్యుస్క్రిప్ట్‌ల యొక్క ప్రత్యేకమైన సేకరణ ఉంది.

 

10.ఘజ్ని లైబ్రరీ, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ సుల్తాన్ మహమ్మద్ (998-1030) చేత స్థాపించబడింది, ఘజ్ని లైబ్రరీ ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమమైన వాటిలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది.

 

11.టర్కీలోని గ్రంథాలయాలు: 1678లో కోప్రులు ఫాజిల్ అహ్మద్ పాషా Köprülü Fazil Ahmed Pasha ఇస్తాంబుల్‌లో మొదటి స్వతంత్ర గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించడంతో ఒట్టోమన్ గ్రంథాలయాల చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన అభివృద్ధి జరిగింది. ఈ గ్రంథాలయానికి సొంత భవనం, సిబ్బంది మరియు బడ్జెట్ ఉన్నాయి.

 

12.సులేమానియే గ్రంథాలయం Süleymaniye Library, టర్కీలో అతిపెద్ద మాన్యుస్క్రిప్ట్ లైబ్రరీ మరియు  ప్రపంచంలోని అత్యంత విస్తృతమైన ఇస్లామిక్ మాన్యుస్క్రిప్ట్‌ల సేకరణలలో ఒకటిగా భద్రపరచబడింది. సులేమానియే గ్రంథాలయం 16వ శతాబ్దంలో నిర్మించిన రెండు మత కేంద్రాలలో ఉంది.

 

13.చక్రవర్తి జలాల్ అల్-దిన్ అక్బర్ (1543-1605) ఫతేపూర్ సిక్రీలో మహిళల విద్య కోసం ఒక కొత్త గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించాడు. ఇంపీరియల్ గ్రంథాలయం ఆగ్రా కోటలోని పెద్ద హాలులో ఉంది. 24,000 సంపుటాల విలువ $3,500,000. ప్రతి రచయితకు  ఒక కాపీని పంపాల్సిన బాధ్యత ఉంది.

 

14.జైబ్ అల్-నిసా లైబ్రరీ: మొఘల్ యువరాణి జైబ్ అల్-నిసా (1638-1702) ఒక అద్భుతమైన పండితురాలు. జైబ్ అల్-నిసా రాజ ప్రాంగణం లో ఒక అకాడమీ (బైత్ అల్-ఉలూమ్), ఉంది. ఇక్కడ ప్రతి విషయంలోనూ పండితులు పుస్తకాలను సంకలనం చేసి కూర్చారు. జైబ్ అల్-నిసా లైబ్రరీలో పెద్ద సేకరణ ఉంది.

 

15.టిప్పు సుల్తాన్ లైబ్రరీ (1752-1799) భారతదేశంలోని మైసూర్ రాజ్య పాలకుడు విస్తృత శ్రేణి విషయాలపై లైబ్రరీతో లిబరల్ విద్య కోసం ఒక పాఠశాలను స్థాపించాడు. అన్ని సుల్తాన్ సంపుటాలు లెదర్ బౌండ్ చేయబడినవి.. సైనిక అధికారుల కోసం పెద్ద లైబ్రరీతో ఒక శిక్షణ కళాశాల ఉంది.

టిప్పు సుల్తాన్ వ్యక్తిగత లైబ్రరీలో చక్రవర్తి ఔరంగజేబు చేత కాలిగ్రాఫ్ చేయబడిన ఖురాన్ యొక్క అరుదైన కాపీ ఉంది, ఇది ప్రస్తుతం UKలోని విండ్సర్ కాజిల్‌లోని బ్రిటిష్ రాయల్ లైబ్రరీలో స్థానాన్ని పొందింది. 1799లో టిప్పు సుల్తాన్ ఓడిపోయిన తర్వాత, దాదాపు 2000 పుస్తకాలు, కొన్ని ఆభరణాలతో సహా ఆంగ్లేయులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

 

16.మాలి-టింబక్టులోని గ్రంథాలయాలు 14వ శతాబ్దం నుండి 17వ శతాబ్దం వరకు వర్దిల్లినవి. , టింబక్టు ఒక మతపరమైన మరియు  వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండేది. ప్రసిద్ధ సంకోర్ మసీదు వంటి మసీదులు విద్య, పాండిత్యానికి కూడా ముఖ్యమైన కేంద్రాలుగా ఉండేవి మరియు మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లను కలిగి ఉన్న గ్రంథాలయాలను కలిగి ఉండేవి.

 

17.జింగరే బెర్ మసీదు / అభ్యాస సంస్థ, టింబక్ట్, మాలి లో  1327లో మాలి చక్రవర్తి మాన్సా ముసా నిర్మించారు. మాలిలోని పురాతనమైన మరియు బహుశా అత్యంత ప్రసిద్ధమైన గ్రంథాలయం 'ఇమామ్ బెన్ ఎస్సౌహ్'Imam Ben Essayouh' library ' గ్రంథాలయం. సోంఘై సామ్రాజ్యం యొక్క ఉచ్ఛస్థితిలో, టింబక్టులో 25 వేల మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు.

 

18.మమ్మా హైదరా కమరేటివ్ లైబ్రరీ Mamma Haïdara Commerative Library, టింబక్టు-మాలి సేకరణలలోని మాన్యుస్క్రిప్ట్‌ల సంఖ్య 700,000 వరకు ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది. ఇందులో 12వ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక ఇలస్ట్రేటెడ్ ఖురాన్ కలదు..